پازل مبهم ماجرای بیمارستان نگاه؛ نابینایی ۹ بیمار عمدی بوده است؟ / نقش ۴ جراح اصولگرا در این فاجعه چیست؟

اولین گزارش درباره این فاجعه، ۲۸ مهر و در یک خبرگزاری اصولگرا منتشر، اما بعد از مدتی کوتاه از صفحه خبرگزاری حذف شد.

کد خبر: ۲۷۸۶۶۴

تاریخ: ۲۰ دی ۱۴۰۳ - ۰۹:۰۵

اقتصاد۲۴- جمعه ۱۴ دی، یک برنامه تلویزیونی در شبکه سلامت به بررسی میزان نظارت بر عملکرد مراکز درمان خصوصی اختصاص داشت و فاجعه نابینایی ۹ بیمار جراحی شده در بیمارستان فوق تخصصی نگاه، تزریق آب مقطر به جای داروی شیمی درمانی به تعدادی از بیماران بیمارستان ولیعصر تبریز و فوت ۹ بیمار بر اثر آتش‌سوزی بیمارستان خصوصی قائم رشت به عنوان مصداق‌های مرتبط با موضوع برنامه مطرح شد. از آنجا که وزن بحث بین مجری و مهمانان برنامه، بر فاجعه رخ داده در بیمارستان فوق‌تخصصی نگاه متمرکز شده بود، شائبه‌ای پررنگ درباره رویکرد معنادار این برنامه سلامت محور ایجاد شد.

۳ فاجعه در ۷ ماه اخیر که ارتباط ماهوی با یکدیگر نداشتند

۱- آتش‌سوزی بیمارستان قائم رشت

بامداد ۲۹ خرداد امسال، بیمارستان بین‌المللی قائم در شهر رشت به دلیل اتصال در اتاق تاسیسات برق اضطراری بیمارستان دچار آتش‌سوزی شد. در زمان آغاز آتش‌سوزی، ۱۴۲ بیمار در بخش‌های مختلف بیمارستان قائم بستری بودند که ۹ نفر از بیماران به دلیل قطع برق بخش مراقبت‌های ویژه و خفگی بر اثر تنفس دود حریق، فوت کردند. بعد از اطفای آتش، رییس سازمان آتش‌نشانی رشت گفت که این مرکز درمانی در مقایسه با سایر بیمارستان‌ها، کمترین امکانات برای اعلام و اطفای حریق را داشته و علاوه بر تعطیلی بیمارستان، ۵ نفر از مسوولان مرتبط با فاجعه، بازداشت شدند. بیمارستان بین‌المللی قائم، یک مرکز درمانی خصوصی است که فروردین ۱۳۹۲ با ۲۲۰ تخت بستری افتتاح شد و در وبسایت بیمارستان اعلام شده که این مرکز درمانی، مجهز به سایت بالگرد و اورژانس هوایی و تجهیزات پیشرفته و امکانات رفاهی ویژه و یکی از برترین مجموعه‌های ارایه خدمات سلامت برای شهروندان ایرانی و بیمارانی از سایر کشورهاست.

۲- نابینایی ۹ بیمار در بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه تهران

