تهران در آستانه وضعیت محیط زیستی بحرانی

مرکز پژوهشهای مجلس با انتشار داده های مهمی از وجود یک تهدید جدی درخصوص تاب آوری شهر تهران خبر داده است. این نهاد کارشناسی با تمرکز روی مفهوم «ظرفیت بُرد شهری» توصیه کرده است از بارگذاری بیشتر جمعیتی درتهران پرهیز شود.

کد خبر: ۱۹۲۸۶۸

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۲۲:۵۱

اقتصاد۲۴- ظرفیت برد شهری به حداکثر تعداد جمعیت و یا آثار ناشی از فعالیت‌های آنها، شامل مصرف ماده، انرژی، تولید پسماند، توسعه فیزیکی و کاربری‌های شهری دلالت می‌کند که میتواند توسط زیست بوم شهری بدون ایجاد تغییرات جدی و یا آسیب‌های غیرقابل بازگشت به سالمت محیط و ساکنین، تحمل شود. به طور ساده می‌توان گفت این اصطلاح به معنای توان پشتیبانی ظرفیت‌های یک جغرافیا از مقدار مشخصی از جمعیت است.

در پژوهش مرکز پژوهش‌ها مجلس با بیان اینکه جمعیت شهر نشین کشور طی سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۹۵ از ۳۱.۴ درصد به ۷۴ درصد رسیده، بیان کرده است: سرعت بالای رشد و گسترش شهری به همراه رشد جمعیت و مدیریت ناکارآمد، پیامد‌های محیط زیستی نظیر آلودگی هوا، آلودگی صوتی، تجمع پسماند‌ها و آثار مخرب بر محیط طبیعی و پوشش گیاهی را به همراه داشته است. مشکل افزایش فشار بر محیط زیست شهر‌ها همچنین سبب توزیع ناهمگون شرایط اقتصادی-اجتماعی و جمعیتی در شهر‌ها شده است. به این دلیل است که یکی از چالش‌ها و مشکلات بزرگ برنامه ریزان شهری، فراهم آوردن کیفیت زندگی خوب برای تمامی ساکنان در تمامی مناطق شهری است.

در بخش دیگری از این گزارش می‌خوانیم: شهر تهران به عنوان پایتخت و بزرگترین کلان‌شهر ایران با حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت و قرارگیری صنایع، خدمات و مراکز متعدد اداری و اقتصادی، از نظر محیط زیستی متحمل فشار‌های عدیده‌ای شده است که بدون شناخت نسبت فشار به ظرفیت محیط زیستی شهر عملا عبور از خط قرمز‌های محیط زیستی در شهر اجتناب ناپذیر خواهد بود. در نگاهی دقیق تر، فشار محیط زیستی وارد بر هریک از مناطق کلانشهر تهران و میزان فاصله آن‌ها از ظرفیت برد زیست بوم مذکور در راستای مدیریت پایدار محیط زیستی شهر تهران نقش حیاتی خواهد داشت.

بیشتر بخوانید: حذف یک بند از بودجه ۱۴۰۲

وضعیت ظرفیت بُرد شهری تهران

پژوهش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که پس از انتخاب ۳۵ شاخص موثر محیط زیستی مانند بلایای طبیعی، میزان مصرف انرژی، تولید پسماند، آلاینده‌های هوا و ...، وضعیت فشار وارده بر مناطق ۲۲ گانه تهران مورد سنجش قرار داده شده که نتایج بیانگر این است که هیچ‌یک از مناطق بیست و دو گانه دارای عدد فشار کل مطلوب، خیلی کم، کم یا حتی متوسط نیستند.

بر این اساس فشار کلی حاصل از تمامی شاخص‌های سی و پنج گانه وارد بر مناطق غربی ۲، ۵، ۲۱ و ۲۲ متوسط تا زیاد و سایر مناطق زیاد تا خیلی زیاد است. بازه مطلوب تا بحرانی عدد فشار مناطق بین ۱۰ تا ۵۰۰ در نظر گرفته شده است که منطقه ۱ با عدد فشار ۳۶۳ بیشترین فشار کلی و منطقه ۲۲ با عدد ۲۴۷ کمترین فشار کلی را به خود اختصاص داده اند.

این گزارش همچنین توصیه کرده است: اگرچه نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تمامی مناطق بیست و دوگانه دیگر نمی‌توانند پذیرای جمعیت و توسعه شهری بیشتری باشند و حتی نیاز است به نحوی با کاهش تراکم جمعیت، زمینه ترمیم ساختار بوم شناسی شهر را فراهم ساخت، اما چنانچه اصرار بر بارگذاری جمعیتی وجود داشته باشد، مناطق ۲، ۵، ۲۱ و ۲۲ آسیب کمتری را در پی دارد.