چه عواملی در بروز سرطان پروستات نقش دارند؟ / مهمترین راه‌های پیشگیری

تشخیص سرطان پروستات معمولاً از طریق آزمایش خون برای بررسی سطح آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA)، معاینه دیجیتال پروستات (DRE)، و در برخی موارد بیوپسی انجام می‌شود. درمان‌های مختلفی شامل جراحی، پرتودرمانی، درمان هورمونی و شیمی درمانی می‌توانند برای مدیریت و درمان سرطان پروستات به کار روند.

کد خبر: ۲۷۵۶۸۴

تاریخ: ۰۴ دی ۱۴۰۳ - ۱۹:۴۹

اقتصاد۲۴- سرطان پروستات نوعی سرطان است که در غده پروستات، که یک غده کوچک در سیستم تناسلی مردان است و نقش مهمی در تولید مایع منی دارد، شروع می‌شود. این نوع سرطان یکی از رایج‌ترین انواع سرطان‌ها در مردان است.

علائم اولیه بروز سرطان پروستات

علائم اولیه ممکن است واضح نباشند و در بسیاری از موارد، سرطان پروستات در مراحل اولیه بدون علائم خاصی باشد. اما در مراحل پیشرفته‌تر، برخی از علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- مشکلات در ادرار (مثل سختی در شروع ادرار یا نیاز به ادرار مکرر، به خصوص شب‌ها)
- درد یا سوزش هنگام ادرار یا انزال
- درد در ناحیه لگن یا کمر
- خون در ادرار یا منی

سرطان پروستات معمولاً به آرامی رشد می‌کند، اما در برخی موارد می‌تواند تهاجمی باشد و به سایر قسمت‌های بدن منتشر شود.

تشخیص این بیماری معمولاً از طریق آزمایش خون برای بررسی سطح آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA)، معاینه دیجیتال پروستات (DRE)، و در برخی موارد بیوپسی انجام می‌شود. درمان‌های مختلفی شامل جراحی، پرتودرمانی، درمان هورمونی و شیمی درمانی می‌توانند برای مدیریت و درمان سرطان پروستات به کار روند.

راه‌های پیشگیری از بروز سرطان پروستات

پیشگیری از سرطان پروستات به طور کامل ممکن نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و هورمونی نقش مهمی در ابتلا به این بیماری دارند. اما برخی از تغییرات در سبک زندگی می‌توانند خطر ابتلا به این نوع سرطان را کاهش دهند.
در ادامه، راه‌های پیشنهادی برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات آورده شده است:

۱. رژیم غذایی سالم

مصرف میوه‌ها و سبزیجات: میوه‌ها و سبزیجات غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند به محافظت از سلول‌ها کمک کنند. برخی مطالعات نشان می‌دهند که مصرف سبزیجاتی مثل گوجه‌فرنگی (که حاوی لیکوپن است) ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد.

کاهش مصرف چربی‌های اشباع: رژیم‌های پرچرب به ویژه چربی‌های حیوانی ممکن است با افزایش خطر سرطان پروستات مرتبط باشند. بهتر است چربی‌های غیر اشباع (مثل روغن زیتون و آووکادو) مصرف شوند.

محدود کردن مصرف گوشت قرمز و فرآوری شده: مصرف زیاد گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده مانند سوسیس و کالباس ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهد.

۲. ورزش منظم

ورزش منظم، مانند پیاده‌روی، دویدن یا ورزش‌های مقاومتی، می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات کمک کند. ورزش به تنظیم سطح هورمون‌ها و کاهش التهاب کمک می‌کند.

۳. وزن سالم

چاقی می‌تواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها، از جمله سرطان پروستات، را افزایش دهد. حفظ وزن مناسب و کاهش چربی بدن از طریق رژیم غذایی و ورزش می‌تواند مفید باشد.

