معمای ۱۱۰ همت کمک در بودجه ۱۴۰۳؛ اعتباری به بزرگی یک‏‌سوم بودجه عمرانی با عنوان حمایت از مؤسسات و افراد

در آخرین سند بودجه دولت سیزدهم یعنی بودجه ۱۴۰۳، ۳۰۷ هزار میلیارد تومان کسری تراز عملیاتی وجود دارد. یعنی تفاضل هزینه‌های دولت منهای اعتبارات عمرانی از درآمد‌های دولت منهای درآمد نفت و فروش اموال و اوراق یک کسری ۳۰۷ هزار میلیارد تومانی دارد.

کد خبر: ۲۵۶۱۳۴

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۹:۱۰

اقتصاد ۲۴- روزنامه هم میهن در گزارشی نوشت: در شرایطی که ارقام کمک‌‏ها در سند بودجه دولت سیزدهم به چند هزار میلیارد تومان هم می‏‌رسد کمترین بودجه پیش‌‏بینی‌‏شده تحت عنوان «کمک» مربوط به اقتصاد روستاست که تنها ۵ میلیارد تومان برای آن در نظر گرفته شده است. در همین شرایط کمک دولت به یک خبرگزاری ۸۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده و حمایت از برنامه‌‏های فرهنگی ویژه جوانان مؤسسه خدمات مشاوره‌‏ای و پژوهش‏‌های آستان قدس رضوی ۴۰۰ میلیارد تومان و حمایت از فعالیت‌‏های فرهنگی و قرآنی در مساجد ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار دریافت خواهد کرد.

در بودجه‌ای که با کسری‌های تکرارشونده و رو به افزایش مواجه هستیم، اعتبارات قابل ملاحظه‌ای صرف اموری می‌شود که می‌توان بخش زیادی از آن را غیرضرور خواند. تعداد مؤسسات فرهنگی که در یکی دو دهه گذشته ایجاد شده‌اند و یا ردیف‌های متفرقه زیادی که با عنوان کمک در بودجه پیش‌بینی شده، هر سال تعداد بیشتری از ردیف‌های بودجه را اشغال کرده و ارقام بالاتری را به خود اختصاص می‌دهند.

بررسی جداول بودجه ۱۴۰۳ توسط روزنامه هم‌میهن نشان می‌دهد دولت رقمی نزدیک به ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بودجه تحت عنوان کمک و حمایت در بخش‌های مختلف پیش‌بینی کرده است؛ یعنی رقمی که با یک‌سوم از کسری بودجه کشور برابری می‌کند، به اسم کمک به مؤسسات و نهاد‌های مختلف قرار است پرداخت شود.

اگرچه برخی از ردیف‌های کمک جزو وظایف اصلی و حاکمیتی دولت در حمایت از اقشار محروم و ضعیف است، اما تعداد ردیف‌هایی که کمک به مؤسسات فرهنگی را پیش‌بینی کرده بر تعداد ردیف‌های کمک به اقشار ضعیف، برتری دارد. کمک به شورای عالی استان‌ها، کمک به شورای حل اختلاف، کمک به کمیته امداد، کمک به مساجد کشور در طرح مسجدمحوری، کمک به سازمان هیئات و تشکل‌های دینی، حمایت از فعالیت‌های فرهنگی بنیاد سپهر، حمایت طرح ولایت (مؤسسه شمیم معرفت علوی)، حمایت از برنامه‌های معارف اسلامی (مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام نور)، حمایت از فعالیت‌های فرهنگی بنیاد بین‌المللی عاشورا، حمایت از برنامه‌های مؤسسه فرهنگی علوم اسلامی قم، حمایت از برنامه‌های مرکز الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت، حمایت از برنامه‌های فرهنگی ویژه جوانان مؤسسه خدمات مشاوره‌ای و پژوهش‌های آستان قدس رضوی، حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی در مساجد و... این‌ها تعدادی از ردیف‌هایی است که قرار است امسال رقم‌هایی بین ۱۵ تا ۲۰۰۰ میلیارد تومان به عنوان کمک دریافت کنند.

در بین ارقام هزار میلیاردی، ستاد بازسازی عتبات قرار است یک هزار و چهار میلیارد تومان کمک بگیرد و یا صندوق بازنشستگی برای پرداخت حقوق بازنشستگان قوه قضائیه ۵ هزار میلیارد تومان کمک دریافت خواهد کرد. در بین ارقام هزار میلیاردی، ردیف کمک به صداوسیمای جمهوری اسلامی با ۲ هزار میلیارد تومان جزو ارقام قابل تأمل است.

کمترین رقم کمک مربوط به اقتصاد روستا

در شرایطی که ارقام کمک‌ها به چند هزار میلیارد تومان هم می‌رسد کمترین بودجه پیش‌بینی شده تحت عنوان «کمک» مربوط به اقتصاد روستاست که تنها ۵ میلیارد تومان برای آن در نظر گرفته شده است. در همین شرایط کمک دولت به یک خبرگزاری ۸۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده و حمایت از برنامه‌های فرهنگی ویژه جوانان مؤسسه خدمات مشاوره‌ای و پژوهش‌های آستان قدس رضوی ۴۰۰ میلیارد تومان و حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی در مساجد ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار دریافت خواهد کرد. از جمله ارقام قابل اعتنای کمک‌ها مربوط به دو ردیف حمایت از مدارس علوم دینی اهل سنت- کمک به معیشت روحانیون سازمان اوقاف و کمک و حمایت از مؤسسات فرهنگی و اجتماعی قرب بقیة‌الله است که به ترتیب ۸۵۶ و ۱۱۸۴ میلیارد تومان اعتبار خواهند داشت.

