نظرخواهی برای شناسایی موانع کسب و کار

اطلاعاتی که ستاد تسهیل و رفع موانع تولید از این نظرسنجی منتشر کرده است، نشان می‌دهد مشکلات صنعتگران عمدتا ناشی از وضعیتی است که نظام بانکی، نظام مالیاتی، نظام تامین اجتماعی و مسائل صادرات و واردات به صنایع و شرکت‌های مختلف تحمیل کرده‌اند

کد خبر: ۱۵۴۵۰۰

تاریخ: ۲۸ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۸:۰۳

اقتصاد۲۴- موانع تولید بسیارند؛ اما کمتر کسی از جزئیات دقیق مشکلات بخش تولید مطلع است. با این حال یک نظرسنجی رسمی، تصویری تازه و دقیق از مشکلات بخش تولید به نمایش می‌گذارد. این نظرسنجی که اطلاعات آن به‌صورت مستقیم از ۷۴ هزار تولیدکننده در ۳۱ استان کشور اخذ شده، مهم‌ترین موانع تولید صنعتی در ایران را در ۲۱دسته مختلف مشخص کرده است.

اطلاعاتی که ستاد تسهیل و رفع موانع تولید از این نظرسنجی منتشر کرده است، نشان می‌دهد مشکلات صنعتگران عمدتا ناشی از وضعیتی است که نظام بانکی، نظام مالیاتی، نظام تامین اجتماعی و مسائل صادرات و واردات به صنایع و شرکت‌های مختلف تحمیل کرده‌اند. این نظرسنجی در جزئیات حاوی اطلاعات کامل‌تری است.

برای نمونه مشکلات بانکی ۳۴ جزء مختلف دارد که در نهایت همه این‌ها به نحوی از انحا از دسترسی صنایع به تامین مالی، سرمایه در گردش و تسهیلات جلوگیری می‌کنند. باید دید رسیدن به وضوح بالا در یافتن مشکلات، زمینه رفع موانع تولید را ایجاد خواهد کرد یا نه.

ماراتن تولید با ۲۱۵ مانع ۱۹

مهم‌ترین موانع بخش صنعت کشور مشخص شدند. ستاد تسهیل و رفع موانع تولید کشور در گزارشی فهرست نهایی ۲۱۵ مساله و مانع پیش روی بخش تولید کشور را رونمایی کرد. این مشکلات در ۲۱ دسته مختلف قابل طبقه‌بندی است.

پیگیری از وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد که این چالش‌ها از طریق سامانه ستاد تسهیل و رفع موانع تولید دریافت شده و بازخورد مستقیمی از مشکلات بنگاه‌های صنعتی کشور است که می‌تواند مبنای سیاستگذاری‌های آینده قرار گیرد. به سیاق گزارش‌هایی نظیر ارزیابی محیط کسب‌وکار، کماکان مهم‌ترین مسائل کشور در حوزه صنعت به مسائل بانکی، تامین‌اجتماعی، صادرات و واردات، فروش، گمرک و مالیات برمی گردد.

البته وزن مسائل موثر بر بخش تولید متفاوت است و بررسی هریک از این ۲۱ دسته گویای دامنه‌ای از مسائل است که ذیل یک‌عنوان ترکیب شده اند. مسائل بانکی اولین و مهم‌ترین دسته از مشکلات بخش صنعت است که ۳۴ مساله مختلف حول محور آن وجود دارد و در گزارش ستاد تسهیل مورد اشاره قرار گرفته است. مالیات نیز دیگر حوزه‌ای است که در ۲۴ مساله مختلف از سوی صنایع کشور مورد اشاره قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید:  کوچ جوانان کارآفرین تلنگری برای سیاست‌گذاران است

بخش صادرات و واردات سومین دسته‌ای است که در ۱۸ بخش مختلف بیشترین فشار را به تولیدکنندگان وارد کرده است. مسائل ناشی از فروش داخلی هم دیگر مساله‌ای است که به آن در ۱۵ شاخه مختلف اشاره شده است. مشکلات صنایع با گمرک و مسائل تامین‌اجتماعی هم به ترتیب به‌عنوان مسائل پنجم و ششم با ۱۴ و ۱۲ زیرشاخه در زمره پرتکرارترین چالش‌های تولید صنعتی در ایران به شمار می‌روند.

