جزییات گرانی برخی کالا‌ها و شرطی شدن خرید برخی خوراکی ها

بعد از تغییرات یارانه‌ای اخیر شاهد افزایش قیمت برخی کالا‌ها غیر از کالا‌های مشمول طرح تغییر قیمت هستیم و نمی‌توان قیمت مشخصی را برای اجناس خوراکی در بازار مشهد در نظر گرفت.

کد خبر: ۱۵۸۰۷۱

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۲:۴۵

اقتصاد۲۴- معاون نظارت و بازرسی سازمان صمت خراسان رضوی در پاسخ به علت افزایش قیمت اقلامی که جزو کالا‌های اساسی نیستند، ولی افزایش قیمت داشته‌اند، گفت: ارز چند قلم کالای اساسی حذف شده است از جمله: برنج وارداتی، روغن وارداتی، مرغ و تخم‌مرغ که نهاده‌اش در واقع از محل ارز ۴۲۰۰ تومان تأمین می‌شده و لبنیات که درحوزه محصولات کشاورزی است و آرد صنف و صنعت و شکر؛ درست است که این‌ها کالا‌های اساسی هستند و مستقیم به مصرف می‌رسند، ولی در جای خودش ماده اولیه صنایع بسیاری هستند.

با توجه به شرایط حاضر سری به سوپرمارکت‌ها می‌زنم تا به عنوان نزدیک‌ترین حلقه به مشتری در زنجیره فروش از نحوه تهیه اقلام و رسیدن آن به مشتری گزارشی تهیه کنم.

سفارش جدید نمی‌دهیم

وارد مغازه‌ای در منطقه آبکوه می‌شوم، صاحب مغازه می‌گوید: «من پنج شنبه هفته گذشته دو نوع کیک آوردم که هر دو افزایش قیمت زیادی داشته؛ کیک صبحانه‌ای که قبل از آن ۹ هزار تومان بود الان ۱۲ هزار تومان است، آن یکی هم ۳ هزار تومان بود الان ۷ هزار تومان قیمت خورده است». به قفسه‌های پشت سر من اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «بردار خودت نگاه کن!» وی مدعی است برای سفارش پفک نیز تماس گرفته، ولی چون پفک ۸ هزار تومانی را باید ۱۶ هزار تومان می‌خریده، سفارش جدید نداده است. خانمی که برای خرید وارد مغازه شده است، می‌گوید: «گرانی محدود به اقلام اعلام شده نیست، خیلی چیز‌ها ربطی به آن‌ها ندارد، ولی باز هم گران شده است».

نوشابه بدون دوغ گران‌تر است

پس از آن در حاشیه شهر وارد اغذیه فروشی می‌شوم، صدای صاحب مغازه را می‌شنوم؛ ولی در دید من نیست، بلند که می‌شود تازه او را می‌بینم، از او می‌پرسم در چند روز گذشته خرید جدید برای فروش داشته‌اید؟ جواب می‌دهد: «حقیقتاً آدم نمی‌داند خرید بکند یا نه! به دلیل چند قیمتی در بازار، هر کس به هر قیمت که می‌خواهد جنسش را می‌دهد، بعضی به قیمت قدیم می‌دهند، بعضی جدید، گروهی هم بین این قیمت‌ها».

بیشتر بخوانید: نقش پررنگ مواد غذایی در تورم اردیبهشت

در همین هنگام مرد جوانی وارد مغازه شد و یک ماءالشعیر از داخل یخچال برداشت، قیمتش را که پرسید فروشنده گفت: «۱۲ هزار تومان»، مرد جوان با تعجب گفت: «واقعاً؟ من مثل این رو نزدیک خونه خودم ۱۶ هزار تومان خریدم» فروشنده به من نگاه کرد و گفت: «ببین، این طوریه! الان من همین را دوباره بخواهم بخرم باید ۱۱ هزار و ۸۰۰ تومان بخرم، چند روز جلوتر فروشش ۱۰ هزار تومان بود». درباره نوشیدنی‌های دیگر سؤال کردم که گفت: «مثلا نوشابه، موقع خرید می‌گن ۵۰ تا نوشابه خانواده باید در کنارش پنج تا دوغ، پنج تا آب و پنج تا دلستر هم برداری، به این صورت یک قیمت دارد، فقط نوشابه بخواهی باید گران‌تر بخری، الان من این نوشابه را ۱۳ هزار تومان می‌فروشم، ولی اگر با آن شرایط قبول نکنم باید بیش از ۱۲ هزار تومان خودم بخرم، فروش هم نمی‌رود.»

