برنامه‌ای با ۱۲۰۰ میلیارد کسری بودجه اسمش فاجعه است!

برنامه اقتصادی که با کسری ۱۲۰۰ هزار میلیاردی نوشته شود اسمش برنامه توسعه نیست، فاجعه است.

کد خبر: ۲۰۱۰۶۱

تاریخ: ۲۰ تير ۱۴۰۲ - ۱۱:۱۱

اقتصاد۲۴- وزیر اقتصاد در نشست بررسی کلیات لایحه برنامه هفتم در کمیسیون تلفیق مجلس اعلام کرده «برنامه هفتم توسعه ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان کسری دارد» چنین ارقامی برای تدوین یک برنامه جامع توسعه در یک کشور به بزرگی ایران می‌تواند تبعات سنگین اقتصادی و فشار تورمی شدید‌تر به سفره خانوار‌های ایرانی داشته باشد.

در این راستا پیگیر ابهامات ذکر شده در این خبر شدیم و از آلبرت بغازیان استاد دانشگاه و اقتصاددان خواستیم زوایای مختلف چنین کسری بودجه در اجرای یک برنامه توسعه را بیان کنند.

این اقتصاددان توضیح داد: یک نکته در خصوص ایجاد نقدینگی در اقتصاد این است وقتی یک اقتصاد رشد می‌کند نیاز به نقدینگی بیشتری دارد، اما یک اشتباه در میان کارشناسان و عامه مردم وجود دارد که تصور می‌کنند ایجاد نقدینگی منجر به تورم می‌شود. در صورتی که این معادله برعکس است و در اصل تورم است که باعث می‌شود جامعه نیاز به نقدینگی بیشتری داشته باشد. دلایل تورم هم موضوعاتی از این قبیل است که اقتصاد ما به دلیل تحریم‌ها، سیاست‌های اشتباه دولت، اختلاس و احتکار‌ها و سواستفاده شرکت‌های مختلف درگیر افزایش مداوم تورم می‌شود.

بیشتر بخوانید: راستی آزمایی ادعای دولت مبنی بر کاهش نرخ بیکاری در کشور

او تشریح کرد: بنابراین موارد مختلفی منجر به افزایش تورم در اقتصاد می‌شود و دولت در نهایت به دلیل این تورم دچار کسری بودجه می‌شود، در ادامه دولت‌ها نمی‌توانند با کاهش هزینه‌ها کسری بودجه را کاهش دهند و حتی مدعی ارائه خدمات بیشتر هم می‌شوند. درچنین شرایطی تنها راه دولت، استقراض از بانک مرکزی و ایجاد بدهی برای دولت است. مشکل بعدی این است که این ارقام استقراض شده برای هزینه‌های جاری مانند حقوق و دستمزد مصرف می‌شود و شاهد سوق دادن این ارقام به سمت تولید نیستیم. حتی در موارد اندکی که این ارقام به سمت تولید می‌رود شاهد پروژه‌های نیمه تمام در دولت‌ها هستیم؛ بنابراین شاهد این هستیم که در یک چرخه باطل این استقراض دولت از بانک مرکزی خود یک تورم جدید ایجاد می‌کند و در نهایت کسری‌های بودجه تشدید می‌شود.

بغازیان ادامه داد: این مقدمه را برای این گفتیم که بیماری تورم‌افزایی دولت‌ها در اتخاذ سیاست‌های اشتباه را شناسایی کنیم. در خصوص رقم ذکر شده در خصوص کسری‌۱۲۰۰ هزار میلیاردی برنامه هفتم توسعه باید یک بررسی دقیق‌تر داشته باشیم. وقتی برنامه‌های توسعه نوشته می‌شود به زبان ساده این است که قرار است دولت در راستای چشم انداز بیست ساله آینده کشور برنامه‌های ۵ ساله‌ای تدوین کند تا در نهایت در افق بیست ساله به اهداف خود در منطقه و جهان دست یابد. در گام بعدی هر برنامه توسعه که تدوین می‌شود نیاز به بودجه و پول دارد تا به بخش‌های مختلف اقتصاد تزریق شود. از سوی دیگر اجرای این برنامه‌ها درآمد‌هایی هم برای دولت به همراه خواهد داشت؛ بنابراین بر اساس نظر وزیر اقتصاد این طرح موجود که به عنوان برنامه هفتم توسعه تدوین می‌شود یک کسری ۱۲۰۰هزار میلیاردی برای اجرای دقیق دارد.

او اظهار امیدواری کرد: این رقم اعلام شده کسری اشتباه بوده باشد چرا که اولین سوال این است که برنامه اقتصادی که با کسری ۱۲۰۰ هزار میلیاردی نوشته شود که اسمش را نمی‌توانیم برنامه توسعه بگذاریم. آقای خاندوزی از اقتصاد دان‌های برجسته است و در توانایی ایشان شکی نیست، اما نمی‌توان برنامه‌ای نوشت با چنین رقم کسری بودجه و اسم آن را برنامه توسعه یک کشور گذاشت.

بغازیان خاطرنشان کرد: هنر این است که با امکانات موجود برنامه‌ای نوشته شود که قابل اجرا باشد و بدون کسری چنین ارقامی بتوان آن را اجرا کرد. حال اگر اقتصاد ایران تحریم است و انتقال ارز با ۴۰ تا ۵۰ درصد کارمزد به کشور انجام می‌شود و با مشکلات زیادی دست به گریبان است ما نباید چنین برنامه بلندپروازانه‌ای بنویسیم که از همان ابتدا در اجرای آن شک و شبه وجود داشته باشد. مردم در چنین شرایطی می‌گویند اگر قرار است که در ۵ سال آینده چنین برنامه‌ای اجرا شود که در نهایت سفره مردم کوچک‌تر شود چگونه باید مانع اجرای چنین برنامه‌ای شوند؟

این اقتصاددان یادآوری کرد: چنین اظهاراتی که نباید از سوی وزیر اقتصاد در نشست‌ها بیان شود بجای چنین رویکردی آقای خاندوزی می‌توانستند در جمع کارشناسان به دنبال راهکار‌های اجرایی در تدوین یک برنامه قابل اجرا باشند. وقتی چنین حرف‌هایی در چنین نشست‌هایی زده می‌شود عملا گل به خودی است. به نظر می‌رسد که وزارت اقتصاد با سازمان برنامه و بودجه هماهنگی لازم در تدوین برنامه توسعه هفتم را نداشته است. چرا که در صورت تصویب چنین برنامه‌ای با این ارقام کسری ما در نهایت شاهد افزایش استقراض دولت از بانک مرکزی، افزایش تورم و کوچک شدن سفره مردم خواهیم بود برای اجرای برنامه‌ای که نفعی برای مردم نخواهد داشت.