سه ماه از نابینایی مشکوک ۹ بیمار تحت جراحی آب مروارید در بیمارستان فوق‌تخصصی «نگاه» می‌گذرد. ۱۷ مهر امسال ۹ نفر از مراجعان این بیمارستان فوق‌تخصصی خصوصی در تهران بعد از جراحی آب مروارید دچار عفونت شدند و در مدت کوتاهی، بینایی یک چشم خود را از دست دادند. این اتفاق البته تا ۱۱ روز پنهان ماند تا اینکه روز ۲۸ مهر، خبرگزاری «تسنیم» در گزارشی مفصل با تیتر «بیمارستان چشم‌پزشکی شمال تهران بینایی ۲ بیمار را گرفت» بدون ذکر نام کامل بیمارستان، حرف‌های دو نفر از قربانیان به همراه اسنادی که این بیماران در اختیارش گذاشته بودند را منتشر کرد. در گزارش این رسانه اصولگرا آمده بود که طبق مندرجات پرونده تعدادی از بیماران بیمارستان چشم‌پزشکی خصوصی «ن» تهران، تعدادی از بیمارانی که روز ۱۷ مهر جاری در این بیمارستان تحت عمل جراحی آب مروارید قرار گرفته‌اند، دچار عفونت شدید چشمی شده و برخی نیز به دنبال عفونت شدید در معرض تخلیه چشم قرار گرفته‌اند. یکی از بیماران در شرح این واقعه به تسنیم گفته بود: «صبح روز سه‌شنبه مورخ ۱۷ مهر، تحت عمل جراحی چشم برای آب مروارید در بیمارستان قرار گرفتم. ساعاتی بعد از عمل جراحی ترخیص شدم و به خانه برگشتم. ساعت ۲ بعد از ظهر حال بدی پیدا کردم و دچار استفراغ شدید شدم؛ همسرم چند بار با بیمارستان چشم پزشکی تماس گرفت تا مشکل را با پزشک در میان بگذارد، اما کسی پاسخگو نبود. صبح فردا با بیمارستان تماس گرفتیم و علائمم را به سوپروایزر گفتیم. وضعیت من لحظه به لحظه بدتر شد و کاسه چشمم به شدت درد می‌کرد. در نهایت پس از پیگیری‌های فراوان به ما گفتند به مطب پزشک معالج برویم که من را معاینه کند. پزشک به ما نامه معرفی برای بستری در یکی از بیمارستان‌های دولتی چشم پزشکی داد که بتوانیم در آنجا دوباره چشم را جراحی کنیم. دو بار من را به اتاق عمل بردند و در نهایت هم چشم من تهدید به تخلیه شده و در حال حاضر بینایی ندارد.»

در بخشی از گزارش تسنیم ضمن اشاره به اینکه علاوه بر این دو بیمار، چند نفر دیگر نیز با شکایت عفونت بعد از جراحی آب مروارید مراجعه کرده و به مرکز درمانی دولتی منتقل شده‌اند، به نقل از فرزند یکی دیگر از بیماران که از جنوب کشور به این مرکز درمانی مراجعه کرده و بعد از جراحی آب مروارید در روز ۱۷ مهر جاری، به دلیل بدحالی در ساعات بعد از جراحی، به یک بیمارستان چشم‌پزشکی دولتی در تهران منتقل شده، آمده بود: «بیمار ما دچار عفونت شدید چشمی شده، مادرم را چند بار به اتاق عمل بردند و در آنجا برای او پیوند قرنیه انجام شد، اما هنوز مشخص نیست که بینایی وی بازخواهد گشت یا خیر؛ زیرا گفته شده شبکیه او نیز آسیب دیده است.» در بخش دیگری از گزارش تسنیم، ضمن انتشار اسناد موید عفونت چشم این بیماران به دلیل آلودگی به نوعی باکتری به نام «سودوموناس آئروژینوزا» به عنوان یک باکتری نسبتا رایج دخیل در عفونت بیمارستانی، احتمال آلودگی تجهیزات پزشکی یا محیط اتاق عمل به این باکتری، مطرح شده بود، اما تلاش خبرنگار «تسنیم» برای مصاحبه با جراح معالج این بیماران که در این گزارش با نام اختصاری «و. ا» معرفی شده بی‌نتیجه بود، چون جراح، ضمن عادی‌انگاری وضع مشابه، از پاسخ صریح و توضیح درباره وضع وخیم بیمارانش خودداری کرد و پیگیری این فاجعه را به کلینیک چشم‌پزشکی واگذار کرد در حالی که همراهان این بیماران به تسنیم گفته بودند که کلینیک چشم‌پزشکی حتی از پیگیری جدی موضوع و پوشش مالی هزینه‌های درمان این بیماران نیز سرباز زده است.

یک روز بعد از انتشار این گزارش و در حالی که بیمارستان محل وقوع این فاجعه با نام اختصاری «ن» معرفی شده بود، از آنجا که یکی از معتبرترین مراکز فوق‌تخصصی بیماری‌های چشمی در پایتخت، بیمارستان نور و متعلق به سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت دولت‌های یازدهم و دوازدهم است، روابط عمومی بیمارستان نور برای رفع شائبه وقوع این فاجعه در این بیمارستان، با صدور اطلاعیه‌ای اعلام برائت کرد. خبرگزاری تسنیم هم مدتی بعد، این گزارش را از صفحه خود حذف کرد چنانکه هم‌اکنون وقتی این گزارش را در این خبرگزاری جست‌و‌جو می‌کنید، این پیام بر صفحه خبرگزاری مشاهده می‌شود: «صفحه مورد نظر یافت نشد!»

