ماموریت شکست خورده بایدن غزه؛ سیاست یک بام و دو هوای نتانیاهو در مذاکرات

در شرایط کنونی و علیرغم موضع گیری‌های واشنگتن در باب پیشرفت‌های حاصله در رایزنی‌های آتش بس، پیشرفتی در این زمینه حاصل نشده است. در باب چرایی اش دلایلی بسیار است با این همه بسیاری بر این باورند که سیاست یک بام و دو هوای نتانیاهو مذاکرات را به بن بست رسانده است.

کد خبر: ۲۵۶۷۶۶

تاریخ: ۱۴ شهريور ۱۴۰۳ - ۱۰:۰۲

اقتصاد۲۴- مذاکرات قاهره که هدفش برقراری آتش بس در غزه بود، به اختلاف نظر‌های بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل و رهبری حماس بر سر اختلافات کلیدی، شکست خورد.

در همین راستا یکی از مقام‌های عربی آگاه از مذاکرات جاری به فارین پالیسی گفت که تیم‌های فنی این هفته در دوحه ملاقات می‌کنند، اما قرار نیست آتش بس به این زودی حاصل شود. فارین پالسی در ادامه یادداشت خورد آورد، نتانیاهو علیرغم اینکه تحت فشار شدید خانواده‌های گروگان‌های قرار دارد، بر حفظ حضور نظامی اسرائیل در غزه و ادامه عملیات نظامی علیه حماس اصرار دارد.

از سوی دیگر، حماس نیز از تحویل گروگان‌ها خودداری می‌کند. با این حال، در حالی که هم نتانیاهو و هم حماس میلی به تداوم رایزنی‌ها ندارند. به نظر می‌رسد که ایالات متحده بیش از هر یک از طرفین، درگیر فرایند برقراری آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها است. کارشناسان می‌گویند الزامات سیاسی که نتانیاهو و حماس و رهبری دموکرات در ایالات متحده را هدایت می‌کنند بسیار متفاوت هستند و در همین قاب می‌توان تا حدودی از این معما رمزگشایی کرد.

سازناکوک اسرائیل و حماس

به نوشته فارین پالسی، در حالی که واشنگتن خواهان پایان دادن به کشتار در غزه برای رفع نگرانی رای دهندگان در داخل است، نتانیاهو احتمالا منتظر است تا دونالد ترامپ نامزد جمهوری خواه ریاست جمهوری در انتخابات نوامبر پیروز شود تا در نحوه مدیریت مناقشه دست آزادتری داشته باشد. حماس نیز می‌خواهد اطمینان حاصل کند که در معامله محتمل خطوط قرمزش لحاظ شود.

بیشتر بخوانید: فیلم/ فرار خانواده فلسطینی از بمباران اسرائیل

جوست هیلترمن، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا برای گروه بین‌المللی بحران، گفت: این به این معنا نیست که نتانیاهو یا حماس خواهان توافق نیستند، بلکه آن‌ها آن را «فقط بر اساس شرایط خود می‌خواهند که ناسازگار است». در حالی که اسرائیل خواهان توافقی که مانع از جنگ شود نیست، یحیی سنوار رهبر حماس خواهان عقب‌نشینی کامل اسرائیل و بازگشت به وضعیت قبل از حمله این گروه به اسرائیل است. هیلترمن گفت، در مقابل، دولت بایدن «خواهان آتش‌بسی مبتنی بر مصالحه است، بالاخص با توجه به تشدید حساسیت‌های سیاسی قبل از انتخابات ایالات متحده».

