به رشد بورس در سال ۱۴۰۲ امیدوار باشیم؟

خروج پول حقیقی از بورس سال گذشته در حالی رکورد جدیدی را به ثبت رساند که سال ۱۴۰۲ می‌تواند شروع جدیدی برای بازار سرمایه باشد.

کد خبر: ۱۸۹۵۱۰

تاریخ: ۰۹ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۲:۲۶

اقتصاد۲۴- عملکرد بازار سهام در ۱۱ ماه و ۱۰ روز ابتدایی اسفند ۱۴۰۱ (از ابتدای فروردین تا ۱۰ اسفند) با بازدهی نزدیک ۳۱ درصدی (۳/۹۴ درصد) شاخص کل و بازدهی ۵۳/۲ درصدی شاخص کل هم‌وزن مواجه شد. البته در بیشتر ماه‌های سال بازار سهام نه‌تن‌ها بازدهی را نصیب سرمایه‌داران نکرد، بلکه حتی آن‌ها را ناامید و با زیان روبه‌رو کرد. کف سالانه شاخص کل بورس روز ۴ آبان در سطح ۱۲۴۱ هزار واحد و سقف سالانه آن، روز نهم اسفند در سطح ۱۸۳۸ هزار واحد ثبت شد.

پشت پرده خروج پول حقیقی از بازار

از اواسط آبان امسال نشانه‌های بهبود بازار دیده شد و این در حالی بود که در دی‌ماه و ۱۰ روز اسفند، سهامداران با امیدواری بیشتری بازار را رصد کردند. نکته مهم بازار سهام در سال ۱۴۰۱ تداوم خروجی پول حقیقی‌ها از بازار سهام بود که یکی از دلایل اصلی این وضعیت به بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه ارتباط دارد.

در این وضعیت چالشی، ورودی پول به شدت کاسته شد و تنها به جز ماه دی و ۱۰ روز ابتدایی اسفند در سایر ماه‌ها خروجی پول حقیقی‌ها کاملاً مشهود بود. بیشترین تراز منفی پول حقیقی‌ها در روز ۹ بهمن به میزان ۲۱۴۲/۶ میلیارد تومان و بیشترین تراز مثبت پول حقیقی‌ها در روز ۶ اسفند به میزان ۲۱۶۷/۸ میلیارد تومان بود. بیشترین خروج پول حقیقی‌ها از بورس در مجموع برای ماه بهمن بود؛ به‌طوری که مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۱۲۲۲۹/۴ میلیارد تومان بود. بیشترین ورود پول حقیقی‌ها هم در مجموع در ماه دی رخ داد؛ به‌طوری که مجموع تراز پول حقیقی‌ها مثبت ۲۱۰۳/۹ میلیارد تومان بود.

بیشتر بخوانید: عبور شاخص بورس از ۲ میلیون واحد

بیشترین بازدهی شاخص کل بورس برای ۱۰ روز ابتدایی اسفند با ۱۴/۲ درصد و دی با ۹/۸ درصد بود. بیشترین بازدهی شاخص کل هم‌وزن نیز برای دی با ۱۵/۳ درصد بود. بیشترین افت شاخص‌ها برای ماه بهمن بود؛ به‌طوری که شاخص کل بورس با ۷/۵ درصد و شاخص کل هم‌وزن با ۸/۷ درصد افت روبه‌رو بود.

البته بررسی داده‌ها نشان می‌دهد مساله رشد شاخص‌ها در بازار سهام بیشتر در نوع یک رشد اسمی و ناشی از سه عامل تورم، انتظارات تورمی و نوسان نرخ ارز است. با متوسط تورم سالانه ۵۰ درصد اقتصاد ایران، انتظارات بالای تورمی که آحاد اقتصادی برای اقتصاد ایران در ماه‌های آینده متصور است و همسو با جهش‌های پی‌درپی ارز، سهام مانند سایر دارایی‌ها (سکه، طلا، ارز، خودرو و مسکن) باید خود را با تورم و ارز انطباق می‌داد. بازار سرمایه در یک سال و اندی گذشته به دلیل بی‌اعتمادی شکل‌گرفته سرمایه‌گذاران نسبت به آن نه‌تن‌ها با تورم حرکت نکرد، بلکه گاهی بسیار جا ماند و از این حیث رشد کنونی بازار سهام بیشتر به معنای جبران جاماندگی از تورم و ارز است.

