راه‌های مقابله با سکته مغزی

سکته مغزی، با ایجاد اختلال حرکتی و ناتوانی در افراد بالغ مشکلات بسیاری را برای افراد و جامعه ایجاد می کند و از این رو شناسایی عوامل خطر و زمینه ساز این بیماری می تواند در پشگیری از بروز این عارضه نقش پررنگی داشته باشد.

کد خبر: ۱۹۵۷۴۴

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۸:۵۸

اقتصاد۲۴- اصلاح سبک زندگی و توجه به سلامت عمومی می‌تواند نقش بسزایی در پیشگیری از بروز سکته مغزی داشته باشد. سازمان جهانی بهداشت نیز در این باره توصیه می‌کند که افراد با ورزش کردن منظم (حداقل ۳۰ دقیقه در روز)، خوردن غذا‌های سالم، توجه کردن به اندازه دور کمر و وزن، کنترل انواع دیابت، کنترل فشارخون و کلسترول بالا و ترک کردن مصرف سیگار و مشروبات الکلی می‌توانند خطر بروز سکته مغزی را از خود دور کنند.

دکتر فرزاد اشرافی، متخصص مغز و اعصاب وعضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز سکته مغزی را دومین علت مرگ و میر در دنیا معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد: "هرگونه اختلال در خونرسانی به بافت مغز سکته مغزی تلقی می‌شود. "

چه عواملی در بروز سکته مغزی دخالت دارند؟

شاید برای شما هم این سوال وجود داشته باشد که چه عواملی در بروز سکته مغزی دخالت دارند؛ دکتر اشرافی در پاسخ به این سوال دو عامل خونریزی دهنده و عوامل ناشی از انسداد رگ به علت لخته را به عنوان عوامل بروز سکته مغزی عنوان می‌کند و می‌گوید: "همچنین نوع دیگری از سکته، حمله گذرای سکته مغزی است که علائم آن در کمتر از ۲۴ ساعت رفع می‌شود. "

به گفته رییس بخش مغز و اعصاب بیمارستان شهدای تجریش، شایع‌ترین سکته مغزی، سکته ناشی از انسداد رگ هاست.

علائم سکته مغزی را بشناسید

آگاهی نسبت به علائم سکته مغزی، اثر پررنگی در درمان به موقع و کاهش آسیب‌های ناشی از آن دارد، البته سکته مغزی بسته به اینکه کدام یک از قسمت‌های مغز را درگیر کرده است، علائم مختلفی دارد؛ به گفته دکتر اشرافی این علائم می‌تواند شامل تاری دید، اختلال در میدان بینایی، اختلال در بلع، اختلال در صحبت کردن، ضعف اندام و فلجی، اختلال در حس اندام، عدم تعادل و اختلال ادراری شود.

همچنین در مواردی که لخته‌ها عروق ساقه مغز را درگیر می‌کنند، می‌توانند افت هوشیاری و کما را برای بیمار به دنبال داشته باشند.

در صورت بروز سکته مغزی از خود درمانی پرهیز کنید

احتمال زیادی وجود دارد که در طول زندگی، خود و یا اطرافیانمان دچار سکته مغزی شوند، زمانی که متوجه شدیم کسی از اطرافیانمان دچار سکته مغزی شده، کوچکترین اشتباه ما می‌تواند آسیب‌های جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

دکتر اشرافی درباره اقدامات لازم برای بیماری که دچار سکته مغزی شده است، تاکید می‌کند: "اگر فرد و یا اطرافیان علائم بارزی همچون کج شدن صورت، اختلال در صحبت کردن، اختلال حرکتی و یا ضعف اندام را مشاهده کردند، باید سریعا به اورژانس ۱۱۵ اطلاع دهند و از خود درمانی خودداری کنند. "

لازم است بدانید حتی اگر فشارخون بیمار بالاست نباید برای پایین آوردن فشار خون بیمار اقدام به خوددرمانی کنید.

