نامزد‌ها در سه راهی برزخ، بهشت یا پاستور؛ بررسی مسیر پیش‌روی ۶ کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳، با اعلام نام ۶ کاندیدای تایید صلاحیت شده از روز یکشنبه ۲۰ خرداد روی دور تند خواهد افتاد.

کد خبر: ۲۴۳۷۱۳

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۱۵:۰۰

اقتصاد۲۴- رد صلاحیت دوباره علی لاریجانی، کشیدن قلم قرمز روی نام اسحاق جهانگیری، محمود احمدی‌نژاد، عبدالناصر همتی، مهرداد بذرپاش و حتی وحید حقانیان شاید بعضی‌ها را شوکه کرده باشد؛ اما عملکرد شورای نگهبان حداقل در رد صلاحیت‌های انجام شده آن‌قدر‌ها غیرمنتظره و غیرقابل‌پیش‌بینی نبود. پیشنهاد می‌دهیم اگر بنا بر بهت‌زدگی است، توان و انرژی‌تان را صرف وجود نام مصطفی پورمحمدی در فهرست شش نفر نهایی کنید. دبیرکل فعلی جامعه روحانیت مبارز، ۱۰ سال پیش بابت تسلیت مرگ مادر سیدمحمد خاتمی مورد غضب قرار گرفت و طی دو دوره انتخابات مجلس خبرگان رد صلاحیت شد.

به شکلی که جواز حضور در انتخابات سال ۱۴۰۲ را پس از بررسی و بازبینی مجدد برایش صادر کردند. بااین‌حال همین چهره قرار است در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ با پنج نفر دیگر از جمله سعید جلیلی، علیرضا زاکانی، محمدباقر قالیباف، امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی و بالاخره مسعود پزشکیان اصلاح‌طلب رقابت کند. مسعود پزشکیان هم طعم رد صلاحیت در انتخابات سه سال پیش را چشیده؛ اما حالا به‌عنوان پدیده انتخابات ریاست‌جمهوری، شناخته می‌شود. تا چشم روی‌هم بگذارید نتیجه انتخابات مشخص می‌شود. نهمین رئیس‌جمهوری ایران قرار است در حالت عادی هشت تیرماه معرفی خواهد شد مگر کار به‌دور دوم بکشد و تحقق وعده به ۱۵ تیر موکول شود. به نظر شما کدام کاندیدا برای تشکیل دولت چهاردهم شانس بیشتری دارد؟

مسعود پزشکیان؛ از مهاباد تا پاستور

مسعود پزشکیان تنها چهره اصلاح‌طلب انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ است. کارنامه‌ای کم‌حاشیه دارد و احتمالا همین مسئله برگ برنده‌اش در مناظره‌ها محسوب خواهد شد.

مسعود پزشکیان اخیراً در معرض رأی مردم قرار گرفت و موفق شد با کسب ۹۵ هزار و ۹۹۳ رای از تبریز، آذرشهر و ماکو به مجلس دوازدهم راه پیدا کند. وزیر بهداشت دولت هشتم، پنج دوره متوالی از مجلش هشتم تا مجلس دوازدهم با اینکه معمولا موفق شده بین ۲۰ تا ۴۰ درصد رای واجدان شرایط را کسب کند، اما در انتخابات ریاست‌جمهوری نیازمند مشارکتی گسترده‌تر است.

مسعود پزشکیان سه مرتبه برای رسیدن به پاستور خیز برداشته است؛ سال ۱۳۹۲ قبل از اعلام نظر شورای نگهبان انصراف داد. سال ۱۴۰۰ رد صلاحیت شد و امسال با دریافت چراغ سبز به دور نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری راه پیدا کرد.

مسعود پزشکان ۷۰ساله است و در ساعت‌های اولیه اعلام فهرست کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری با استقبال محمدرضا عارف روبرو شد. ویدئویی تازه منتشر شده، مسعود پزشکیان را نشان می‌دهد که در جواب سماجت خبرنگاران پیرامون احتمال حضور محمدجواد ظریف جمله‌ای ساده و تا حدودی کلیشه‌ای به زبان آورد: باید منت آدمی که تجربه و علم دارد را بکشیم.