۴. کنترل سطح ویتامین D

تحقیقات نشان داده است که سطح پایین ویتامین D ممکن است با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات مرتبط باشد. بنابراین، مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین D یا مکمل‌های این ویتامین می‌تواند مفید باشد. از جمله منابع طبیعی ویتامین D می‌توان به ماهی‌های چرب، شیر و تخم‌مرغ اشاره کرد.

۵. اجتناب از استعمال دخانیات و الکل

سیگار کشیدن و مصرف الکل می‌توانند خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان‌ها، از جمله سرطان پروستات، را افزایش دهند. بنابراین، ترک سیگار و محدود کردن مصرف الکل می‌تواند مفید باشد.

۶. چکاپ‌های منظم

برای مردان بالای ۵۰ سال (و یا افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پروستات دارند)، انجام چکاپ‌های منظم مانند آزمایش PSA (آنتی‌ژن اختصاصی پروستات) و معاینه دیجیتال پروستات (DRE) توصیه می‌شود. این آزمایش‌ها کمک می‌کنند تا سرطان پروستات در مراحل اولیه شناسایی شود.

بیشتر بخوانید: تغذیه بیماران سرطان خون چگونه باید باشد؟

۷. مکمل‌های غذایی

برخی از مکمل‌های غذایی مانند اسید‌های چرب امگا-۳ و زنک ممکن است به کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی کمک کنند، اما بهتر است قبل از مصرف هرگونه مکمل، با پزشک خود مشورت کنید.

۸. آگاه بودن از تاریخچه خانوادگی

اگر در خانواده شما سابقه سرطان پروستات وجود دارد، خطر ابتلا به این بیماری ممکن است بیشتر باشد. آگاهی از این موضوع و مشورت با پزشک می‌تواند به تشخیص زودهنگام و پیشگیری کمک کند.

با این حال، هیچ‌کدام از این روش‌ها نمی‌تواند به طور قطعی از ابتلا به سرطان پروستات جلوگیری کند، اما می‌توانند به کاهش خطر ابتلا کمک کنند.

مهمترین نکاتی که در طول درمان سرطان پروستات باید رعایت کرد

در طول درمان سرطان پروستات، رعایت نکات خاصی می‌تواند به بهبود روند درمان و افزایش کیفیت زندگی بیمار کمک کند. این نکات شامل مراقبت‌های جسمی، روحی و تغذیه‌ای هستند که در ادامه توضیح داده می‌شوند:

۱. رعایت دستورات پزشکی

مصرف منظم داروها: اطمینان حاصل کنید که دارو‌های تجویز شده از سوی پزشک را به موقع و طبق دستور مصرف کنید. این ممکن است شامل دارو‌های هورمونی، شیمی درمانی یا دارو‌های ضد درد باشد.

پیگیری درمان‌ها: در صورتی که درمان‌های خاصی مانند پرتودرمانی، جراحی یا درمان‌های هورمونی دریافت می‌کنید، انجام تمام جلسات درمانی طبق برنامه پزشک بسیار مهم است.

۲. رژیم غذایی مناسب

مصرف غذا‌های سالم و متنوع: در طول درمان، مصرف غذا‌های سالم و مغذی به تقویت سیستم ایمنی و انرژی بدن کمک می‌کند. میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‌های بدون چربی باید در رژیم غذایی گنجانده شوند.

کاهش مصرف نمک و شکر: مصرف زیاد نمک و شکر ممکن است به مشکلات دیگر مانند فشار خون و دیابت منجر شود که در دوران درمان باید از آن‌ها اجتناب کرد.

رعایت نیاز‌های خاص تغذیه‌ای: در صورتی که در اثر درمان‌ها مشکلات گوارشی مثل تهوع، اسهال یا یبوست دارید، پزشک یا متخصص تغذیه می‌تواند رژیم خاصی را برای شما تنظیم کند.

