هسته تورم ساز در ایران چه روندی دارد؟

۶.۴ برابر شدن پایه پولی در دهه ۹۰

پایه پولی در دهه ۹۰ حدود ۶.۴ برابر شده است. به بیان دیگر این متغیر پولی در دهه ۹۰ رشد ۵۴۰ درصدی را تجربه کرده است. همچنین در دهه ۹۰ روزانه بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان پول چاپ شده است.

کد خبر: ۱۱۰۳۱۰

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۶

اقتصاد۲۴- پایه پولی در پایان بهمن ماه سال ۹۹ به رقم ۴۳۶ هزار میلیارد تومان رسیده است که با توجه به رقم این متغیر در ابتدای دهه افزایشی معادل ۳۶۸ هزار میلیاردی داشته است. با توجه به رشد سالیانه این متغیر از سال ۹۴ روندی افزایشی در رشد سالانه پایه پولی شکل گرفته است به طوری که در سال ۹۸ به قله دهه ۹۰ رسید و رشدی معادل ۳۲.۸ درصدی را به ثبت رساند. در سال ۹۹ نیز عدد رشد سالانه نزدیک به رشد سال ۹۸ خواهد بود، اما به آن نخواهد رسید.

پایه پولی نقش اول تورم

پایه پولی از مهم‌ترین متغیر‌های اقتصادی و به گمان برخی حتی با اهمیت‌ترین متغیر پولی در اقتصاد است. پایه پولی یا پول پر قدرت به پولی گفته می‌شود که توسط بانک مرکزی عرضه شود، به بیان دیگر چاپ پول توسط بانک مرکزی افزایش در پایه پولی محسوب می‌شود. پایه پولی شاخصی برای تولید تورم شناخته می‌شود چرا که افزایش در نقدینگی و اجزای پول متأثر افزایش در پایه پولی است و افزایش تورم نیز اثر پذیر از افزایش در نقدینگی و اجزای آن است. از همین رو تغییرات پایه پولی برای اقتصاد دانان بسیار مورد توجه است.

۶.۴ برابر شدن پایه پولی در دهه ۹۰

حجم پایه پولی در ابتدای دهه ۹۰ در رقم ۶۸ هزار میلیارد تومان قرار داشت و این رقم در پایان بهمن ماه سال ۹۹ به ۴۳۶ هزار میلیارد تومان رسیده است. در طول حدود ۱۰ سال پایه پولی ۶.۴ برابر شده است یا به بیان دیگر رشدی معادل با ۵۴۰ درصد را در دهه ۹۰ تجربه کرده است. همچنین در دهه ۹۰ بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان در روز پول چاپ شده است. البته چاپ پول لزوما به معنی چاپ اسکناس کاغذی نیست، بلکه این خلق می‌تواند تحت عنوان خلق اعتبار توسط بانک مرکزی صورت گیرد.

روند صعودی در رشد سالانه پایه پولی

پس از رشد ۲۷ درصدی پایه پولی در سال ۹۲ روند رشد سالانه این متغیر شکلی نزولی به خود گرفت به طوری که در دو سال بعدی رشد ۱۷.۸ و ۱۰.۷ درصدی را به ثبت رساند. در سال ۹۴ پایه پولی رشدی معادل ۱۶.۹ درصدی را تجربه کرد، این افزایش رشد در سال ۹۴ نسبت به سال ۹۴ زنگ خطری بود برای صعودی شدن این متغیر تورم ساز.

بیشتر بخوانید: افزایش نرخ ارز آرامش را از بخش خصوصی گرفت

روندی صعودی که در سال ۹۴ آغاز شده بود در سال‌های بعد نیز ادامه یافت، تا جایی که رشد سالانه پایه پولی در سال ۹۸ به عدد ۳۲.۸ درصد رسید. با توجه به اینکه رشد پایه پولی در اسفند ماه هنوز مشخص نیست عدد محاسبه شده برای پایه پولی در این گزارش رشد نقطه به نقطه بهمن ماه است. رشد نقطه به نقطه‌ی این متغیر در بهمن ۹۹ حدود ۳۲.۷ درصد است که باز هم به عدد رشد سال ۹۸ نمی‌رسد.