چه چیز‌هایی احتمال سکته مغزی را افزایش می‌دهد؟

در افزایش احتمال بروز سکته مغزی عوامل مختلفی دخیل اند؛ بالا بودن فشار و چربی خون، دیابت، چاقی، بی تحرکی، مصرف انواع دخانیات از جمله سیگار و قلیان، مصرف الکل به گفته متخصص مغز و اعصاب دانشگاه از جمله عواملی است که افراد با اصلاح سبک زندگی خود می‌توانند آن‌ها را کنترل کنند.

البته دکتر اشرافی توضیح می‌دهد که برخی از عواملی که باعث احتمال سکته مغزی می‌شود، مانند سن، جنس، نژاد و ژنتیک غیر قابل تغییر است و "در میان افراد مسن، مردان و سیاه پوستان احتمال بروز سکته مغزی بیشتر است. "

مصرف دارو‌های روان گردان و محرک؛ عامل کاهش سن بروز سکته مغزی

بنابر گفته رییس بخش مغز و اعصاب بیمارستان شهدای تجریش مصرف دارو‌های روان گردان و برخی از مواد محرک مانند ترکیبات امفیتامین، شیشه و کوکائین از دیگر عوامل بروز سکته مغزی در سنین پایین به شمار می‌روند.

ردپای مشکلات قلبی و عروقی در بروز سکته‌های مغزی

شاید دانستن این نکته که بین مشکلات قلبی و عروقی ارتباط وجود دارد شما را متعجب کند، اما دکتر اشرافی مشکلات قلبی و عروقی را از مهمترین عوامل بروز سکته مغزی عنوان می‌کند و می‌گوید: "احتمال بروز سکته مغزی در افرادی که اختلالات ریتم قلبی و یا مشکلات مربوط به دریچه قلب دارند، بیشتر از سایر افراد است. "

در بررسی عوامل بروز سکته‌های مغزی سبک زندگی نقش پررنگی دارد، تا جایی که دکتر متخصص مغز و اعصاب دانشگاه یکی از دلایل پایین آمدن میانگین سن سکته مغزی را زندگی شهرنشینی، عدم رعایت رژیم غذایی سالم مانند مصرف فست فود‌ها و مصرف دارو‌های روان گردان عنوان می‌کند.

بیماری که سکته مغزی را تجربه می‌کند، دچار ناتوانی حسی، حرکتی و ذهنی می‌شود که برای خانواده و سیستم بهداشتی کشور بار درمانی زیادی دارد، از این رو درمان عارضه‌های ناشی از سکته مغزی به دارو درمانی و بازتوانی نیاز دارد.

دکتر اشرافی درباره سکته‌های از نوع گذرا که علائم آن زیر ۲۴ ساعت است، یادآوری می‌کند: ضروری است که این افراد نیز بعد از بروز سکته حتما به پزشک مراجعه کنند، زیرا احتمال تکرار سکته در افرادی که علائم گذرا داشته اند باز هم وجود دارد.

کاهش میانگین سن بروز سکته مغزی در کشور

دکتر اشرافی با هشدار نسبت به کاهش میانگین سن بروز سکته مغزی درباره میانگین سنی افرادی که دچار سکته مغزی می‌شوند، اظهار کرد: شیوع سکته مغزی بعد از ۵۵ سالگی افزایش می‌یابد و به ازای هر پنج سال افزایش سن، ریسک سکته مغزی بیشتر می‌شود و سالانه بیش از ۱۲ هزارنفر در کشور دچار سکته مغزی می‌شوند.

بیشتر بخوانید: هشدار جدی درباره خطر مصرف این قرص

در صورت بروز مشاهده علائم سکته مغزی وقت را تلف نکنید

سرعت عمل در رساندن بیماری که دچار سکته شده گامی مهم و اساسی در نجات جان وی محسوب می‌شود. بعد از اینکه فردی که دچار سکته مغزی شده به بیمارستان منتقل می‌شود بلافاصله پزشکان برای تصویربرداری از مغز وی اقدام می‌کنند.

به گفته متخصصان اگر بیمار در کمتر از حدود ۴.۵ ساعت به بیمارستان برسد، می‌توان با تزریق نوعی از داروی ضد لخته علائم حیاتی بیمار را برگرداند؛ البته این دارو برای تمام سکته‌های مغزی کاربرد ندارد و برای سکته‌های ناشی از انسداد رگ در اثر لخته موثر است.