۳. حفظ فعالیت بدنی و تحرک

ورزش متعادل: انجام فعالیت بدنی سبک مانند پیاده‌روی یا شنا می‌تواند به حفظ قدرت عضلانی، کاهش خستگی و بهبود حالت روحی کمک کند. البته باید فعالیت‌های ورزشی را تحت نظر پزشک انجام دهید.

اجتناب از فعالیت‌های سنگین: در طول درمان، از فعالیت‌های جسمی سنگین که می‌تواند فشار اضافی به بدن وارد کند، خودداری کنید.

۴. مراقبت از سلامت روان

حمایت روانی: مقابله با سرطان می‌تواند فشار روانی زیادی به همراه داشته باشد. شرکت در جلسات مشاوره، صحبت با خانواده و دوستان یا پیوستن به گروه‌های حمایتی می‌تواند مفید باشد.

مدیریت استرس: تمرینات آرامش‌بخش مانند مدیتیشن، یوگا یا تنفس عمیق می‌تواند به کاهش استرس و اضطراب کمک کند.

۵. مراقبت از عوارض جانبی درمان

درمان‌های هورمونی: اگر درمان هورمونی دریافت می‌کنید، ممکن است تغییرات هورمونی مانند کاهش میل جنسی، گرگرفتگی یا افزایش وزن رخ دهد. در این صورت، با پزشک خود در مورد راه‌های مدیریت این عوارض صحبت کنید.

پرتودرمانی: این نوع درمان ممکن است باعث مشکلاتی مانند خستگی، درد در ناحیه لگن یا مشکلات ادراری شود. مصرف مایعات زیاد و استراحت کافی می‌تواند به کاهش برخی از این علائم کمک کند.

۶. بررسی وضعیت ادراری و جنسی

مشکلات ادراری: درمان سرطان پروستات ممکن است منجر به مشکلات ادراری مانند تکرر ادرار یا ناتوانی در کنترل ادرار شود. انجام تمرینات خاص کگل و مصرف مایعات به میزان کافی می‌تواند مفید باشد.

مشکلات جنسی: یکی از عوارض جانبی درمان‌ها، مشکلات نعوظ یا کاهش میل جنسی است. این مشکلات ممکن است با مشاوره جنسی و دارو‌های خاص قابل مدیریت باشند.

۷. آگاهی از علائم عوارض جانبی و فوریت‌ها

تشخیص زودهنگام عوارض: در صورت مشاهده هرگونه علائم غیرمعمول مثل تب، درد شدید، خونریزی، تورم یا احساس ضعف غیرقابل توضیح، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

پیشگیری از عفونت‌ها: درمان‌ها ممکن است سیستم ایمنی بدن را ضعیف کنند، بنابراین رعایت بهداشت شخصی، شستشوی دست‌ها و اجتناب از تماس با افراد بیمار مهم است.

۸. حمایت اجتماعی و روحی

حمایت خانواده و دوستان: نقش حمایت‌های اجتماعی در دوران درمان بسیار مهم است. داشتن یک شبکه حمایتی از خانواده و دوستان می‌تواند به فرد در تحمل سختی‌های درمان کمک کند.

گروه‌های حمایتی: پیوستن به گروه‌های حمایتی می‌تواند فرصتی برای تبادل تجربیات و دریافت حمایت عاطفی باشد.

۹. آماده‌سازی برای آینده

بررسی گزینه‌های درمانی آینده: برخی بیماران ممکن است نیاز به درمان‌های اضافی یا تغییرات در درمان داشته باشند. با پزشک خود در مورد پیشرفت درمان و گزینه‌های بعدی مشورت کنید.

رعایت این نکات در طول درمان سرطان پروستات می‌تواند به حفظ سلامت جسمی و روانی کمک کرده و روند درمان را تسهیل کند.