در گزارش پیش‌رو به بررسی عملکرد بازار سهام با چهار مولفه بازدهی ماهانه شاخص کل و شاخص کل هم‌وزن، متوسط ماهانه ارزش معاملات خرد و مجموع ماهانه تراز پول حقیقی‌ها در سهام پرداخته شده است که حاوی نکات کلیدی در روند معاملات است. در پایان گزارش هم به تحولات احتمالی پیش‌رو در سال آینده اشاره شده است.

فروردین | آغاز رشد

بازار سهام سال ۱۴۰۱ را در شرایطی آغاز کرد که شاخص کل بورس تهران سال ۱۴۰۰ را در میانه کانال ۱/۳ میلیون به پایان رساند. در ۱۹ روز کاری فروردین، بازار سهام حرکت روبه رشدی را به ثبت رساند و بعد از ۱۹ روز کاری در انتهای فروردین در کانال ۱/۵ میلیون واحد ایستاد. شاخص در ۳۰ فروردین به سقف ماهانه خود یعنی در سطح ۱۵۱۳ هزار واحد قرار گرفت. بدین ترتیب شاخص کل بورس تهران در یک ماه ۸/۷ درصد بازدهی را به ثبت رساند. شاخص کل هم‌وزن یک قدم جلوتر از شاخص کل، با بازدهی ۱۴/۵ درصدی روبه‌رو شد. متوسط ارزش معاملات خرد سهام در فروردین ۵/۶ همت به ثبت رسید. این در حالی بود که مجموع تراز پول حقیقی‌ها در سهام منفی ۴۴۷/۳ میلیارد تومان (به معنای خروج پول حقیقی‌ها از بازار سهام) بود.

اردیبهشت | کانال جدید

شاخص کل بورس در اردیبهشت‌ماه در کانال ۱/۵ میلیون واحد معاملات را از سر گذراند. البته سقف ماهانه شاخص کل بورس در اردیبهشت، روز ۲۷ اردیبهشت بود که در سطح ۱۶۰۶ هزار واحد ایستاد. شاخص کل بورس در اردیبهشت با بازدهی نزدیک پنج درصد روبه‌رو شد. شاخص کل هم‌وزن نیز بازدهی ۹/۳ درصدی را به ثبت رساند. این در حالی بود که در ۱۸ روز کاری اردیبهشت، متوسط ارزش معاملات خرد سهام ۶/۵ همت و مجموع تراز پول حقیقی‌ها در بازار سهام منفی ۱۸۳۲/۴ میلیارد تومان (به معنای خروج پول حقیقی‌ها از بازار سهام) بود.

خرداد | ایست شاخص

شاخص کل بورس تهران در خردادماه در محدوده کانال ۱/۵ میلیون واحد در نوسان بود. اما متوسط بازدهی شاخص کل بورس تهران در خرداد، منفی ۲/۶ درصد بود. متوسط بازدهی شاخص کل هم‌وزن نیز منفی ۴/۷ درصد بود. ارزش معاملات خرد در این ماه به‌طور متوسط کاهش یافت و به محدوده ۴/۷ همت رسید. این در حالی بود که بازار در خردادماه شاهد خروج بیشتر پول حقیقی‌ها بود؛ به‌طوری‌که مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۸۰۷۴/۱ بود.

تیر | افول بازار

شاخص کل بورس در تیر دوباره به کانال ۱/۴ میلیون واحد برگشت. شاخص کل و شاخص کل هم‌وزن در تیر به مثابه خرداد منفی بود؛ به‌طوری‌که شاخص کل با منفی ۴/۰۱ درصد و شاخص کل هم‌وزن نیز با منفی ۴/۳۸ درصد روبه‌رو شد. متوسط ارزش معاملات خرد در ماه تیر برای بازار سهام ۳/۲ همت بود. خروج پول حقیقی‌ها از بازار سهام در تیرماه هم دنبال شد؛ به‌طوری‌که مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۷۳/۰۵/۷ میلیارد تومان بود.