بیشتر بخوانید:تایید ۵+۱ برای چهاردهمین دور انتخابات ریاست‌جمهوری؛ بررسی ۶ گزینه نهایی انتخابات هشتم تیر

غلامحسین کرباسچی و محمدرضا عارف جزو نخستین چهره‌های سیاسی هستند که از مسعود پزشکیان حمایت کردند. علی عبدالعلی‌زاده وزیر اسبق مسکن و استاندار اسبق آذربایجان شرقی رسماً به‌عنوان رئیس ستاد انتخاباتی مسعود پزشکیان معرفی شده است.

وعده انتخاباتی: استفاده از کسانی که علم و مهارت و تجربه دارند، پیگیری سیاست‌های کلی نظام، ایجاد امکانات عادلانه و فرصت‌های برابر و رفع تبعیض ناروا

مصطفی پورمحمدی؛ از قم تا پاستور

مصطفی پورمحمدی، ۶۵ساله و تنها روحانی حاضر در فهرست نهایی کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری است. او فعالیت خود را به‌عنوان دادستان انقلاب شروع کرد و سپس به وزارت اطلاعات رفت.

مصطفی پورمحمدی در وزارت اطلاعات مدارج ترقی را طی کرد و در میانه دهه ۷۰ به چهره‌ای شناخته‌شده در سپهر سیاسی ایران تبدیل شد. محمود احمدی‌نژاد به او اعتماد کرد و سکان هدایت وزارت کشور را در اختیارش قرار داد. سپس راهی سازمان بازرسی کل کشور شد.

مصطفی پورمحمدی در دولت حسن روحانی دوباره به کابینه راه پیدا کرد و این بار عهده‌دار وزارت دادگستری شد. پورمحمدی سال‌های اخیر در قالب دبیرکل جامعه روحانیت مبارز به فعالیت حزبی و تشکیلاتی پرداخته است.

مصطفی پورمحمدی امسال بدون حرف‌وحدیث و حاشیه در فهرست کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری قرار گرفته برخلاف سال ۱۳۹۴ که شورای نگهبان، صلاحیت او را برای شرکت در انتخابات مجلس خبرگان تأیید نکرد. سال ۱۴۰۲ همین اتفاق تکرار شد؛ اما اگرچه در بررسی مجدد توانست مجوز نامزدی را کسب کند؛ اما نتیجه شمارش آرا به سودش نبود.

مصطفی پورمحمدی فروردین ۱۳۹۲ درگیر حاشیه‌ای غیرمنتظره شد، چون درگذشت مادر سیدمحمد خاتمی را تسلیت گفت. رئیس دولت اصلاحات در آن دوره مورد غضب بود و پیام تسلیت پورمحمدی در خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه، چند ساعت بعد از روی خروجی سایت برداشته شد.

مصطفی‌پور محمدی در اولین واکنش خود به اعلام فهرست نهایی کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری توسط شورای نگهبان و حضور در فهرست شش کاندیدای نهایی در یک توییت نوشت: شرایط کشور مجالی برای آزمون‌وخطا نمی‌گذارد. از سعدی علیه‌الرحمه بیاموزیم که فرمود بکار‌های گران مرد کاردیده فرست. زیر این توییت هشتگ دولت قرار به چشم می‌خورد.

وعده انتخاباتی: تشکیل دولت قرار و تحقق این سه اولویت کلیدی عدالت، ثروت و قدرت

محمدباقر قالیباف؛ از طرقبه تا پاستور

محمدباقر قالیباف بین کاندیدا‌های انتخابات ریاست‌جمهوری رزومه کاملی دارد؛ پس از اینکه ردای نظامی را از تن خارج کرد و فرماندهی نیروی هوافضای سپاه و فرماندهی نیروی انتظامی را کنار گذاشت، به‌عنوان شهردار تهران انتخاب شد. سپس ریاست مجلس یازدهم و دوازدهم را برعهده گرفت.