بیشترین رقم کمک نیز مربوط به کمیته امداد است که ۱۸ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. سازمان بهزیستی نیز ۱۳/۵ هزار میلیارد تومان کمک دریافت خواهد کرد.

از گفتمان‌های فرهنگی تا اردوی دینی

به جز ۱۰۰ ردیف استخراج‌شده از بودجه ۱۴۰۳ که در جدول قابل مشاهده است، مواردی از کمک نیز در جداول مربوط به سنجه عملکرد خروجی‌های اصلی دستگاه‌های سیاستگزار آورده شده که در این ردیف‌ها، مبلغ پیش‌بینی‌شده، آورده نشده و به جای آن تعداد افراد یا مؤسساتی که باید حمایت شوند ذکر شده است.

به‌طور مثال در زیرمجموعه دفتر تبلیغات اسلامی، حمایت و راهبری از ۴۰۰ نفر در گفتمان‌های فرهنگی و دینی آورده شده است. در ذیل جدول مربوط به میراث فرهنگی، حمایت از توسعه صادرات ۲۰ صنعت دستی و در جدول مربوط به وزارت فرهنگ، حمایت از ۶۵ نهاد و مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت غیردولتی و خصوصی (در راستای توسعه فعالیت‌های قرآنی در فضای مجازی، مناطق آسیب‌پذیر محروم، تولیدات فرهنگی و هنری فاخر قرآنی و افزایش حافظان قرآن کریم)، حمایت از تولید، ساخت و ۹۰۰ اجرای هنری، حمایت از ترجمه و دوبله ۲۵۰ فیلم از فیلم‌های فاخر سینمای ایران برای عرضه در بازار‌های جهانی و حمایت از فعالیت‌های فرهنگی، دینی ۵۰۰ مؤسسه غیردولتی با رویکرد ترویج سبک زندگی اسلامی- ایرانی پیش‌بینی شده است.

در جدول مرکز خدمات حوزه‌های علمیه، کمک‌هزینه معیشتی به ۲۲۰ هزار نفر از طلاب پیش‌بینی شده است. کمک و حمایت از ۵۸ تشکل فرهنگی و دینی و نهاد‌های آموزشی زیرمجموعه سازمان تبلیغات اسلامی، برگزاری و کمک به ۱۵۰۰ مراسم انقلابی و نشست دینی و حمایت از ۵۷ حلقه میانی در نظر گرفته شده است.

بیشتر بخوانید:بودجه موسسه مصباح در سال جاری ۴۳۷ میلیارد تومان؛ ساعتی ۵۰ میلیون تومان برای لعنت کردن خاتمی، هاشمی و شریعتی؟

در بخش مربوط به شورای عالی حوزه‌های علمیه، حمایت از ۹۳ هزار و ۵۰۰ طلبه برای فعالیت‌های مشاوره‌ای، حمایت از ۳۹ هزار نفر طلبه به‌کارگرفته‌شده در طرح‌های تبلیغی حوزه و حمایت از ۴۹ میلیون و ۹۲۰ هزار نفرساعت تبلیغ صورت گرفته، همچنین حمایت از مراسم و اردو‌های فرهنگی با ۱۰۱ هزار طلبه شرکت‌کننده آورده شده است.

در جدول مربوط به شورای عالی حوزه علمیه خراسان نیز حمایت از فعالیت‌های مشاوره‌ای ۵ هزار و ۶۰۰ طلبه به کارگرفته‌شده حمایت از ۲۴ هزار نفر مُبلغ به‌کارگرفته‌شده در طرح‌های تبلیغی حوزه و ۳۰ میلیون و ۷۲۰ هزار نفرساعت تبلیغ صورت‌گرفته، حمایت از مراسم و اردو‌های فرهنگی با ۲۷ هزار طلبه شرکت‌کننده در نظر گرفته شده و در جدول مربوط به جامعة‌المصطفی العالمیه حمایت‌هایی از جمله حمایت معیشتی از ۱۵ هزار و ۶۰ فراگیر، حمایت از ۷۲۵ مرکز تابعه، پیوسته و همکار و حمایت از ۲۰ پژوهش پایه‌ای، پیش‌بینی شده است.

به بزرگی یک‌سوم کسری بودجه عمرانی

دولت سیزدهم در شرایطی ۱۰۹ هزار میلیارد تومان به‌عنوان کمک به مؤسسات و دستگاه‌ها و طرح‌ها در نظر گرفته که بودجه عمرانی کشور ۳۷۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. اینکه دولت چهاردهم هنگام تخصیص بودجه چه میزان از این کمک‌ها را پرداخت یا از آن صرف‌نظر کند مشخص نیست و در دولت‌های قبل نیز پرداخت میزان کمک‌ها اعلام رسمی نمی‌شد. اما آنچه مشخص است اینکه در هنگام تخصیص‌ها، اعتبارات عمرانی نخستین محلی است که از قافله تخصیص جا می‌ماند.

با توجه به اینکه انضباط بودجه نقش بسیار مهمی در تورم دارد، انتظار می‌رود ساختار بودجه در دولت پزشکیان مورد بازبینی قرار گرفته و اصلاح ردیف‌ها به سمت تخصیص‌های توسعه‌ای پیش رود.