در هفته‌های بعد از انتشار گزارش تسنیم، جزییات و ابعاد این فاجعه مسکوت ماند تا اینکه ۲۸ آذر، خبرگزاری تابناک در گزارش مفصلی افشا کرد که تعداد قربانیان ۹ نفر بوده و این فاجعه هم در بیمارستان فوق‌تخصصی «نگاه» اتفاق افتاده و دلیل پنهان ماندن فاجعه، نگرانی مسوولان بیمارستان از آسیب مالی برای سهامداران این مرکز درمانی بوده است. در بخشی از گزارش خبرگزاری تابناک با تیتر «نابینا شدن ۹ نفر در یک روز در چشم‌پزشکی نگاه، اعتراض پزشکان به مدیران؛ چه بر سر بیماران آمده است؟» ضمن اشاره به گزارش خبرگزاری تسنیم که اولین افشاگری از این فاجعه محسوب می‌شد، آمده بود: «پس از عمل آب مروارید، عفونت چشمی در ۹ بیمار، به نابینایی هر ۹ نفر منجر شده و متاسفانه حداقل چهار نفر از آنها نیز تخلیه چشم شده‌اند. این اتفاق عجیب مربوط به بیمارستان تخصصی چشم‌پزشکی نگاه در خیابان گل‌نبی در سه راه ضرابخانه تهران است. بیمارانی که همه در یک روز برای بهبود بینایی خود و نگاهی بهتر، صرفا برای عمل آب مروارید به بیمارستان خصوصی چشم‌پزشکی نگاه آمده بودند، دچار عفونت چشمی و کاهش دید شده و هر ۹ نفرشان بینایی خود را برای همیشه از دست دادند. مساله عجیب، سکوت مسوولان بیمارستان در قبال این حادثه و اجبار دیگر پزشکان و عوامل به برجسته نکردن چنین خبر مهمی است. بی‌اعتبار شدن وجهه بیمارستان، احتمالا مهم‌ترین نگرانی مسوولان مجموعه چشم پزشکی نگاه است. چندین تن از پزشکان متخصص بیمارستان که اغلب آنها حتی از سرمایه‌گذاران این مجموعه هستند، تداوم این سکوت و بی‌توجهی را برنتابیده و چندین مرتبه معترضانه خواستار جدیت مدیران بیمارستان در رسیدگی به موضوع شدند. این پزشکان با نگرانی از تکرار چنین رویدادی برای بیماران دیگر در آینده، در اقدامی معترضانه، بیماران مراجعه‌کننده خود را برای اعمال جراحی به بیمارستان‌های دیگر منتقل می‌کنند. این موضوع واکنش مدیران بیمارستان را در پی داشته است. ظاهرا پزشکان بر سر آنند تا زمانی که دلایل و عوامل و نیز انگیزه‌های احتمالی چنین اتفاقی، آن هم برای ۹ بیمار در یک روز، مشخص نشود، عامل یا عوامل این حادثه از بین نرود و مدیران بیمارستان به روند بی‌توجهی خود ادامه بدهند، بیماران‌شان را در این بیمارستان عمل نخواهند کرد. چرا که هم نگران سلامتی این بیماران هستند و هم اعتبار کاری و تخصص‌شان زیر سوال می‌رود. حالا پزشکان معترض درصدد روشن شدن دقیق دلایل این اتفاق هستند. البته کار بررسی حقوقی ماجرا نیز در مرحله دادسراست و رسیدگی به آن ادامه دارد. این پرونده در مرحله رسیدگی قضایی است و ظاهرا بعضی از عوامل اتاق عمل در آن روز، برای پاسخ به ابهامات و سوالات به دادسرا احضار شده‌اند و به گفته برخی از عوامل بیمارستان، دو نفر از تکنسین‌های اتاق عمل جراحی نیز مورد سوال و جواب قرار گرفته‌اند. پزشکان معترض خواستار اطلاع‌رسانی شفاف بیمارستان به افکار عمومی در این باره شده‌اند در حالی که همین رخداد ناگوار که جسته و گریخته در برخی از محافل مطرح شده، کاهش مراجعات برای عمل جراحی در این بیمارستان را در پی داشته است.»

