رشد شاخص کل بازار سهام

در جریان دادوستدهای بازار سهام در روز دوشنبه دماسنج اصلی بورس تهران با افزایش ۲۳/ ۱‌درصدی در سطح یک‌میلیون و ۲۶۹‌هزار واحد قرار گرفت. نماگر هم‌وزن بازار نیز همگام با شاخص‌کل با افزایش ۲۳/ ۱‌درصدی تا سطح ۳۶۰‌هزار واحد پیشروی داشت.

کد خبر: ۱۷۳۵۰۴

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۴۰۱ - ۱۰:۱۸

اقتصاد۲۴- روز دوشنبه روز خوبی برای بازار‌ها بود. در این روز شاخص کل بازار سهام پس از یک دوره رخوت طولانی و سقوط به قعر کانال ۲/ ۱میلیونی، سومین حرکت صعودی پی در پی خود را به ثبت رساند و وارد محدوده یک‌میلیون و ۲۶۹هزار واحدی شد. دستاورد مذکور به لطف افزایش تقاضا در نماد‌های شاخص‌ساز رخ داد که رشدی ۲۳/ ۱درصدی را برای نماگر مذکور به دنبال داشت. در این روز همچنین دلار آمریکا برای بار چهارم وارد کانال ۳۳هزار تومانی شد و توانست منجر به رشد قیمت سکه نیز شود.

در جریان دادوستد‌های بازار سهام در روز دوشنبه دماسنج اصلی بورس تهران با افزایش ۲۳/ ۱‌درصدی در سطح یک‌میلیون و ۲۶۹‌هزار واحد قرار گرفت. نماگر هم‌وزن بازار نیز همگام با شاخص‌کل با افزایش ۲۳/ ۱‌درصدی تا سطح ۳۶۰‌هزار واحد پیشروی داشت.

نبود جریان نقدینگی کافی در بازار سهام در کنار بی خبری و ابهامات موجود در بازار، بورس تهران را در شرایطی قرار داده که معاملات بازار یادشده صرفا تحت‌تاثیر حمایت‌های دستوری صورت‌گرفته از بازار، رشد‌های موقتی داشته است، چراکه در کنار اینکه مولفه‌های لازم برای قرارگرفتن بورس در مدار صعودی وجود ندارد، وضعیت سیاست‌های پولی در بازار‌های جهانی نیز به‌گونه‌ای است که همچنان احتمال رکود افزایشی است. این در حالی است که سیاستگذار بورسی از یک بسته حمایتی ۱۰‌بندی رونمایی کرده که به‌نظر می‌رسد تبعات تورمی و ناکارآمد بودن آن به‌ویژه در سال‌آینده در قدرت خرید مردم و بورس نمایان خواهد شد.

دمیدن در رکود بازار‌ها

مدتی است که بازار‌های جهانی تحت‌تاثیر سیاستگذاری‌ها و اخباری که به بازار‌ها مخابره می‌شود، افت و خیز‌های زیادی را شاهد هستند، به‌طوری‌که وضعیت اقتصادی سیاسی در حال‌حاضر به دور از آرامش است، با این حال هیچ تحول بزرگ و جدیدی برای تکان‌دادن بازار‌ها وجود ندارد. با تداوم انتشار گزارش تورم بالای آمریکا در کنار احتمال افزایش نرخ بهره از سوی فدرال‌رزرو در هفته جاری، شاخص دلار و سود اوراق بهره خزانه داری آمریکا با افزایش همراه شدند؛ این در حالی است که تصمیم نرخ بهره‌ای فدرال‌رزرو آمریکا همواره در کانون توجه سرمایه‌گذاران بین‌المللی قرار دارد، چراکه آمریکا تقویم اقتصادی شلوغی را طی روز‌های آینده پیش‌رو خواهد داشت که تصمیم فدرال‌رزرو درباره نرخ بهره و گزارش اشتغال مهم‌ترین رویداد‌های آن به‌شمار می‌روند.

همچنین انتظار می‌رود فدرال‌رزرو آمریکا در نشست هفته‌جاری خود نرخ بهره را ۷۵ واحد دیگر افزایش داده و به ۷۵/ ۳ تا ۴‌درصد برساند که چهارمین افزایش این نرخ در سال‌جاری است. از طرفی پیش‌بینی می‌شود اقتصاد آمریکا طی ماه اکتبر ۲۲۰‌هزار فرصت شغلی جدید ایجاد کرده باشد و نرخ بیکاری نیز به ۶/ ۳‌درصد برسد.

