برگزیده جایزه مصطفی (ص) ۲۰۲۱ تشریح کرد:

روند ساخت مگنت‌هایی با خاصیت توپولوژیک

پروفسور زاهد حسن، برگزیده جایزه مصطفی (ص) ۲۰۲۱، تحقیقات بیش از یک‌دهه‌ای برای ساخت مواد توپولوژیک که خاصیت آهن‌ربایی هم داشته باشند را در ابتدای نشستی از سلسله نشست‌های هشتمین دوره استپ (تبادل علم و فناوری/STEP) ارائه داد.

کد خبر: ۱۳۰۶۹۳

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۴۰۰ - ۱۱:۳۴

اقتصاد ۲۴ - هدی کارگریان، استاد دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف در معرفی پروفسور زاهد حسن امروز (سه‌شنبه، ۲۷ مهر)، گفت: زاهد حسن متولد بنگلادش است و تحصیلات اولیه خود را در این کشور گذراند.

وی ادامه داد: سپس برای ادامه تحصیلات به آمریکا رفت و در سال ۱۹۸۴ مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه آستین و در سال ۲۰۰۲ مدرک دکتری خود را از دانشگاه استنفورد آمریکا گرفت و در همان سال در دانشگاه پرینستون مشغول تدریس شد.

آشنایی با مریم میرزاخانی در پرینستون

کارگریان با اشاره به آشنایی زاهد حسن با مرحوم مریم میزراخانی، ریاضیدان فقید ایرانی، افزود: زاهد حسن و مریم میرزاخانی همزمان با هم کار خود را در پرینستون شروع کردند. حسن امروزه صاحب کرسی فیزیک بنیاد خیریه یوگن هیگینز دانشگاه پرینستون است و دانشمندی مطرح در سطح جهان برای اختراعات فراوان در حوزه فیزیک توپولوژیک و اولین کسی بود که همراه با گروه تحقیقاتی اش مواد توپولوژیکی را در آزمایشگاه اختراع کرد.

به گفته کارگریان مجموع مطالعات زاهد حسن هم فرضیات تئوری‌های پیشین را ثابت و هم سوالات جدیدی مطرح می‌کند. اختراعات وی نقطه عطفی در تغییر گفتمان اساسی حوزه کوآنتوم است.

پروفسور حسن با اشاره به وجود دو نوع ماده در فیزیک از نظر الکتریکی و فلز (که جریان الکتریسته از آن‌ها عبور می‌کند) یا عایق بودن مواد گفت: مواد توپولوژیک رفتار‌های متفاوتی از این جهت دارند، این مواد در حجم عایق، ولی در سطح فلز هستند.

پروفسور حسن اشاره کرد: ما در ابتدای آزمایش‌ها در سال‌های ۲۰۰۷ نمونه‌هایی از مواد مختلف در آزمایشگاه داشتیم که بعد از تلاش و آزمایش برای عایق کردن، همچنان روی سطح عایق بودند و جریان برق از آن‌ها عبور می‌کرد.

وی ادامه داد: ما بر اساس فرضیاتی از روی تئوری‌های فیزیک همان سال‌ها متوجه شدیم دلیل این امر توپولوژی است.

به گفته وی البته موضوع توپولوژی در دهه ۱۹۸۰ میلادی در فیزیک مطرح بود؛ اما در مورد موادی بود که میدان مغناطیسی توی آن‌ها وجود داشت، وقتی میدان مغناطیسی در یک ماده باشد فیزیک مواد متفاوت است و تحت سیستم‌های وارونی‌زمانی نیستند.

وی در ادامه به تلاش‌ها برای تولید عایق‌های توپولوژیک اشاره کرد و جذابیت عایق‌های توپولوژیک را وجود جریان وارونی زمانی دانست.

پروفسور زاهد حسن در ادامه به استمرار آزمایش‌ها برای ساخت مواد توپولوژیک با خاصیت آهن‌ربایی اشاره کرد؛ موادی که توپولوژیک و هم آهن‌ربایی هستند.

تاکنون هفت دوره از نشست استپ؛ شامل اولین دوره در سال ۱۳۹۴ همزمان با اولین دوره جایزه مصطفی (ص) در تهران، دومین دوره سال ۱۳۹۵ در دانشگاه یو پی ام مالزی با حضور ۳۱ دانشمند از ۱۱ کشور و ۲۵۰ پژوهشگر، سومین دوره همزمان با اعطای دومین دوره جایزه مصطفی (ص)، سال ۱۳۹۶ در تهران با حضور ۹۰ دانشمند از ۲۵ کشور در دانشگاه‌های مختلف تهران، اصفهان و مشهد، چهارمین دوره در دانشگاه سلطان قابوس عمان در حوزه‌های آب، انرژی و سلامت، چالش‌ها و راه حل‌های مناسب، پنجمین دوره درمرکز بین‌المللی تحقیقات علوم زیستی و شیمی (ICCBS) دانشگاه کراچی پاکستان با حضور بیش از ۶۴ دانشمند برجسته و دانشمند جوان و یکی از برگزیدگان جایزه مصطفی (ص) ششمین دوره نشست استپ همزمان با آیین اعطای سومین دوره جایزه مصطفی (ص) در حوزه‌های سلامت و همبست آب و انرژی و همچنین سطوح کارکردی؛ ارتباطات علم، بانوان و علم و فناوری، تامین مالی علم و فناوری و با حضور ۸۵ دانشمند و فعال حوزه علم و فناوری و هفتمین دوره نشست استپ به صورت مجازی و در دو روز ۲۹ اردیبهشت و ۸ خرداد ۱۳۹۹ با همکاری آژانس علوم، فناوری و تحقیقات سنگاپور (ASTAR)، به منظور فراهم‌کردن بستر‌هایی برای تولید علم و اشاعه آن برگزار شده است. هشتمین نشست استپ همزمان با چهارمین دوره آیین اعطای جایزه مصطفی (ص) از ۲۶ تا ۲۹ مهر در تهران و با همکاری دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی مختلف و با شعار راه علم هرگز بسته نیست، برگزار می‌شود.

منبع: روابط عمومی پارک فناوری پردیس