بیشتر بخوانید: پزشکان با سندگذاری می‌توانند به مسافرت بروند

خبرنگار «تابناک» در بخش دیگری از گزارش خود به نقل از یکی از متخصصان این بیمارستان گفته بود که چند اتفاق مشابه در این مرکز درمانی رخ داده ولی نابینایی ۹ بیمار آن هم بعد از عمل جراحی در یک اتاق عمل و در یک روز در این بیمارستان بی‌سابقه بوده است.

با توجه به اینکه گزارش «تابناک» اولین افشاگری در مورد محل وقوع این فاجعه محسوب می‌شد، تصویری از مکاتبه مدیرعامل و رییس هیات‌مدیره این بیمارستان خصوصی با جراحان بیمارستان فوق تخحصصی «نگاه» هم به این گزارش پیوست شده بود. این تصویر نشان می‌داد که روز ۲۰ آذر، مدیرعامل (دکتر علی نیلی) و رییس هیات‌مدیره (دکتر سیدمرتضی انتظاری) در نامه‌ای خطاب به جراحان بیمارستان نوشته‌اند: «بعضا گزارش شده که بعضی همکاران با توجیه‌های نادرست، بیمارانی که در بیمارستان نگاه معاینه می‌کنند را جهت عمل جراحی به دیگر بیمارستان‌ها منتقل می‌نمایند. با توجه به مغایرت این امر ناپسند با منافع سهامداران، اعلام می‌داریم در صورت تداوم چنین اقداماتی و به منظور حفظ منافع سهامداران تصمیمات مقتضی گرفته خواهد شد.»

کمتر از یک هفته بعد از انتشار گزارش «تابناک» و در حالی که با اعلام نام مرکز درمانی و تعداد قربانیان و همچنین تصویر مکاتبه مسوولان بیمارستان، مجالی برای پنهانکاری نبود، مشاور عالی وزارت بهداشت ناچار به توضیح درباره این فاجعه شد. روز دوم دی، علی جعفریان در اولین نشست خبری خود در حالی که در جواب «اعتماد» عمدی بودن این فاجعه را رد نکرد، گفت که دلیل این فاجعه، استریل نبودن اتاق عمل یا ابزار مورد استفاده در جراحی بوده و پیگیری پرونده هم به دستگاه قضایی سپرده شده و تاکید داشت که جراحان در فاجعه نابینایی ۹ بیمار جراحی شده در بیمارستان نگاه بی‌تقصیرند، چون جراح معمولا با اطمینان به اینکه وسایل استریل شده در اختیارش قرار گرفته جراحی را آغاز می‌کند و مسوولیت استریل‌سازی ابزار جراحی یا اتاق عمل برعهده جراحان نیست. یک هفته بعد از اظهارات مشاور عالی وزیر بهداشت و در حالی که نابینایی دایمی ۹ بیمار جراحی شده در این بیمارستان به دلیل عفونت در اتاق عمل و ابزار به کار رفته در جراحی چشم بیماران، از سوی تولیت نظام سلامت هم تایید شده بود، مجموعه مدیریت بیمارستان فوق تخصصی نگاه که به مدت حدود سه ماه سکوت کرده بود، با انتشار اطلاعیه‌ای، ضمن انتقاد از «عملکرد غیرحرفه‌ای رسانه‌ها و انتشار مطالب ناقص و گمراه‌کننده» اعلام کرد که این اطلاعیه به دلیل «نگرانی‌های غیرضروری نسبت به مجموعه بیمارستان چشم‌پزشکی نگاه، که موجبات تشویش اذهان عموم مردم جامعه را فراهم آورده» منتشر شده است. در بخشی از این اطلاعیه هم تاکید شده بود: «طبق آخرین گزارش‌های ارائه شده توسط بازرسان و کارشناسان، حادثه مورد نظر هیچ گونه ارتباطی به فرآیند‌های داخلی بیمارستان و اتاق‌های عمل نداشته و علل اصلی هنوز برای مسوولان مربوطه و مدیران بیمارستان به‌طور شفاف مشخص نشده و بررسی‌های تکمیلی در این خصوص توسط مراجع ذی‌صلاح قانونی و قضایی در دست پیگیری است.»

