واریز‌هایی که عادلانه نیست / یارانه زورش به گرانی نرسید

در شرایطی که قیمت بسیاری از کالا‌ها و محصولات مورد نیاز مردم پس از تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی واجرای طرح جدید یارانه‌ها افزایش یافته است.

کد خبر: ۱۵۶۹۴۲

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۵

اقتصاد۲۴- در شرایطی که قیمت بسیاری از کالاها و محصولات مورد نیاز مردم پس از تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی واجرای طرح جدید یارانه‌ها افزایش یافته است.

نگرانی مردم از افزایش قیمت‌ها

در شرایطی که قیمت بسیاری از کالاها و محصولات مورد نیاز مردم پس از تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی واجرای طرح جدید یارانه‌ها افزایش یافته است. به نظر می‌رسد مردم از این شرایط راضی نیستند و برخی فیلم‌های منتشر شده در فضای مجازی هم گویای این وضعیت است.

واکنش بازار به حذف ارز ترجیحی

در هفته‌ها و روزهای گذشته بسیاری از اقلام خوراکی و حتی کالاهای مورد نیاز مردم در پی حذف ارز ترجیحی با افزایش قیمت مواجه شد که بسیاری از آن‌ها ناشی از مصوبه‌های اخیر ستاد تنظیم بازار بود، چرا که تنها در یک فقره ستاد تنطیم بازار قیمت 9 قلم کالای اساسی شامل شیر، ماست، پنیر، روغن، مرغ و تخم مرغ را در انواع مختلف افزایش داد و قبل از آن نیز مجوز افزایش قیمت ماکارونی و نان‌های صنعتی و حجیم را داده بود. البته دیگر کالاها و محصولات مختلف خوراکی و غیر خوراکی مورد نیاز مردم نیز در این ایام با افزایش قیمت مواجه شدند که برخی از آن‌ها اجازه و مجوزی از این بابت نداشتند.

بیشتر بخوانید: هفت اشتباه مهلک در جراحی اقتصادی ایران

هجوم عجیب و غریب

در این میان بسیاری از محصولات خوراکی که گران‌تر شدند، به گونه‌ای به مساله افزایش قیمت اقلام مذکور ارتباط داشتند، موضوعی که به گفته برخی کارشناسان اقتصادی شاید حتی در محاسبات و تصور دولتمردان هم نمی‌گنجید که بخواهند برای آن برنامه‌ریزی کنند. همین مساله سبب شد که تصاویری عجیب و تامل برانگیزاز هجوم کم سابقه مردم به فروشگاه‌ها و مراکز خرید برای پیدا کردن کالایی با قیمت قدیم در فضای مجازی منتشر شود و واکنش‌های بسیاری از سوی مردم و کارشناسان را سبب شد.

وعده مسئولان برای جبران گرانی با یارانه‌های جدید

البته این افزایش قیمت‌ها در ابتدا قرار بود از سوی مسئولان دولت سیزدهم کنترل شود تا به گونه‌ای رقم بخورد که فشار کمتری بر اقشار مختلف درآمدی مردم بیاید. ابتدا قرار بود اجرای طرح حذف ارز ترجیحی از کالاهای دیگر شروع شود و نهایتا به نان و نیازمندی‌های اساسی مردم ختم شود، اما این طرح به گونه‌ای دیگر و برخلاف برنامه‌های از پیش اعلام شده، اجرایی شد و پس از این اتفاقات مسئولان دولت اعلام کردند که مردم نگران نباشند و با یارانه‌های 400 و 300 هزار تومانی واریز شده افزایش قیمت‎‌های مذکور در سبد خانوار جبران خواهد شد.

گرانی‌هایی بیشتر از یارانه بر گردن مردم

اما آنچه از شواهد و محاسبه قیمت‌های قدیم و جدید انواع کالاها بر می‌آید نشان می‌دهد که بیش از یارانه‌های افزایش یافته، رشد ناگهانی قیمت‌ها در روزها و هفته‌های گذشته قدرت خرید مردم را نشانه رفته و آن‌ها را ناتوان از تامین نیازمندی‌هایشان کرده است. نگاهی گذرا و حتی کلی به بازار گویای این است که قیمت‌های افزایش یافته بسیار بیشتر از آنچه که به حساب مردم تحت عنوان یارانه واریز شده، فشار وارد کرده است. البته مشابه این وضعیت در حافظه تاریخی مردم ناشی از واریز یارانه‌های 45 هزار تومانی و تبعات تورمی آن، باقی مانده است.

حساب و کتابی ساده اما واقعی

برای محاسبه‌ای نچندان دقیق، سراغ بازار رفتیم و مابه‌التفاوت قیمت 19 قلم کالاهای اساسی خوراکی در سبد خانواری چهار نفره را بر اساس مصرف تقریبی ماهانه همین تعداد خانوار محاسبه کردیم. نهایتا به این نتیجه رسیدیم که یک خانوار چهار نفره تنها برای خرید این 19 قلم خوراکی‌های مورد نیاز باید عددی بیشتر از یارانه جدید را به عنوان مابه‌التفاوت پرداخت کند. یعنی حتی اگر یک خانوار چهار نفره ماهانه یک میلیون 600 هزار تومان (سقف یارانه) را دریافت کنند باز هم نمی‌توانند از پس خرید این کالاها برآید و مابه‌التفاوت محاسبه شده به بیش از یک میلیون 800 هزار تومان می‌رسد. تازه اگر این خانواده نیازمندی‌ دیگری مانند محصولات خوراکی دیگر، مواد شوینده و غیره نداشته باشد.

نگاهی به بازار و قیمت‌های قدیم و جدید

بررسی وضعیت سبد خانوار (چهار نفره) قبل و بعد از یارانه

ردیف

نوع کالا

وزن (گرم)

قیمت سال 1400 (تومان)

قیمت سال 1401 (تومان)

میزان مصرف ماهانه (گرم)

مابه‌التفاوت (تومان)

1

برنج

1000

65000

90000

5000

125,000

2

پنیر

400

22000

37000

12000

450,000

3

تخم مرغ

1000

21000

40000

4000

76,000

4

تن ماهی

180

29900

31700

1800

18,000

5

چای جهان

500

136000

144000

500

8,000

6

رب

800

34850

39500

1600

9,300

7

روغن آفتابگردان

900

14000

60000

900

46,000

8

شکر

900

21500

31500

900

10,000

9

شیر کم چرب

900

11000

18000

27000

210,000

10

عدس

900

58800

70000

450

5,600

11

قند

900

30500

40000

450

4,750

12

گوشت چرخ کرده

1000

110000

170000

2000

120,000

13

گوشت قرمز

1000

120000

210000

2000

180,000

14

گوشت مرغ

1000

30000

60000

10000

300,000

15

لپه

900

59800

71000

450

5,600

16

لوبیا چیتی

900

59800

71000

450

5,600

17

لوبیا قرمز

900

56800

68000

450

5,600

18

ماست کم چرب

900

16000

26000

10000

111,111

19

ماکارونی

700

8600

24000

5000

110,000

مجموع هزینه‌های افزایش یافته مواد غذایی در ماه‌های گذشته

1,800,561