از نکات جالب درباره این گزارش، همسویی آن با برآورد‌های پژوهشی و پایش‌های رسمی است. اتاق بازرگانی ایران، مرکز مطالعات پایش و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت اموراقتصادی و دارایی در کنار مرکز پژوهش‌های مجلس از جمله نهاد‌هایی هستند که در سال‌های اخیر بار‌ها مشکلات بخش تولید را بازتاب داده اند.

حالا و در یک قاب دیگر، ستاد تسهیل و رفع موانع تولید این مشکلات را گردآوری کرده و چنان‌که گزارش‌هایی مثل شاخص مدیران خرید هم تایید می‌کند، کمبود مواد اولیه از جمله چالش‌های صنایع و تولیدکنندگان کشور است که در ۶ مساله مختلف از سوی بنگاه‌ها مورد اشاره قرار گرفته است.

در رده‌های بعدی نیز موضوعاتی نظیر زمین و اراضی، برق، ماشین‌آلات و تجهیزات، مواد اولیه، استاندارد، آب، شهرک‌های صنعتی، تجارت، معدن، فروش داخلی، گاز، گمرک، محیط‌زیست، سوخت، مجوز، مطالبات از دولت، مسائل عرضه و مسائل درون بنگاهی از جمله مواردی بوده اند که در سال ۱۴۰۰ بخش تولید کشور را آزار داده اند.

در این راستا به نظر می‌رسد، با توجه به اینکه چالش‌های بخش صنعت کشور به طور واضح مشخص شده و در گزارش‌های رسمی، ارزیابی نهاد‌های دولتی، مقالات علمی و شواهد آماری هم بر صحت آن‌ها مهر تایید زده شده، مقامات دولت به‌ویژه سیاستگذاران حوزه اقتصاد و صنعت نیز باید به تصمیمی مشخص و واحد در این زمینه برسند.

براین مبنا، لازم است سیاست‌های آتی وزارت صمت نیز به جای پرداختن به مسائلی که تنها زمینه ساز حواشی است، تلاش خود را معطوف به بهبود در سهولت تامین مالی تولید و تزریق سرمایه در گردش به صنایع؛ تامین مواد اولیه؛ کاهش شکاف تکنولوژی و ترغیب صنایع به خرید تکنولوژی؛ بهبود زیرساخت‌های ملی در سه بخش آب، برق و گاز؛ رفع مشکل قرارداد‌های تامین اجتماعی؛ تسهیل در روابط بخش تولید با واحد‌های تابعه دولت نظیر استاندارد، گمرک و بانک‌مرکزی در کنار تقویت روابط صنایع با حوزه‌های خطیری همچون محیط‌زیست کند.

گفت‌وگو با صدیف بیک زاده، دبیر ستاد تسهیل و رفع موانع تولید کشور نشان می‌دهد که وزن مسائل بخش تولید در این نظرسنجی در هر استان متفاوت است و وزارت صمت و ستاد تسهیل و رفع موانع تولید هم به تفکیک هر مساله، اقداماتی را برای کاهش مشکلات بخش صنعت در سال ۱۴۰۰ به اجرا درآورده‌اند.

گزارش مذکور نشان می‌دهد که هر هفته در سراسر کشور ۶ تا ۷ بنگاه صنعتی به ستاد‌های تسهیل در هر استان در ۱۲ ماه ۱۴۰۰ مراجعه کرده اند. دبیر کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید وزارت صمت اعلام کرده است که به‌زودی جزئیات دقیق اقدامات وزارتخانه و لیست شرکت‌هایی که مشکلات آن‌ها در این ستاد در سال ۱۴۰۰ حل شده است، منتشر خواهد شد. در جدول، فهرست دقیق ۲۱ دسته چالش (مانع) و ۲۱۵ موضوع محل اختلاف تولیدکنندگان احصا شده است.