بر اساس آخرین نظرسنجی گالوپ که در ماه ژوئن انجام شد، بسیاری از آمریکایی‌ها با اقدام نظامی اسرائیل در غزه موافق نیستند، اگرچه ادعا می‌شود حمایت عمومی از عملیات نظامی اسرائیل از ماه مارس کمی افزایش یافته، اما اکثریت دموکرات‌ها و مستقل‌ها هنوز آن را تایید نمی‌کنند. به ادعای ناظران، دموکرات‌ها برای نجات جان گروگان‌های اسرائیلی و فلسطینی‌ها خیز برداشته اند چرا که این امر بر شمارش آرا در پنج ایالت نوسانی که جوامع عرب آمریکایی در آن ساکن هستند، را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

در ماه می، جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده پیشنهاد سه مرحله‌ای را رسانه‌ای کرد. در مرحله اول، به مدت شش هفته، صد‌ها اسیر فلسطینی با تمام گروگان‌های زن، مسن و مجروح معاوضه می‌شوند و در مرحله دوم همه گروگان‌های باقی مانده آزاد. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، آتش بس موقت به «توقف دائمی خصومت ها» تبدیل می‌شود. در مرحله سوم، بازسازی غزه آغاز خواهد شد. اما نتانیاهو هرگز با این طرح موافق نبود و هرگز موافقت نکرد.

شکاف میان کابینه اسرائیل و ارتش

هیلترمن براین باور است که بخشی از تشکیلات اسرائیل مایل است توافق روی میز را قبول کند –، اما نتانیاهو مخالف است. بایدن تلاش داشت به واسطه این بازی نتانیاهو را تسلیم کند، اما در این مسیر شکست خورد. فارین پالسی نوشت، شواهد نشان می‌دهد حق با هیلترمن است. در چند ماه گذشته، تشکیلات دفاعی در اسرائیل خواهان انعطاف بیشتر برای دستیابی به توافق بوده، اما این احساس نتانیاهو مانع می‌شود تا متحدان راست افراطی خود را راضی نگاه دارد. یک افسر بلندپایه سابق ارتش که تا همین اواخر در عملیات نظامی در غزه شرکت داشت، به فارین پالیسی گفت که نتانیاهو وابسته به رهبران راست افراطی، چهره هایی، چون بزالل اسموتریچ و ایتامار بن گویر است و شکست حماس را بر آزادی گروگان‌ها در اولویت قرار داده است. به گفته این افسر ارتش: نتانیاهو به سه زبان مختلف صحبت می‌کند: یکی با آمریکایی ها، یکی با خانواده‌های گروگان‌ها و دیگری با متحدان ائتلافش. او مدعی است «بی بی نسبت به متحدانش صادق‌تر است».

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، بار دیگر در این ماه با «پیشنهاد پل زدن» به خاورمیانه اعزام شد، تا راه حلی برای مسائل مهم کلیدی از جمله درخواست نتانیاهو برای نگه داشتن سربازان اسرائیلی در کریدور فیلادلفی، گستره باریک ۹ مایلی پیدا کند. جغرافیایی در امتداد مرز جنوبی غزه با مصر و کریدور نتزاریم که نوار را به مناطق شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند.

در حالی که جزئیات طرح پل زدن فاش نشده، نیویورک تایمز گزارش داد که کاهش تعداد سربازان می‌تواند هر دو طرف را آرام کند. با این حال یکی از افسران بلندپایه سابق ارتش که از تفکرات حاکم بر تشکیلات دفاعی اسرائیل آگاه است، مدعی است که نتانیاهو مسئولیت از بین بردن حماس را بر دوش نیرو‌های دفاعی انداخته در حالی که وظیفه سیاسی خود برای یافتن یا ایجاد جایگزینی برای حماس در غزه را نادیده می‌گیرد.

نیرو‌های دفاعی اسرائیل (IDF) مدتی است که به کابینه گفته‌اند که هرگونه اقدام نظامی صرفاً برای خدمت به یک طرح سیاسی است، اما اگر این طرح محقق نشود، پس فایده چیست؟ بیایید اکنون با آتش بس موافقت کنیم و گروگان‌ها را پس بگیریم و در صورت نیاز بار دیگر وارد غزه شویم».

جاناتان کنریکوس، سخنگوی سابق ارتش اسرائیل که اکنون در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها فعالیت دارد، به فارین پالیسی گفت که پیروزی در جنگ‌ها فقط با کشتن دشمن حاصل نمی‌شود، بلکه یک توافق دیپلماتیک کیتواند دست بالا را به شما بدهد».