در جواب سؤالم درباره قیمت رب و غذا‌های کنسروی گفت: «کنسرو ماهی قیمت رویش بالای ۳۰ هزار تومان است، ولی ما می‌خریم ۲۷ هزار تومان و ۲۸ هزار تومان می‌فروشیم، بیش از ۵۰ هزار تومان هم در بازار هست»، به قیمت فروشی که در پایین قفسه چسبانده است، اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «قبل‌تر فروشش ۲۵ هزار تومان بود، من همیشه سعی می‌کنم با کمترین سود بفروشم، ولی الان برای خرید جدید باید ۳۵ هزار تومان بخرم، برای رب هم مثل همان نوشیدنی است یعنی باید در کنارش خوراک لوبیا، خوراک بادمجان و مربا و... هم برداریم تا ۱۰ شِل رب بدهند». لحظه‌ای مکث می‌کند و می‌گوید: «قیمت‌ها خیلی متفاوته، معلوم نیست قرار است چه بشود؛ نمی‌دانم».

در مغازه‌ای دیگر فروشنده می‌گوید: «کیک و کلوچه هر کدام ۲ تا ۳ هزار تومان افزایش قیمت داشته است، مثلا ساده‌ترین کلوچه‌ای که ما ۳ هزار تومان می‌دادیم الان ۵ هزار تومان باید بفروشیم، حبوبات هم این روز‌ها افزایش قیمت داشته در حالی که ربطی به آن ۴ قلم ندارد»، خانمی که مقداری خرید انجام داده بود، گفت: «عدس ۳۵-۳۶ هزار تومان بود، ولی الان بیشتر از ۵۰ هزار تومان شده است.»

رب گوجه فرنگی به شرط خرید کنسرو

صاحب سوپرمارکتی در حاشیه میدان توحید نیز با اشاره به خرید شل‌های رب به شرط خرید کنسرو، به افزایش قیمت ۵ هزار تومانی آن اشاره می‌کند، همچنین در خصوص انواع سس‌ها نیز می‌گوید: «سسی که ۱۲ هزار تومان فروشش بوده است الان ۱۵ هزار تومانمی خریم»، در مغازه‌ای دیگر فروشنده به جعبه کیک‌های روی میزش اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «این‌ها را کیلویی می‌فروشم تا چند روز پیش کیلویی ۳۵ هزار تومان بود الان ۵۸ هزار تومان است، قیمت سایر کیک و بیسکویت‌ها هم ۲-۳ هزار تومانی بیشتر شده است، من فکر می‌کنم این به دلیل کاهش تولید کارخانه‌هاست، یکی از نزدیکانم که در کارخانه کیک و کلوچه کار می‌کند می‌گوید ما با یک سوم ظرفیت کار می‌کنیم».

۳ قیمت برای یک کالا

در هر منطقه قیمت چند کالای مشابه را پرسیدم و با سه قیمت متفاوت مواجه شدم برای نمونه یک بسته بیسکویت ۲۰۰ گرمی با سه قیمت متفاوت ۷ هزار و ۵۰۰ تومان، ۱۰ و ۱۲ هزار تومان به فروش می‌رسید، یک قوطی رب را با قیمت‌های ۲۸ هزار تومان، ۳۰ و ۳۵ هزار تومان نیز می‌توانستی بخری. به احتمال قوی در سایر مناطق با قیمت‌های دیگری هم قابل خرید است.

افزایش قیمت مختص به ۴ قلم کالا نیست

معاون نظارت و بازرسی سازمان صمت خراسان رضوی در پاسخ به علت افزایش قیمت اقلامی که جزو کالا‌های اساسی نیستند، ولی افزایش قیمت داشته‌اند، گفت: ارز چند قلم کالای اساسی حذف شده است از جمله: برنج وارداتی، روغن وارداتی، مرغ و تخم‌مرغ که نهاده‌اش در واقع از محل ارز ۴۲۰۰ تومان تأمین می‌شده و لبنیات که درحوزه محصولات کشاورزی است و آرد صنف و صنعت و شکر؛ درست است که این‌ها کالا‌های اساسی هستند و مستقیم به مصرف می‌رسند، ولی در جای خودش ماده اولیه صنایع بسیاری هستند؛ مثلا برای تولید یک کیک، شکر، آرد صنف و صنعت، روغن و تخم‌مرغ نیاز است و مواردی مانند حمل و نقل ۳۰ تا ۳۵ درصد و نیز تعرفه گاز در صنعت بسیار افزایش پیدا کرده است، بیمه و دستمزد حقوق کارگری ۵۷ درصد افزایش داشته و همچنین تورم انتزاعی که هر ساله حداقل ۱۰-۱۲ درصد افزایش می‌یابد، این موارد همه مزید بر علت است.