نرخ دستمزد‌ها نیز نسبت به ماه سپتامبر با رشد ۳/ ۰‌درصدی روبه‌رو خواهد شد، اما سرمایه‌گذاران انتظار دارند که فدرال‌رزرو از دسامبر سرعت افزایش نرخ بهره را کاهش دهد، ضمن اینکه اقتصاددانان گلدمن‌ساکس بر این باورند که فدرال‌رزرو در نشست هفته‌جاری خود بهره را ۷۵‌واحد افزایش خواهد داد و در نشست دسامبر نرخ بهره را ۵۰ واحد و در نشست فوریه و مارس نیز بهره را ۲۵‌واحد افزایش می‌دهد. همه این موارد نشان می‌دهد که فدرال‌رزرو آمریکا با اجرای سیاست‌های انقباضی پولی برای مهار تورم موجبات رکودی‌شدن هرچه بیشتر بازار‌های مالی را فراهم کرده است.

با این حال، انتظار می‌رود افزایش تورم ایالات‌متحده آمریکا که همچنان در بالاترین حد خود در ۴۰سال گذشته قرار دارد، فعالیت‌های اقتصادی را در ماه‌های آینده کاهش دهد. با توجه به اینکه نرخ بهره ایالات‌متحده در حال‌حاضر در بالاترین سطح خود از زمان بحران مالی سال‌۲۰۰۸ قرار دارد، شیب احتمالی فدرال‌رزرو نیز برای کاهش فشار بر اقتصاد کمک چندانی نخواهد کرد.

از طرفی دیگر داده‌ها نشان می‌دهد که PMI تولیدی چین در ماه اکتبر به طور غیرمنتظره‌ای کاهش یافته است، این داده‌ها همراه با افزایش اخیر موارد ابتلای COVID-۱۹، نگرانی‌های گسترده‌ای را در مورد کاهش تقاضای نفت‌خام در بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان در ماه‌های آینده ایجاد کرد.

پس از اینکه پکن اخیرا تعهد خود را به حفظ سیاست سختگیرانه اش در‌برابر کووید صفر تکرار کرد، بازار‌ها نسبت به هرگونه اختلال اقتصادی بیشتر در این کشور محتاط هستند. این سیاست به‌شدت بر تقاضای نفت‌خام چین تاثیر گذاشته و قیمت نفت را کاهش داده است.

بر این اساس می‌توان گفت وضعیت سیاست‌های پولی در بازار‌های جهانی به‌گونه‌ای است که همچنان احتمال رکود افزایشی است. در چنین شرایطی است که بورس تهران هم صرفا تحت‌تاثیر حمایت‌های دستوری صورت‌گرفته از بازار، رشد‌های موقتی داشته است، درحالی‌که بازار سهام در حال‌حاضر مولفه‌های لازم برای قرارگرفتن در مدار صعودی را ندارد و مثبت‌های اخیر در صورتی‌که شاهد کاهش ریسک نباشیم، می‌تواند مقطعی باشد.

تردید در بازار اوراق

این در حالی است که روند معاملات اوراق دولتی در معاملات ثانویه نشان می‌دهد که نااطمینانی و تردید در معاملات این بازار افزایش یافته است، ضمن اینکه در معاملات حراج اوراق نیز سیاستگذار علاقه‌ای به تامین‌مالی ندارد و استقبال از خرید اوراق دولتی به ویژه از طرف بانک‌ها کاهش یافته‌است.

بر اساس روند معاملاتی اوراق دولتی طی هفته‌های اخیر قیمت انواع اوراق دولتی با کاهش مواجه بوده‌است، به‌طوری‌که بازدهی در معاملات بازار ثانویه حتی به۸۶/ ۳۱درصد نیز رسیده که این موضوع حاکی از آن است که احتمالا برخی دارندگان اوراق دولتی، به فکر نقدکردن دارایی خود در زمان حال هستند و ترجیح می‌دهند با قیمت پایین دارایی خود را در بازار فرابورس عرضه کنند.

