۳ استان در ساخت و ساز از تهران پیش افتادند

آمار‌ها نشان می‌دهد ساخت‌وساز در خراسان‌رضوی، فارس و اصفهان همچنان از تهران پررونق‌تر است.

کد خبر: ۱۳۰۳۹۷

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۴۰۰ - ۱۲:۵۷

اقتصاد ۲۴- شواهد آماری نشان می‌دهد سازندگان تهرانی رغبتی برای آغاز پروژه‌های مسکونی جدید ندارند و در طول سال گذشته، حتی در فصل‌هایی که تولید مسکن در کل کشور رشد کرده و حتی برخی از شهرستان‌ها با جهش‌های دو و سه‌رقمی تولید مسکن مواجه شده‌اند، باز هم واکنشی برای تولید مسکن جدید نشان نداده‌اند؛ از نظر فعالان صنعت ساختمان عواملی که منجر به این وضعیت شده، دیر یا زود سایر نقاط کشور را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

بررسی نتایج طرح جمع‌آوری اطلاعات پروانه‌های ساختمانی صادرشده در شهرداری‌های کشور در زمستان ۱۳۹۹ به تفکیک استان حاکی از این است که تمایل تولیدکنندگان مسکن شهر تهران حداقل در طول سال ۱۳۹۹ افت کرده و در شرایطی که برخی از شهرستان‌ها، افزایش صدور پروانه ساختمانی را تجربه می‌کنند، صدور پروانه‌های ساختمانی به یکی از کمترین مقادیر در دهه ۹۰ رسیده است.

حال و روز ساخت‌وساز مسکونی

بر اساس آمار‌های مربوط به وضعیت صدور پروانه‌های ساختمانی در شهرداری‌های کشور، در زمستان سال گذشته ۵۲ هزار و ۳۳۴ پروانه ساختمانی برای تولید مسکن در کل مناطق شهری کشور صادر شده که از نظر تعداد، ۹ هزار و ۴۸۱ فقره نسبت به زمستان ۹۸ افزایش دارد.

به‌عبارت‌دیگر در این فصل میزان صدور پروانه‌های ساختمانی ۲۲.۱ درصد نسبت به فصل مشابه سال قبل افزایش پیدا کرده است. این موضوع با توجه به جهش قابل‌توجه قیمت فروش مسکن از سال ۹۸ تا پایان سال ۹۹ اتفاق توجیه‌پذیری است، اما نکته قابل‌تأمل اینکه در زمستان گذشته نیز مانند فصل‌های دیگر سال ۹۹، میزان صدور پروانه ساختمانی در شهر تهران به‌شدت افت کرده و رکورد تولید مسکن به شهرستان‌ها تعلق گرفته است.

طبق اعلام روزنامه همشهری، براساس آمار‌های رسمی، در زمستان پارسال، از نظر تعداد پروانه‌های ساختمانی در مناطق شهری، استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و فارس، رتبه‌های اول تا سوم را به‌خود اختصاص داده‌اند و تهران در رتبه چهارم قرار گرفته؛ درحالی‌که تهران ازنظر جمعیت و تعداد مسکن رتبه اول کشور را دارد و در طول سالیان متمادی به‌عنوان راهبر اقتصاد ایران، بیشترین میزان صدور پروانه‌های ساختمانی را نیز به‌خود اختصاص می‌داد. آنگونه که آمار‌ها نشان می‌دهد، میزان صدور پروانه‌های ساختمانی در کشور ۲۲.۱ درصد، در استان اصفهان ۲۸.۸ درصد، در خراسان رضوی ۹۸.۹ درصد و در استان فارس ۳۹.۶ درصد رشد کرده؛ اما میزان صدور پروانه ساختمانی در مناطق شهری استان تهران حتی در زمستان که بهترین وضعیت سال ۹۹ را تجربه کرده، کمتر از یک درصد رشد داشته است.