محمدباقر قالیباف، اما همیشه عطش رسیدن به پاستور را داشت و سه بار در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شد. اولین‌بار سال ۱۳۸ با علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی، محمود احمدی‌نژاد، مهدی کروبی، مصطفی معین، علی لاریجانی و محسن مهرعلیزاده رقابت کرد و با چهار میلیون رای راه به جایی نبرد.

محمدباقر قالیباف سال ۱۳۹۲ یکبار دیگر شانس خود را برای ریاست‌جمهور آزمایش کرد و با شش میلیون رای باز هم شکست خورد، آن‌هم در شرایطی که حسن روحانی به‌عنوان برنده انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، توانست حدود ۱۸ میلیون رای کسب کند.

انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۶، سومین تلاش محمدباقر قالیباف بود. او تغییر تاکتیک داد و روی مسائل اقتصادی متمرکز شد. تلاش کرد توجه طبقه محروم جامعه را به خود جلب کند و حضوری پرشور در مناظره‌ها داشت، اما پس از اینکه نظرسنجی‌ها نشان دادند شانس زیادی ندارد، به نفع سیدابراهیم رئیسی کنار کشید.

محمدباقر قالیباف پس از این شکست مسیرش را از پاستور به سمت بهارستان تغییر داد و با کسب یک میلیون و ۲۶۵ هزار رای (معادل ۶۹ درصد آرا) روانه مجلس شد. بر کرسی ریاست نشست. چهار سال بعد همین اتفاق تکرار شد منتها پایگاه رای قالیباف این مرتبه به شدت تنزل پیدا کرد و به ۴۴۸ هزار رای (۲۸ درصد) رسید.

محمدباقر قالیباف چه در دوران نظامی‌گری، چه در دوره شهرداری تهران و چه در دوران ریاست مجلس به طور مداوم با حاشیه دست‌به‌گریبان بود. امضای نامه تند فرماندهان نظامی خطاب به سیدمحمد خاتمی، اعتراضات سال ۱۳۸۲، ماجرای واگذاری املاک شهرداری، ناکامی در ملاقات با ولادیمیر پوتین نمونه‌ای از این موارد به شمار می‌روند.

محمدباقر قالیباف در حوالی ۶۳ سالگی یکبار دیگر فرصت پیدا کرده برای رویای قدیمی پاستور دست به مبارزه بزند. از علی نیکزاد به عنوان رییس ستاد انتخاباتی محمدباقر قالیباف نام برده‌اند.

وعده انتخاباتی: حاکم نشدن دوره دیگری از رکود و سوءمدیریت همانند وضعیت دهه ۹۰، حل مشکل کاهش قدرت خرید، محرومیت، فقر و تبعیض و نابرابری هزینه‌های کمرشکن مسکن، گرانی‌ها و بازار نابسامان خودرو، وضعیت اینترنت و عبور از تحریم‌ها

علیرضا زاکانی؛ از بهشت تا پاستور

علیرضا زاکانی یکی دیگر از چهره‌هایی است که با ترک لباس نظامی قدم به عرصه سیاست گذاشت هرچند به شخصه ترجیح می‌دهد باتوجه‌به سوابقش در هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران یا طبابت در بیمارستان امام خمینی و مجتمع درمانی ولیعصر قضاوت شود.

علیرضا زاکانی ذاتاً اصول‌گرا است؛ اما خودش را وام‌دار کسی نمی‌داند، چون تقریباً همیشه یک‌تنه کارش را پیش می‌برد. برای فعالیت سیاسی مستقل جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی را تأسیس کرد و سال ۸۳ توانست با کسب ۵۴۸ هزار رأی (۲۹ درصد) روانه مجلس هفتم شود.