از سوی دیگر، در هفته‌های اخیر معاملات اوراق دولتی در بازار حراج کم رونق است و تامین‌مالی غیرتورمی به یک هزار میلیارد‌تومان نیز نمی‌رسد؛ این در حالی است که عرضه اوراق از طریق مکانیزم حراج در بازار اولیه می‌تواند به تعمیق بازار ثانویه نیز کمک کند و روند نرخ بازدهی را تحت‌تاثیر قرار دهد.

ذات افت نرخ در بازار بدهی ریسک‌های ناگفته بسیاری دارد که نشان می‌دهد پس از بازار سهام، هم اکنون بازار اوراق نیز به سمت تغییر فاز حرکت کرده است، اگرچه اوضاع این بازار در روز گذشته خوب بوده است، اما کاهش نرخ اوراق این مطلب را نیز دربر دارد که صندوق‌های درآمد ثابت در روز‌های اخیر به نسبت با خروج سرمایه روبه رو شده‌اند.

در این شرایط باید به این نکته نیز اشاره کرد که کاهش قیمت‌ها در بازار سهام، کاهش توانمندی ارکان مالی این بازار را نیز به همراه داشته است که خود یک ریسک برای ارکان متعهد به شمار می‌رود. در چنین شرایطی است که برخی از تحلیلگران حاضر در بورس تهران افزایش نرخ‌ها در بازار بدهی را از مهم‌ترین دلایل شتاب گیری روند نزولی بازار سهام عنوان می‌کنند و رشد‌های روز‌های اخیر را صرفا ناشی از سیاست‌های حمایت دستوری از بازار می‌دانند.

حمایت تکراری

به‌رغم حمایت‌های دستوری صورت‌گرفته از بورس تهران و قرارگرفتن معاملات بازار یادشده در ریل صعودی، روند خروج سرمایه از بورس تهران ادامه دارد، به‌طوری‌که در مجموع طی سه روز معاملاتی هفته‌جاری سهامداران حقیقی بیش از هزار و ۱۰۰‌میلیارد‌تومان پول از بازار خارج کردند؛ این در حالی است که نماگر اصلی تالار شیشه‌ای از ابتدای هفته تا پایان روز معاملاتی دوشنبه حدود ۲۸‌هزار و ۷۶۳ واحد افزایش را به‌ثبت رسانده است.

نماگر هم‌وزن بازار نیز برخلاف روز‌های قبل در جریان دادوستد‌های روز دوشنبه تغییر‌مسیر داد و در مدار صعودی قرار گرفت، با این‌حال سیاستگذار بورسی از یک بسته حمایتی ۱۰‌بندی رونمایی کرده که ابهامات زیادی به‌همراه دارد، چراکه با چنین وضعیتی که در بلندمدت بورس تهران با رکود و فرسایشی فراگیر دست‌وپنجه نرم می‌کند، آیا تزریق پول به بازار سهام یا جذاب نشان‌دادن آن می‌تواند کارآ باشد؟ این در حالی است که سیاستگذار بورسی به بهانه حمایت از بازار سهام بار‌ها از طرح‌ها و بسته‌های حمایتی مختلف رونمایی کرده که تقریبا هیچ‌کدام از آن‌ها تاکنون در مرحله اجرا قرار نگرفته اند.

بیشتر بخوانید: جهش خفیف بورس به کانال بالاتر

بر این اساس، نااطمینانی موجود در بازار سرمایه زمانی بیشتر می‌شود که دریابیم بسته حمایتی اخیر برای بورس، خود نیز افق روشنی را پیش‌روی فعالان بازار سهام قرار نمی‌دهد، چراکه یا بسیاری از موارد تکراری است یا اینکه در برخی از موارد نظیر کمتر‌کردن نیم ساعته زمان معاملات در فرابورس اثر ملموسی بر تغییر رویکرد بورسی‌ها نخواهد داشت.

بازار سهام در حالی شاهد معرفی و اجرای بسته حمایتی ۱۰بندی بود که بسیاری از بند‌های آن برای بازار سهام به گونه‌های مختلف تکراری است. از حمایت با واریز پول به صندوق تثبیت بازار گرفته تا محدودکردن معاملات در آن و موارد دیگر به خصوص تلاش وزارت اقتصاد برای کنترل نرخ بهره، همه تاکنون به طور عینی یا ضمنی تکرار شده‌اند.

