محرک جدید برای بورس

نگاهی به تحولات رخ‌داده در دو گروه بانکی و پالایشی نشان می‌دهد، در شرایطی که ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، شرط آزادسازی بخش عمده دارایی‌های بلوکه‌شده ایران برای بازگشت به میز مذاکرات، کار را از گذشته سخت‌تر کرده است.

کد خبر: ۱۲۸۳۰۱

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۴

اقتصاد ۲۴- نکته مهم روز دوشنبه معاملات بورس تهران را می‌توان خبر مهمی دانست که نماد‌های پالایشی را دگرگون کرد و یکباره توانست آن‌ها را به صدر نماد‌های تاثیر‌گذار در شاخص بورس بیاورد. در این روز آنچه توانست سهامداران پالایشی را خوشحال کند و بسیاری از سرمایه‌گذاران را به سمت معاملات این نماد‌ها بکشاند، خبر افزایش قابل‌توجه سود پالایشی‌ها ناشی از تخفیفی بود که بنا شده در فروش خوراک از ابتدای سال‌جاری به این صنعت ارائه شود. خبر‌هایی که در این باره منتشر شده، حاکی از آن است که نرخ‌های قطعی پنج‌ماه ابتدایی سال‌جاری که نسبت به سال گذشته افزایش قابل‌توجهی یافته، بر سود شرکت‌های فعال در این صنعت اثر قابل‌توجهی خواهد گذاشت.

در حالی که در گذشته نرخ ارائه خوراک به پالایشی‌ها بر مبنای نرخ صادراتی با پنج درصد تخفیف بود، حالا بنا شده تا قیمت‌های جهانی با پنج تا شش دلار تخفیف برای پالایشی‌ها محاسبه شود؛ دستورالعملی که تخفیف مزبور را برای نفت ۸۰ دلاری به حدود ۷درصد می‌رساند.

بر اساس این قانون هرچقدر قیمت نفت در بازار‌های جهانی کاهش پیدا کند، این تخفیف درصد بیشتری پیدا خواهد کرد. این‌طور که به نظر می‌رسد، این مساله می‌تواند بازار سهام و سرمایه‌گذاران صنعت پالایشی را برای مدتی دچار سردرگمی کند؛ چرا که تا پیش از این وضع به این روال بود که افزایش قیمت نفت اثر روانی مثبتی بر سرمایه‌گذاران این گروه داشت و باعث می‌شد با بهبود وضعیت در بازار‌های جهانی شاهد افزایش قیمت پالایشی‌ها باشیم. این در حالی است که هم‌اکنون تا زمانی که قانون جدید مبنای عملکرد شرکت‌ها باشد، افت قیمت نفت در این بازار‌ها به سود شرکت‌های پالایشی خواهد بود و هر نوع تغییر بااهمیتی در قیمت نفت می‌تواند اثری مهم در صورت‌های مالی شرکت‌ها بگذارد.

این به آن معناست که تا زمانی که نفت زیر ۱۰۰دلار باشد، این مدل جدید سود بیشتری برای پالایشی‌ها (نسبت به سال گذشته) به ارمغان خواهد آورد. از این رو در دوره‌ای که در دنیا پالایشی‌ها چندان چشم‌انداز مثبتی برای سودآوری ندارند، می‌توان چنین تحلیل کرد که دولت با ارائه این تشویق توانسته سهام پالایشی را مجددا جذاب کند و تا حدی از ضرری که طی بیش از یک سال گذشته در عرضه صندوق پالایش‌یکم برای خریداران ایجاد شد، بکاهد.

بیشتر بخوانید: تفاوت بازار اول با دوم بورس چیست؟

یکی دیگر از نکات قابل‌توجه عملکرد بازار سهام در طول معاملات روز دوشنبه، اقبال نسبی نسبت به نماد‌های بانکی بود. همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، در این روز نماد‌های معاملاتی متعلق به بانک‌های صادرات و ملت نماد‌های موثر و عامل رشد شاخص بورس بودند.

در نگاه اول ممکن است چنین اتفاقی عجیب به نظر بیاید. همان‌طور که می‌دانیم، سرنوشت بانکی‌ها تا حد زیادی به داشتن رابطه حسنه اقتصادی با کشور‌های دیگر بستگی دارد، از این رو توافق برجام و احیای آن می‌تواند تاثیر بسزایی بر آینده صنعت یادشده‌داشته باشد. این در حالی است که بانکی‌ها طی هفته‌های گذشته شاهد عمیق‌تر شدن شکاف میان طرفین مذاکرات احیای برجام، چه آمریکا، چه ایران و چه حتی طرف‌های اروپایی بودندکه در طول هفته‌های گذشته تنها به حرف و اظهارنظر اتکا کرده اند، که این موضوع می‌تواند روزگار خوش برقراری رابطه با نظام مالی بین‌المللی را برای این صنعت بیش از گذشته دست‌نیافتنی کند.

با این حال می‌توان عملکرد مناسب نماد‌های این گروه نسبت به آنچه را که در ابتدای سال پیش‌بینی می‌شد، از جمله دلایلی دانست که سبب شده طی روز‌های گذشته نماد‌های فعال در این گروه مجددا مورد اقبال فعالان بازار سهام قرار گیرند. از سوی دیگر افزایش آهسته و پیوسته قیمت دلار در طول هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که احتمال افزایش ریالی ارزش تراز ارزی بانک‌ها در طول ماه‌های پیش‌رو چندان بعید نیست. در صورتی که دولت نتواند به مشکلات حاصل از کسری بودجه سنگین خود فائق آید، احتمالا با افزایش نرخ ارز در طول ماه‌های آتی شاهد لزوم تجدید ارزیابی از ارزش دارایی‌های ارزی بانک‌ها خواهیم بود.

نگاهی به تحولات رخ‌داده در دو گروه بانکی و پالایشی نشان می‌دهد، در شرایطی که ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای هنوزدر هاله‌ای از ابهام قرار دارد، شرط آزادسازی بخش عمده دارایی‌های بلوکه‌شده ایران برای بازگشت به میز مذاکرات، کار را از گذشته سخت‌تر کرده است.

نگاه سرمایه‌گذاران بیش از آنکه به عوامل بیرونی باشد، باید تحولات احتمالی رخ‌داده در شرکت‌ها را هدف بگیرد و روی عوامل مثبت و موثر عملکرد بنگاه‌های اقتصادی تمرکز کنند. بازار سرمایه که از گذشته تاکنون به نرخ دلار و تغییرات آن واکنش‌های گسترده‌ای نشان داده، سال‌جاری را این‌گونه طی کرده که به سبب کاهش انتظارات تورمی و دست نگه‌داشتن بازار‌ها برای مشخص شدن آینده توافق برجام رخوتی نسبی نسبت به آنچه در سال‌های گذشته شاهد بوده، داشته است.