دکتر علی امینی هرندی نورولوژیست و عضو هیات علمی دانشگاه نیز در این باره با تاکید بر مراجعه سریع افراد مشکوک به سکته مغزی به مراکز درمانی منتخب می‌گوید: "زمان طلایی برای تزریق r-tPA و کاهش عوارض در بیماران مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک زیر ۴.۵ ساعت است و پس از این زمان تزریق دارو هیچ تاثیری در کاهش عوارض ناشی از سکته مغزی ندارد. "

به گفته دکتر امینی، اورژانس تهران هنگام مواجهه با بیمار مشکوک به سکته مغزی، کد ۷۲۴ را به بیمارستان مربوطه (محل انتقال بیمار) اعلام می‌کند، سپس بیمار به مرکز مذکور منتقل شده و سیر درمان وی آغاز می‌شود.

درصورت بروز علایمی مانند کج شدن عضلات صورت، ضعف حرکت بازو و اختلال تکلم سریعا با اورژانس تماس بگیرید

این نورولوژیست بیمارستان شهدای تجریش عدم مراجعه به مراکز درمانی در زمان طلایی برای آغاز تزریق r-tPA یا مراجعه به مراکز نابجا و غیرمنتخب درمان سکته مغزی را از اشکالات عمده در روند درمان بیماران مبتلا به سکته مغزی عنوان می‌کند و به هموطنان توصیه می‌کند: "به محض مشاهده علایمی نظیر کج شدن عضلات صورت، ضعف حرکت بازو و اختلال تکلم در افراد خانواده خود سریعا با اورژانس تهران تماس گرفته و وضعیت بیمار را اطلاع دهند تا بیمار سریعا به مراکز منتخب درمان سکته مغزی انتقال داده شود. "

دکتر آقامیری عضو هیئت علمی دانشگاه نیز از این گفتگو درباره سکته‌های حاد مغزی توضیح می‌دهد: "عارضه استروک یا سکته حاد مغزی در صورت تشخیص سریع و مداخله درمانی مناسب می‌تواند با پیامد خطرناک و جدی همراه نباشد، ولی در صورت تاخیر در درمان با هزینه‌های فراوانی برای فرد، خانواده و همچنین سیستم بهداشت جامعه همراه خواهد بود. "

تشخیص به موقع قدم اول و اساسی در برخورد با بیماران مبتلا به سکته حاد مغزی است و گام دوم بعد از تشخیص، انتخاب روش درمانی مناسب برای این بیماران است.

چه روش‌هایی برای درمان دومین عامل مرگ و میر در دنیا وجود دارد؟

دکتر آقامیری درباره روش‌های درمانی برخورد با بیماران کرونایی توضیح می‌دهد: "امروزه روش‌های درمانی مختلفی در برخورد با این بیماران، از اقدامات حمایتی تا ترومبولیتیک تراپی و مداخلات اندوواسکولار، در دسترس است و یکی از سوالات اصلی در درمان سکته مغزی حاد این است که کدام بیمار برای دریافت کدام درمان مناسب است. "

وی با اشاره به این که سکته مغزی می‌تواند به عنوان یکی از عوارض بیماری کرونا بروز کند اظهار کرد: باتوجه به این که ابتلا به کرونا احتمال بروز سکته‌های مغزی را افزایش می‌دهد بنابراین چنانچه توصیه‌های بهداشتی، رعایت فاصله اجتماعی و بطور کلی توصیه‌های کرونایی را جدی بگیرید خطر بروز سکته مغزی را نیز از خود دور کرده اید.

بیمارستان‌های منتخب دانشگاه برای ارایه خدمات مربوط به سکته مغزی را بشناسید

در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی سه بیمارستان شهدای تجریش، لقمان حکیم و امام حسین (ع) به عنوان بیمارستان‌های منتخب درمان سکته مغزی به ارایه خدمت رسانی به بیماران و اجرای پروتکل درمان بیماران مبتلا به سکته مغزی مشغول هستند.