اینطور که به نظر می‌رسد مسوولان با رودررو شدن با واقعیت فشار فروش در بازار سهام بازهم به وعده وعید‌های گوناگون در این بازار روی آورده‌اند و در نظر دارند تا این‌بار نیز به جای حل اصولی و ریشه‌ای مشکلات اقتصاد و بازار سهام ایران با حرف‌درمانی به کمک فعالان بازار سهام بیایند، از این‌رو بر اساس تحلیل کارشناسان می‌توان گفت تبعات تورمی و ناکارآمد‌بودن بسته حمایتی مذکور به‌ویژه در سال‌آینده در قدرت خرید مردم و بورس نمایان خواهد شد.

بورس تهران در روز دوشنبه

روز گذشته بازار سهام در حالی معاملات سومین روز از هفته را به پایان رساند که نماگر اصلی تالار شیشه‌ای با افزایش ۱۵‌هزار و ۳۶۸‌واحدی تا سطح یک‌میلیون و ۲۶۹‌هزار واحد پیشروی کرد. نماگر هم‌وزن بورس تهران نیز در این روز افزایشی چهار‌هزار و ۵۷۴‌واحدی را به‌ثبت رساند و در سطح ۳۶۰‌هزار و ۸۱۶ واحد قرار گرفت؛ این در حالی است که مجموع ارزش معاملات خرد سهام در روز دوشنبه رقم هزار و ۴۴۵میلیارد‌تومان را به‌ثبت رساند، ضمن اینکه روند خروج پول از بازار سرمایه با کاهش چشمگیری همراه شد و تنها حدود ۴۳‌میلیارد‌تومان سرمایه حقیقی در روز یادشده از بازار سهام خارج شد که رقم مزبور، کمترین مقدار خروج سرمایه از ۲۶ مهر ۱۴۰۱ است.

در نگاهی دقیق‌تر در جریان روند رکودی بازار سرمایه گروه «چند‌رشته‌ای صنعتی» بیش از ۱۹‌میلیارد‌تومان و صنعت «فرآورده‌های نفتی» با خروج پول حدود ۱۰‌میلیارد‌تومانی بیشترین خروج سرمایه حقیقی درمیان صنایع را داشتند، ضمن اینکه گروه «محصولات شیمیایی» برخلاف روز‌های گذشته با ورود سرمایه حقیقی همراه شد و با جذب نقدینگی بیش از ۲۱‌میلیارد‌تومانی در صدرجدول ورود نقدینگی صنایع قرار گرفت.

به تفکیک نماد‌های معاملاتی نیز طی دادوستد‌های بازار سرمایه «شپنا» با خروج حدود ۱۶‌میلیارد‌تومان در صدر خروج نقدینگی بورس روز گذشته قرار گرفت، پس از آن، «شستا» با خروج بیش از ۱۱‌میلیارد‌تومانی در رده دوم خروج نقدینگی از نماد‌های معامله‌شده بورس تهران قرار گرفت و در مرتبه بعدی جدول نیز «فولاد» با خروج حدود ۱۰‌میلیارد‌تومانی بیشترین خروج سرمایه در روز دوشنبه را به‌نام خود به‌ثبت رساند؛ این در حالی است که نماد‌های «فارس» و «شبندر» به ترتیب با ورود پول حدود ۲۱‌میلیارد تومان و حدود ۳/ ۷‌میلیارد تومان همراه شدند و در صدرجدول جذب سرمایه حقیقی‌ها در روز گذشته قرارگرفتند.

این در حالی است که بورس تهران از ابتدای معاملات روز دوشنبه رخت سبزپوشی بر‌تن کرده است، به‌طوری‌که در ۳۰‌دقیقه ابتدایی معاملات نماگر اصلی بازار تحت‌تاثیر نماد‌های معاملاتی «فولاد»، «فارس» و «حکشتی» رشدی سه‌هزار و ۲۹۰‌واحدی را به‌ثبت رساند و ارتفاع یک‌میلیون و ۲۵۷هزار‌واحدی را پس گرفت. شاخص هم‌وزن نیز در مدت زمان یادشده رشدی ۷۳۲‌واحدی را به‌همراه داشت.