۳– تزریق آب مقطر به جای دارو در بیمارستان ولیعصر تبریز و فروش دارو در بازار آزاد

پایگاه خبری «اقتصاد آنلاین» روز ۳۰ آذر خبری با تیتر «بازداشت عوامل بیمارستان بین‌المللی تبریز؛ پرونده‌ای مبنی بر سوءاستفاده از دارو‌های شیمی‌درمانی» منتشر کرد و در متن خبر آمده بود که به دنبال گزارش‌ها و شکایات پی در پی نزدیکان بیماران فوتی در بخش شیمی درمانی این بیمارستان و کشف تخلف چند تن از پرسنل این بیمارستان بین‌المللی که با سوءاستفاده از دارو‌های نایاب، دارو‌های شیمی‌درمانی را به قیمت‌های گزاف در بازار آزاد می‌فروختند، متخلفان توسط نیرو‌های امنیتی بازداشت شده‌اند. در این خبر گفته شده بود که افزایش قابل‌توجه و مشکوک آمار فوت در بخش شیمی‌درمانی این بیمارستان و شکایات مکرر خانواده متوفیان، دلیل اصلی ورود سازمان‌های نظارتی به این پرونده بوده و در جریان بررسی‌ها معلوم شده که دارو‌های نایاب از جمله دارو‌های شیمی‌درمانی گران‌قیمت تهیه شده توسط بیماران، به جای استفاده در نوبت‌های دارویی، مجددا در بازار فروخته می‌شده است. دو روز بعد از انتشار این خبر، پایگاه خبری فرارو در گزارشی به جزییات بیشتری از این فاجعه اشاره و اعلام کرد: «در حادثه‌ای تکان‌دهنده، مشخص شد که در بیمارستان بین‌المللی ولیعصر تبریز به جای داروی شیمی‌درمانی، آب مقطر به برخی بیماران تزریق شده است. این دارو‌ها که به صورت اهدایی از خانواده‌های بیماران فوت‌شده به بیمارستان ارایه شده بود، به جای استفاده برای بیماران بی‌بضاعت، در بازار آزاد فروخته می‌شد. به گفته دکتر شهریار مختاری، معاون بیمارستان بین‌المللی تبریز، این تخلف زمانی کشف شد که یکی از پرسنل بیمارستان در حال خرید و فروش دارو در بازار مشاهده و شناسایی شد. پس از این اتفاق، بیمارستان اقدام به شکایت کرده و متخلف به کلانتری تحویل داده شد. با پیگیری مدیریت بیمارستان و حکم دادستانی استان، ۴ نفر از کارکنان بیمارستان بازداشت شده‌اند. افراد مزبور پس از تفهیم اتهام و انجام تحقیقات وسیع و جامع با صدور قرار بازداشت موقت، اکنون در بازداشت به‌سر می‌برند. این پرونده همچنان تحت بررسی قضایی قرار دارد و اطلاعات تکمیلی پس از پایان تحقیقات اعلام خواهد شد.»