ساعدی افزود: در صنایع، بریکسِ رب گوجه از ۳۰۰-۴۰۰ تومان به ۷۰۰-۸۰۰ تومان رسیده است، تهیه قوطی، تعرفه‌های خدمات بندری و... تمام این موارد باعث افزایش قیمت کالا می‌شود. البته هیچ دستگاه و صنفی بدون هماهنگی سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده نباید افزایش قیمت داشته باشد؛ واقعیت بازار این است که افزایش‌ها مختص چهار قلم کالای اساسی نیست و طبیعی است که صنایع وابسته را در بر بگیرد با این حال ما به عنوان مجری دستورات قانون اعلام کرده‌ایم که هم اکنون، کالا‌ها باید به قیمت قبل به فروش برسند و افزایش قیمت نداشته باشند.

وی فروش کالا‌ها به شرط خرید محصولات دیگر توسط شرکت‌ها را فروش اجباری و تخلف دانست و گفت: در صورت دریافت گزارش این موارد با آن‌ها برخورد قانونی خواهد شد. وی اظهار کرد: از آذر سال گذشته قانون انتزاع وظایف و اختیارات بخش کشاورزی تصویب شده است و تمام مواردی را که شما سؤال کردید قانوناً من نباید جواب بدهم و همه حوزه‌های مواد غذایی، کالا‌های اساسی و کشاورزی زیر نظر جهاد کشاورزی است و ارزانی و گرانی در این موارد را تنظیم بازار جهاد کشاورزی باید اطلاع دهد.

شما گفتید بررسی می‌کنیم

در بخش دیگری از گفتگو با معاون نظارت و بازرسی سازمان صمت به افزایش قیمت ۳ هزار تومانی یک نوع کیک صبحانه اشاره کردم و پرسیدم: این کالا برخلاف گفته شما افزایش قیمت داشته، آیا این تغییر قیمت با اطلاع شما صورت گرفته است؟ یا شما واکنشی به این افزایش قیمت داشته‌اید؟

ساعدی پاسخ داد: در قیمت‌ها چند حالت داریم یا گروه اول هستند که قیمت مصوب دارند مانند نان و کالا‌هایی که تا الان یارانه می‌گرفتند، گروه دوم خود تشکل‌ها با بررسی آنالیز‌ها و با معیار منطقی که برای محاسبه دارند قیمت را تعیین و معمولا به سازمان حمایت نیز اعلام می‌کنند، کیک و کلوچه در این گروه قرار دارد. معاون نظارت و بازرسی سازمان صمت در پاسخ به این سؤال که آیا بر میزان این افزایش قیمت نظارتی وجود دارد؟ گفت: این‌ها مواد اولیه را آزاد می‌خرند و این که ما بخواهیم به قیمت قدیم بدهند منطقی نیست، ولی این که به چه قیمتی می‌دهند باید بررسی شود و حالا که شما گفتید بررسی می‌کنیم.

از او پرسیدم پس این افزایش نیافتن قیمتی که شما اعلام کرده‌اید برای چیست؟ وی گفت: صنایعی مانند صنایع سلولزی، سیمان و فولاد و... که خود ماده اولیه دیگر صنایع هستند و آنالیز آن‌ها باید توسط سازمان حمایت بررسی شود، ولی در مواردی مانند کیک و... انجمن‌ها خودشان تعیین قیمت می‌کنند و احتیاج به تأیید سازمان حمایت ندارند و طبیعی است که نسبت به سال گذشته افزایش قیمت داشته باشند. من مجدد پرسیدم سؤال مربوط به افزایش قیمت در هفته گذشته است نه سال گذشته! اما پاسخ وی این بود که باید وارد جلسه‌ای بشود و در فرصتی دیگر صحبت خواهد کرد.

نظارت و بازرسی ۳ سازمان بر بازار

در ادامه از مدیر نظارت و بازرسی محصولات کشاورزی سؤال کردم که قیمت‌گذاری مواد غذایی بر عهده کدام سازمان است؟ شعربافیان در پاسخ گفت: قیمت‌گذاری کالا توسط سازمان صمت انجام می‌شود، اما بعضی اقلام مانند عدس قیمت‌گذاری نمی‌شوند، ولی مواردی مانند رب گوجه فرنگی در کل کشور از سوی سازمان حمایت قیمت‌گذاری می‌شود و نماینده آن در استان معاون نظارت و بازرسی صمت است. اما پیگیری افزایش قیمت و وجود تخلف در بازار، هم از سوی نظارت سازمان صمت، هم نظارت اصناف و هم نظارت جهاد کشاورزی انجام می‌شود.

منبع: جی پلاس