مرداد | ادامه ریزش

در مرداد شاخص کل در محدوده کانال ۱/۴ میلیون واحد در نوسان بود. اگرچه زیان شاخص‌ها در مرداد تکرار، اما از شدت زیان آن‌ها کاسته شد؛ به‌طوری‌که شاخص کل با زیان ۳/۳ درصدی و شاخص کل هم‌وزن با زیان ۱/۷۸ درصدی روبه‌رو شد. البته متوسط ارزش معاملات خرد در این ماه نشان می‌داد معاملات خرد در بازار سهام بسیار پایین آمده است. هر چند خروج پول حقیقی‌ها استمرار یافت، اما از شدت آن کاسته شد و در مجموع تراز پول حقیقی‌ها در سهام منفی ۴۵۱۹ میلیارد تومان شد.

شهریور | زیان پشت زیان

شاخص کل بورس در شهریورماه با افت بیشتری دنبال شد، هر چند شاخص کل هم‌وزن افت کمتری را تجربه کرد. به‌طوری‌که شاخص کل با زیان ۵/۳ درصدی و شاخص کل هم‌وزن با زیان ۶/۱ درصدی مواجه شد. شاخص کل از کانال ۱/۴ میلیون واحد به کانال ۱/۳ میلیون واحد هم برگشت. البته متوسط ارزش معاملات خرد در شهریور به مثابه مرداد در محدوده ۲/۷ همت بود و نشان داد در دو ماه فصل گرم تابستان، معاملات حقیقی‌ها از رونق افتاده است. خروجی پول حقیقی‌ها از سهام در شهریور نیز اگرچه استمرار داشت و در مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۳۵۶۱/۳ میلیارد تومان بود، اما از شدت خروج پول به تدریج کاسته شد.

مهر | خسته‌کننده

بازار سهام در مهرماه همچنان سهامداران را با زیان روبه‌رو می‌کرد. شاخص کل بورس در کانال ۱/۳ میلیون واحد در پایان ماه در آستانه سقوط به کانال پایین‌تر قرار گرفت. بازدهی شاخص‌ها دوباره منفی بود؛ به‌طوری که شاخص کل بورس تهران ۴/۱ درصد و شاخص کل هم‌وزن نیز ۱/۹۶ درصد افت داشت. ارزش معاملات خرد سهام نیز در همان محدوده دو همت قرار گرفت. خروجی پول حقیقی‌ها همانند شش ماه ابتدایی سال دنبال شد، به‌طوری‌که مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۴۷۲۵ میلیارد تومان بود.

آبان | بازگشت شاخص

شاخص کل اگرچه در ابتدای آبان به کانال ۱/۲ میلیون واحد هم سقوط کرد، اما بازار از اواسط آبان نشانه‌هایی دریافت کرد که تحرکات جدیدی را به دنبال داشت؛ به‌طوری‌که شاخص‌ها هم دوباره با بازدهی مناسبی روبه‌رو شدند و پس از چند ماه متوالی بالاخره شاخص کل بورس ۸/۶ درصد و شاخص کل هم‌وزن نیز ۷/۱ درصد بازدهی را به ثبت رساند. البته متوسط ارزش معاملات خرد سهام نیز با روند رو به رشد همراه شد و به ۳/۴ همت رسید. این در حالی بود که خروجی پول حقیقی‌ها از سهام با شدت بیشتری همراه شد و مجموع تراز پول حقیقی‌ها منفی ۵۹۰۶/۶ میلیارد تومان بود. در این ماه اگرچه شاخص کل بورس دوباره حرکت روبه‌رشدی را از سر گرفت، اما یکی از مولفه‌های رشد پایدار بازار که تراز پول حقیقی‌ها بود همچنان منفی باقی ماند.

آذر | نشانه‌های رونق

شاخص کل بورس در ۲۷ آذر به کانال ۱/۵ میلیون واحد برگشت، اما دو روز بعد، دوباره به کانال ۱/۴ میلیون واحد برگشت. شاخص کل در این ماه بازدهی ۶/۲ درصدی و شاخص کل هم‌وزن نیز بازدهی ۹/۹ درصدی را به ثبت رساند. متوسط ارزش معاملات خرد به تدریج رشد کرد و به ۴ همت رسید. در این ماه از شدت خروج پول حقیقی‌ها هم کاسته شد و مجموع تراز پول حقیقی‌ها به منفی ۱۴۰۵/۷ میلیارد تومان رسید.

