جهش نرخ ارز قیمت کالاهای اساسی را بالا می برد؟

با افزایش قیمت دلار در هفته‌های گذشته، بازار کالاهای اساسی به کما رفت. بسیاری از تولیدکنندگان و فروشندگان با توجه به نبود چشم‌انداز روشن اقتصادی از فروش محصول خودداری می‌کنند. اما آیا بازار مواد غذایی در انتظار تورمی جدید است؟

کد خبر: ۱۷۴۷۳۶

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۴۰۱ - ۲۲:۰۰

اقتصاد۲۴-با افزایش قیمت دلار فروش بسیاری کالاهای تولیدی متوقف شد. در حال حاضر بسیاری از فروشندگان و تولیدکنندگان به دلیل نوسانات ارزی حاضر به فروش محصولات خود نیستند. حتی این موضوع به خرده‌فروشی‌ها سرایت کرده است. فروشندگان دلیل این موضوع را ابهام در آینده تغییرات قیمت‌ها عنوان می‌کنند.

این موضوع توسط علیرضا مناقبی، رئیس مجمع واردکنندگان، هم تائید شد. او در این باره به ایلنا گفت: بنگاه‌های اقتصادی و تولیدکنندگان فروش کالاهای تولیدی را تقریبا قطع کرده‌اند. چراکه تصویر روشنی از آینده ندارند و نمی‌دانند چه خواهد شد.

در حال حاضر نگرانی‌ها از تاثیر افزایش قیمت دلار بر کالاهای مصرفی و خدمات بیش از هر موضوعی نگرانی‌ شهروندان را در پی داشته است. چراکه تجربه سال‌های قبل نشان می‌دهد کوچک‌ترین جهشی در نرخ دلار مستقیماً در بازار کالاهای اساسی تخلیه می‌شود. به‌ویژه آنکه از اردیبهشت امسال دولت به بهانه اصلاح یارانه‌های ارز ۴۲۰۰ تومانی این کالاها را حذف کرد.

این در حالی است که طبق گزارش مرکز آمار، تورم نقطه به نقطه مهر ۱۴۰۱ که ۴۸.۶ درصد ثبت شد. این بدان معناست که خانوار ایرانی در مهر سال جاری حدود ۱.۵ برابر بیشتر از مهر سال ۱۴۰۰ برای تهیه کالاهای اساسی هزینه کرده‌اند. در این بین تورم کالاهای خوراکی بیش از ۷۰ درصد به ثبت رسید.

تاثیر افزایش قیمت دلار در اقتصاد واردات‌محور

وحید شقاقی‌شهری، اقتصاددان، درباره تأثیر افزایش نرخ ارز بر قیمت کالاهای اساسی عنوان کرد: اقتصاد ایران در حوزه کالاهای سرمایه‌ای و مصرفی واردات‌محور است. از همین رو افزایش قیمت دلار بر تمام کالاها اثر مستقیم می‌گذارد.

او نوسان و روند افزایشی قیمت دلار را چالش این روزهای اقتصاد ایران دانست و گفت: بی‌ثباتی و نوسانات قیمت دلار بر مصرف‌کننده و تولیدکننده اثر می‌گذارد. این نااطمینانی بر سرمایه‌گذاری و تولید در اقتصاد ایران ضربه می‌زند.

شقاقی‌شهری به تأثیر افزایش نرخ ارز بر بازار دارایی‌ها اشاره کرد و افزود: اولین تأثیر افزایش قیمت دلار بر بازار دارایی‌ها خواهد بود. پس از آن این افزایش قیمت به بازار کالا و خدمات یعنی سفره زندگی مردم سرایت می‌کند. آثار نهایی آن نیز افزایش تورم است.

این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: در هفته‌های اخیر شاهد این بودیم که قیمت دلار از کانال ۳۱ هزار تومان به کانال ۳۶ هزار تومان رسید. یعنی در سه هفته اخیر قیمت دلار حدود ۵۰۰۰ تومان افزایش پیدا کرد.

تخلیه کامل آثار افزایش قیمت دلار بر اقتصاد ایران

او با تأکید بر اینکه با یک وقفه زمانی نهایتاً شش‌ماهه باید شاهد اثرگذاری افزایش قیمت دلار در بازار دارایی‌ها، کالا و خدمات باشیم، عنوان کرد: در این میان طلا به‌سرعت واکنش نشان می‌دهد. با یک وقفه زمانی حدود یک تا دو ماهه شاهد واکنش در بازار خودروهای وارداتی خواهیم بود و با یک وقفه سه ماهه بازار خودروهای داخلی واکنش نشان می‌دهد و سپس نوبت به بازار مسکن می‌رسد.

عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد خوارزمی، درباره بازارهای کالا و خدمات نیز توضیح داد: طبق تجربه این بازارها با یک وقفه سه ماهه به افزایش قیمت دلار واکنش نشان می‌دهند.

سناریوی احتمالی دولت

شقاقی‌شهری در پاسخ به این سؤال که «سناریو دولت برای مداخله‌جویی برای کاهش نوسانات ارز چه خواهد بود؟»، تصریح کرد: ما در سال‌های گذشته در این رابطه تجربه کسب کرده‌ایم. از همین رو دولت و بانک مرکزی باید از تجربه دولت‌های گذشته درس بگیرند. در دولت دوازدهم برای مدیریت ارز دو اتفاق مهم صورت گرفت که باید دولت سیزدهم این تجربه استفاده کند.

او اظهار داشت: در دولت دوازدهم، یک کانال نوسان برای قیمت ارز تعیین شد. این محدوده مبتنی بر منابع ارزی و دیگر متغیرهای اقتصادی و سیاسی در شرایط فعلی و آینده اقتصاد تعیین شد. اینکه این محدوده نوسان روی چه قیمتی باشد بسیار مهم است. چراکه باید بانک مرکزی توانایی مدیریت این محدوده را داشته باشد که در آن زمان این محدود بین ۲۰ هزار تا ۲۲ هزار تومان تعیین شد.

این کارشناس اقتصادی بیان کرد: در دولت قبلی سامانه‌ای طراحی‌ شد که واردات و تخصیص ارز برای واردات اولویت‌بندی می‌شد. باید این سامانه دوباره احیا شود تا تخصیص دلار مبتنی بر اولویت‌های کشور باشد. در شرایطی که احتمالاً تحریم‌ها تشدید خواهد شد.