وجه اختلاف تهران و شهرستان

اگرچه ازنظر تعداد پروانه‌های ساختمانی، وضعیت تهران چندان مساعد نیست و استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و فارس پیشتاز هستند، اما از نظر تعداد واحد‌های پیش‌بینی‌شده برای تولید در پروانه‌های ساختمانی رتبه اول همچنان در اختیار تهران است و سازندگان پایتخت با استفاده از مزیت بلندمرتبه‌سازی، برای تولید تعداد بیشتری مسکن برنامه‌ریزی کرده‌اند. البته این صدرنشینی تهران در تولید تعداد واحد‌های مسکونی به‌معنای نقض سیگنال منفی سازندگان تهران به تولید مسکن نیست؛ در دوره‌های قبلی هم تعداد بیشتری پروانه ساختمانی در تهران صادر می‌شد و هم تعداد واحد‌های پیش‌بینی‌شده بیش از تعداد فعلی بود.

بیشتر بخوانید:خبر مهم وزیر راه برای خانه‌دار کردن مردم

براساس آمار‌های فعلی، در زمستان سال گذشته ۱۴۳ هزار و ۹۳۰ واحد مسکونی در پروانه‌های ساختمانی صادره پیش‌بینی شده که این تعداد نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۲.۷ درصد افزایش نشان می‌دهد. در این دوره زمانی، تعداد واحد‌های برنامه‌ریزی‌شده در مناطق شهری استان تهران ۲۱ هزار و ۹۳۵ واحد بوده که ۵.۴ درصد کمتر است و سیگنال منفی سازندگان تهرانی برای تولیدکنندگان مسکن کشور نیز از همین محل صادر شده است. از این منظر، بعد از تهران، استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و فارس همچنان صدرنشین فهرست تولیدکنندگان مسکن قرار دارند و برنامه‌ریزی تولید آن‌ها نسبت به زمستان ۹۸ در اصفهان ۳۷.۷ درصد، در خراسان‌رضوی ۲۸۰ درصد و در استان فارس ۵۷.۸ درصد افزایش پیدا کرده است.

دلیل بی‌رغبتی سازندگان تهرانی

آنگونه که فعالان صنعت ساختمان و انبوه‌سازان می‌گویند، جهش هزینه نهاده‌های ساختمانی از یک‌سو و گرانی زمین مناسب برای ساخت‌وساز از سوی دیگر باعث شده حاشیه سود ساخت‌وساز مسکونی در شهر تهران با احتساب خواب سرمایه کمتر و نامطمئن‌تر شود و به همین دلیل تعداد کمتری از سازندگان حرفه‌ای برای آغاز پروژه‌های جدید تمایل نشان می‌دهند. در این میان کاهش شدید قدرت خرید سرمایه در گردش سازندگان مسکن نیز به‌عنوان عامل مؤثری برای افت برنامه‌ریزی برای تولید جدید مطرح می‌شود؛ درحالی‌که معادل همین سرمایه در اغلب شهرستان‌ها قدرت خرید بالاتری دارد و به‌واسطه ارزان‌تر بودن زمین شهرستان‌ها نسبت به تهران، امکان بیشتری برای تولید مسکن فراهم می‌کنند.

نکته قابل‌توجه این است که از نظر سازندگان مسکن، حتی اگر مهاجرت معکوس در تولید مسکن ناشی از تمایل سازندگان شهرستانی برای ساخت‌وساز باشد، این رویه چندان معتبر و ادامه‌دار نخواهد بود و به‌واسطه اینکه همواره تهران لیدر بازار مسکن بوده و رونق و رکود آن با وقفه‌ای چندماهه به سایر نقاط کشور نیز سرایت می‌کند، دیر یا زود سازندگان شهرستانی نیز مانند سازندگان تهران میزان برنامه‌ریزی‌های جدید برای تولید مسکن را کاهش خواهند داد. اصلی‌ترین دلیلی که فعالان صنعت ساختمان برای ادعای سرایت رکود می‌آورند، این است که بازار مسکن کاملاً متأثر از اقتصاد سیاسی است و تحولات این حوزه اعم از قیمت، تعداد معاملات و برنامه‌ریزی برای تولید با دورنمای اقتصاد کلان و در سایه انتظارات تورمی رخ می‌دهد. از آنجایی که در تهران به‌عنوان لیدر سیاسی و اقتصادی ایران، پیش‌بینی‌های سریع‌تر و معتبرتری از آینده شکل می‌گیرد، بازار مسکن کشور نیز با نگاهی به تحلیل‌های بازار تهران برای تداوم رونق و یا تن دادن به رکود تصمیم‌گیری می‌کند.