بهترین خوراکی‌ها برای پیشگیری از سرطان پروستات

برای پیشگیری از سرطان پروستات، مصرف برخی از خوراکی‌ها می‌تواند به کاهش خطر ابتلا کمک کند. این مواد غذایی معمولاً حاوی ترکیبات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدان‌ها، و مواد مغذی هستند که برای سلامت پروستات مفیدند. در ادامه، به برخی از این خوراکی‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. گوجه‌فرنگی

گوجه‌فرنگی حاوی لیکوپن است، یک آنتی‌اکسیدان قوی که می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات کمک کند. این ماده به خصوص وقتی که گوجه‌فرنگی پخته می‌شود، بیشتر در دسترس بدن قرار می‌گیرد.

۲. سبزیجات سبز و برگ‌دار

سبزیجاتی مانند اسفناج، کلم بروکلی، کلم برگ و کلم بروکسل حاوی ترکیبات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به سلامت پروستات کمک می‌کنند. این سبزیجات همچنین منبع خوبی از ویتامین‌های A، C و K هستند.

۳. آجیل و دانه‌ها

دانه‌هایی مانند دانه کدو، دانه آفتابگردان و بادام حاوی زینک هستند که نقش مهمی در سلامت پروستات دارند. همچنین، این دانه‌ها منابع خوبی از چربی‌های سالم و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند.

۴. ماهی‌های چرب

ماهی‌هایی مانند سالمون، ماهی تن و ماهی خال‌مخالی حاوی اسید‌های چرب امگا-۳ هستند که خواص ضدالتهابی دارند و می‌توانند به کاهش خطر سرطان پروستات کمک کنند.

۵. چای سبز

چای سبز حاوی کاتچین‌ها (نوعی آنتی‌اکسیدان) است که خواص ضدسرطانی دارند. مصرف چای سبز ممکن است به کاهش رشد سلول‌های سرطانی پروستات کمک کند.

۶. انار

انار حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی به نام پونیکالاگرین است که ممکن است در پیشگیری از سرطان پروستات مؤثر باشد. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف انار می‌تواند رشد سلول‌های سرطانی پروستات را کند کند.

۷. سیر و پیاز

سیر و پیاز حاوی ترکیبات گوگردی هستند که می‌توانند به تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش التهاب کمک کنند. این مواد غذایی در بسیاری از تحقیقات به اثرات ضدسرطانی‌شان شناخته شده‌اند.

۸. زردچوبه

زردچوبه حاوی کورکومین است، یک ترکیب ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدان که می‌تواند به کاهش خطر سرطان پروستات کمک کند. مصرف زردچوبه در غذا یا به صورت مکمل می‌تواند مفید باشد.

۹. توت‌ها

توت‌ها مانند توت فرنگی، بلوبری، تمشک و توت سیاه غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر هستند و می‌توانند به پیشگیری از سرطان پروستات کمک کنند.

۱۰. غلات کامل

مصرف غلات کامل مانند برنج قهوه‌ای، جو دوسر، کینوا و گندم کامل که حاوی فیبر بالا هستند می‌تواند به بهبود سلامت پروستات و کاهش خطر سرطان کمک کند.

۱۱. آووکادو

آووکادو حاوی چربی‌های سالم، ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌های ضدسرطانی است. مصرف این میوه می‌تواند به تقویت سلامت پروستات کمک کند.

۱۲. غذا‌های حاوی سلنیوم

سلنیوم یک ماده معدنی است که در کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات نقش دارد. منابع خوب سلنیوم شامل آجیل برزیلی، ماهی، مرغ و تخم‌مرغ هستند.

نکات تکمیلی:

کاهش مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده: مصرف زیاد گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده (مثل سوسیس و کالباس) می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهد.

مصرف چربی‌های سالم: به جای چربی‌های اشباع، از چربی‌های سالم مانند چربی‌های موجود در روغن زیتون و آووکادو استفاده کنید.

رعایت این رژیم غذایی سالم به همراه سبک زندگی مناسب مانند ورزش و حفظ وزن سالم می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات مؤثر باشد.