دی | توجه حقیقی‌ها

در معاملات دی شاخص کل بورس دوباره به کانال ۱/۵ میلیون واحد برگشت و به انتهای کانال جدید ۱/۶ میلیون هم رسید. شاخص کل بازدهی بالای ۹/۸ درصد را به ثبت رساند و شاخص کل هم‌وزن نیز بازدهی دورقمی ۱۵/۳ درصد را تجربه کرد. در دی‌ماه برای نخستین بار در سال ۱۴۰۱ ارزش معاملات خرد دورقمی شد و حتی در معاملات ۷ دی به ۱۱/۵ همت هم رسید. به‌طور متوسط ارزش معاملات خرد ۹/۲ همت شد. نشانه‌های رونق در بازار سهام که از اواسط آبان و آذر دیده می‌شود در دی با استمرار ورودی پول حقیقی‌ها خود را نشان داد. بدین ترتیب مجموع تراز پول حقیقی‌ها برای نخستین بار در ماه دی مثبت شد و به ۲۱۰۳/۹ میلیارد تومان رسید.

بهمن | عقب‌گرد

شاخص کل بورس از کانال ۱/۶ میلیون واحد به کانال ۱/۵ میلیون واحد برگشت. شاخص‌ها در پایان بهمن‌ماه نه‌تن‌ها بازدهی نداشت، بلکه منفی شد. شاخص کل با افت ۷/۵ درصدی و شاخص کل هم‌وزن نیز با افت ۸/۷ درصدی روبه‌رو شد. متوسط ارزش معاملات خرد در این ماه دوباره تا ۳ همت کاهش یافت؛ به‌طوری‌که متوسط ارزش معاملات خرد سهام ۶/۱ همت شد. خروجی پول حقیقی‌ها در بهمن با بیشترین میزان در یک سال اخیر روبه‌رو شد؛ به‌طوری‌که مجموع تراز پول حقیقی‌ها به‌طور متوسط به منفی ۱۲۲۹۹/۴ میلیارد تومان رسید.

اسفند | جهش خیره‌کننده

در ۱۰ روز ابتدایی اسفند بازار سهام به یکباره جهش یافت. شاخص کل بورس از کانال ۱/۵ میلیون واحد به کانال ۱/۸ میلیون واحد رسید. آخرین باری که کانال در محدوده ۱/۸ میلیون واحد قرار داشت، در ۲۸ مرداد سال ۱۳۹۹ بود که شاخص در سطح ۱۸۲۵/۳ هزار واحد ایستاده بود. شاخص کل در نهم اسفند به سقف سالانه خود یعنی ۱۸۳۸ هزار واحد هم رسید. البته بازدهی شاخص کل بورس در این ۱۰ روز قابل توجه بود؛ به‌طوری‌که شاخص کل ۱۴/۲ درصد و شاخص کل هم‌وزن نیز ۸/۹ درصد بازدهی را تجربه کرد. ارزش معاملات خرد در هفتم اسفند به ۱۶/۵ همت رسید که در سال ۱۴۰۱ یک رکورد به حساب آمد. در روز ششم اسفند نیز تراز پول حقیقی‌ها مثبت و در بالاترین سطح سالانه به عدد ۲۱۶۷/۸ میلیارد تومان رسید. مجموع تراز پول حقیقی‌ها در ۱۰ روز ابتدایی اسفند مثبت و به عدد ۱۳۵۳/۴ میلیارد تومان رسید. در این ۱۰ روز به مثابه دی‌ماه خروجی پول حقیقی‌ها نه‌تن‌ها متوقف شد، بلکه به‌طور متوسط ورودی پول‌ها هم افزایش یافت.

نتیجه‌گیری

در مجموع اگرچه بازدهی شاخص‌ها در بورس تهران قابل توجه است، اما بازار سهام تنها در یک ماه (دی) و ۱۰ روز ابتدایی اسفند شرایط نسبتاً مناسبی را پشت سر گذاشت و با اعتماد نسبی سرمایه حقیقی‌ها روبه‌رو بود. در سایر روز‌های سال، بازار در نوسان رفت‌و برگشتی و با خروجی پول حقیقی‌ها همراه بود. برای سال بعد نیز ارزیابی‌ها بر اساس مولفه‌های در اختیار تورم، انتظارات تورمی و نوسان‌های ارزی و بودجه ۱۴۰۲ گویای این است که بازار می‌تواند توان و پتانسیل رشد در محدوده‌های بالای سقف شاخص دو میلیون‌واحدی را داشته باشد.