علیرضا زاکانی در مجلس هشتم و مجلس نهم به ترتیب با ۳۰۸ هزار و ۳۲۸ هزار رای به عنوان نماینده مجلس شناخته شد. سال ۱۴۰۰ به قم رفت و با ۱۹۰ هزار رای به مجلس یازدهم راه پیدا کرد. همان اول کار هم یکی از اتفاقات جنجالی تاریخ پارلمان را رقم زد و با لابی‌گری سنگین توانست در اقدامی کم‌سابقه سایر نمایندگان را برای رد اعتبارنامه علیرضا تاجگردون مجاب کند.

علیرضا زاکانی علاقه‌مند است چهره سیاستمداری ستیزه‌جو را به نمایش بگذارد؛ کسی که سرش برای افشاگری درد می‌کند و حملات تندی را علیه رقیب ترتیب می‌دهد؛ اما خودش چند نوبت در تله مدعیان افشاگری گیر افتاد. شایعات پیرامون زندگی شخصی و به‌خصوص ماجرای تحصیل فرزندش در دانشگاه پلی‌تکنیک فدرال لوزان از جمله مصائب و دردسر‌های سلوک سیاسی علیرضا زاکانی هستند.

علیرضا زاکانی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ رد صلاحیت شد. حامیانش شکایت وزارت نفت و شخص حسین فریدون به‌عنوان دلایل رد صلاحیت علیرضا زاکانی در آن سال‌ها معرفی کرده‌اند. زاکانی سال ۱۴۰۰ تایید صلاحیت شد و در جریان مناظره‌ها نقش کاندیدای پوششی را برای سیدابراهیم رئیسی برعهده گرفت. شیوه‌ها و تاکتیک‌های او عموما به مذاق رقبایش خوش نیامد و آن‌ها علیرضا زاکانی بدل محمود احمدی‌نژاد در انتخابات ۱۳۸۸ معرفی کردند.

علیرضا زاکانی قبل آغاز رأی‌گیری سیزدهمین انتخابات ریاست‌جمهوری، به نفع سید ابراهیم رئیسی کنار کشید و پس از انتخابات به‌عنوان شهردار تهران روانه ساختمان خیابان بهشت شد. حواشی در مسند شهرداری تهران هم علیرضا زاکانی را تنها نگذاشتند. می‌گویند در رأی‌گیری اولیه میان اصول‌گرایان شورای شهر، اجماعی شکل نگرفته است. سپس بحث نقطه‌نظرات سازمان بازرسی درباره مدرک تحصیلی علیرضا زاکانی مطرح شد و سرانجام برای رفع مشکل قانون را به نحوی تغییر دادند تا انتخاب یک پزشک برای مسئولیت شهرداری تهران منعی نداشته باشد

علیرضا زاکانی پس از شهادت سید ابراهیم رئیسی یکبار دیگر قدم به رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری گذاشته است و این بار امیدوار است شرایطی به شکلی رقم بخورد تا ناچار به کناره‌گیری و انصراف نشود. زاکانی در اولین واکنش رسمی پس از اعلام فهرست شش‌نفره کاندیدا‌های تأیید صلاحیت شده در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: در انتخابات گذشته افتخار حمایت از «مظهر شعار‌های انقلاب» را داشتم و تمام حملات ناجوانمردانه را به جان خریدم؛ اما در انتخابات ۱۴۰۳ برای تداوم راه شهید رئیسی و تکمیل خدمات، تا آخر می‌مانم و رقابت می‌کنم.

وعده انتخاباتی: پیشرفت ایران و حل مشکلات مردم با محوریت عدالت و رفع فساد و تبعی، باز کردن گره از اقتصاد کشور و سفره مردم

امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی؛ از فریمان تا پاستور

امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی برای حضور در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳، باید از ریاست بنیاد شهید و امور ایثارگران فاصله بگیرد. جوان‌ترین کاندیدا هفت سال قبل پیروزی انقلاب متولد شده و تقریباً ۵۳ سال دارد.

امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی، متخصص گوش و حلق و بینی است و قبل تأسیس حزب اسلامی قانون، عضو جبهه پایداری محسوب می‌شد. امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی در دوره‌های هشتم، نهم، دهم و یازدهم مجلس، خود را در معرض رأی مردم قرار داد و هر چهار مرتبه موفق شد از حوزه انتخابیه مشهد و کلات مجوز حضور در مجلس را کسب کند.

بیشتر بخوانید: دیدار مسعود پزشکیان با محمدرضا عارف+ عکس

امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی سرانجام فروردین ۱۴۰۰، مهم‌ترین اکت و کنش سیاسی دوره فعالیت سیاسی خود را رقم زد و کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری شد. شورای نگهبان صلاحیتش را تایید کرد. او برخلاف سعید جلیلی، علیرضا زاکانی و محسن مهرعلیزاده تا آخر در رقابت باقی ماند؛ ولی نهایتاً توانست حدود یک میلیون رأی کسب کند.

امیرحسین قاضی‌زاده‌هاشمی پس از انتخابات ریاست جمهوری با حکم سید ابراهیم رئیسی، به بنیاد شهید رفت و ازآن‌پس ترجیح داد چهره سیاستمداری آرام و کم حاشیه را به نمایش بگذارد.

وعده انتخاباتی: رفع فقر مطلق، رشد اقتصادی شش تا هشت‌درصدی، افزایش دوبرابری امید به آینده، کاهش محسوس آسیب‌های اجتماعی

سعید جلیلی؛ از ژنو تا پاستور

سعید جلیلی اولین‌بار سال ۱۳۹۲ به رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری قدم گذاشت و با کسب چهار میلیون و ۶۲۸ هزار رای (۱۱ درصد) پس از حسن روحانی و محمدباقر قالیباف سوم شد.

سعید جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ ثبت‌نام نکرد و ترجیح داد از سیدابراهیم رئیسی حمایت کند. چهار سال بعد حمایت سعید جلیلی از ابراهیم رئیسی، از استودیو مناظره‌های انتخاباتی استارت خود و قبل از شروع رای‌گیری او به نفع کاندیدای محبوبش انصراف داد تا یکبار دیگر مانند دوره‌های گذشته به لایه‌های زیرین و معمولا کم سروصدای سیاست برگردد.

سعید جلیلی در این مدت عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام بوده و تلاش کرده با اتکا به نظریه‌پردازی و سیاست‌ورزی مخصوص به خود، تصویر شکل‌گرفته از فعالیت به‌عنوان دبیر شورای‌عالی امنیت ملی و حضور در مذاکرات طولانی و کم‌ثمر هسته‌ای دهه ۸۰ را تغییر دهد

سقوط هلی‌کوپتر سید ابراهیم رئیسی موجب شد، سعید جلیلی یک‌بار دیگر برای ایفای نقش در قالب کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری از عمق سیاست به سطح برگردد. دست‌برقضا این مرتبه هم عرصه سیاست خارجی کشور محتاج باز کردن گره مذاکرات هسته‌ای و حلش تنش با دولت‌های اروپایی و به‌خصوص آمریکاست. این موقعیت می‌تواند برای سعید جلیلی استثنایی قلمداد شود.

سعید جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳، با توجه به ترکیب شش‌نفره کاندیدا‌ها روی کاغذ شانس زیادی خواهد داشت. این بخت و اقبال بعد از رد صلاحیت علی لاریجانی به‌شدت افزایش پیدا کرده، اما نباید فراموش کرد که محبوبیت و مقبولیت عمومی یا نبود تجربه مدیریت عملیاتی در سطح گسترده پاشنه آشیل کارنامه سعید جلیلی در راه رسیدن به پاستور هستند.

وعده انتخاباتی: نیاز به تصمیم‌های نقطه‌زن برای پیشرفت بیشتر و عدالت پایدارتر، برقراری مناسبات عادلانه، رفع آسیب‌های اداری، اجرایی، سیاسی