واکاوی سیاسی یک فاجعه

برنامه تلویزیونی ۱۴ دی شبکه سلامت دو مهمان حضوری و یک مهمان تلفنی داشت؛ جلال غفارزاده؛ معاون مرکز نظارت و اعتبارسنجی وزارت بهداشت وآرش انیسیان؛ مدیرکل برنامه‌ریزی سازمان نظام پزشکی، در استودیوی این برنامه تلویزیونی حاضر بودند و سلمان اسحاقی؛ سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم مهمان تلفنی این برنامه بود. در ابتدای برنامه، غفارزاده در پاسخ به سوال مجری درباره علت وقوع هر از گاه حوادث و فجایعی همچون آتش‌سوزی بیمارستان و فوت ۹ بیمار بستری در این مرکز درمانی یا تزریق آب مقطر به جای داروی واقعی به ۲۰ بیمار شیمی درمانی یا نابینایی ۹ نفر در یک روز بعد از جراحی در یک مرکز درمانی و تکرار معنادار این اتفاقات ناگوار و نحوه نظارت وزارت بهداشت بر فعالیت مراکز درمان خصوصی توضیحاتی داد و اشاره داشت که الزاماتی از همان لحظه صدور مجوز تا ایام فعالیت مرکز درمانی منظور می‌شود و مسوولان مرکز درمانی باید این الزامات را رعایت کنند تا مرکز درمانی، واجد دریافت اعتبار و رتبه و امتیاز شود. این مسوول وزارت بهداشت در ادامه توضیحاتش به آتش‌سوزی بیمارستان قائم رشت اشاره کرد و گفت: «اولین شرط وزارت بهداشت برای صدور یا تمدید پروانه بیمارستان، رعایت الزامات ایمنی آتش‌نشانی است که بیمارستان قائم، این الزامات را به صورت مشروط دریافت کرد به این معنا که باید طی زمانی، این الزامات را انجام می‌داد و شرط پیچیده‌ای داشت و باید در نقطه‌ای یک در ضد حریق نصب می‌کرد که در زمان آتش‌سوزی این در را نصب نکرده بود، اما نصب نشدن این در منجر به آتش‌سوزی نشده بود، بلکه نقطه آتش‌سوزی، اتفاقا یک نقطه تایید شده بود. آتش‌نشانی مراحلی برای صدور تاییدیه دارد. ۱۱۰۰ بیمارستان در کشور داریم که بسیاری از این بیمارستان‌ها، سازه‌های قدیمی دارند. تلاش ما این است که امتیاز بخشی به بیمارستان‌ها، بعد از صدور تاییدیه‌ها باشد و در بیمارستان قائم رشت هم چند ماه قبل از آتش‌سوزی امتیازبخشی انجام شده بود ولی بیمارستان، بابت مدیریت آتش‌سوزی نمره قابل قبولی نداشت و به مسوولان بیمارستان اعلام شده بود که باید ضعف در سیستم اطفای حریق برطرف شود و یک ماه هم برای برطرف شدن این ضعف فرصت لازم بود، اما در زمان وقوع حریق، حدود سه ماه از اعلام این ضعف گذشته بود.»

در بخش دیگری از این برنامه تلویزیونی، مدیرکل برنامه‌ریزی سازمان نظام پزشکی در جواب مجری برنامه بابت ضعف ساختار بازرسی بر عملکرد مراکز درمانی و چرایی وقوع حوادث ناگوار در این مراکز خصوصی، به توجیه عملکرد مسوولان مراکز درمانی خصوصی متوسل شد و با تاکید بر اینکه «سه عنصر نیروی انسانی، تجهیزات و امکانات و زیرساخت‌ها و عنصر مدیریت، تعیین‌کننده کیفیت و اعتبار یک مجموعه درمانی است»، گفت که مطرح کردن حوادث رخ داده در مراکز درمانی، پرداختن به «معلول» است در حالی که باید برای رفع «علت‌ها» اقدام شود. این مدیر سازمان نظام پزشکی در ادامه صحبت‌هایش گفت: «بحث حادثه، بخش کیفیت خدمات است. هیچ کسی نمی‌تواند بگوید که ریسک حادثه را می‌تواند به صفر برساند. در بالاترین سطوح مدیریت در متمدن‌ترین مراکز دنیا هم احتمال خطر و حادثه هست. مهم، نحوه مواجهه و رویکرد رفع مشکل و پیشگیری از آن است. همه بیمارستان‌های کشور زمانی که پروانه بهره‌برداری گرفتند بر اساس استاندارد‌های زمان خودشان معتبر بوده‌اند و استاندارد‌ها را داشتند ولی وقتی استاندارد‌ها تغییر می‌کند، باید زمان و امکانات و منابع کافی در اختیار مراکز قرار بگیرد. بیمارستان‌های خصوصی و دولتی، مراکز عمومی‌اند و به مردم خدمت می‌دهند. مجلس و دولت، در چه زمان وام کم‌بهره برای ایمن‌سازی بیمارستان‌ها پرداخت کرده؟ در کدام بخش از بودجه چنین وامی داریم؟ بیش از ۱۰۰ هزار تخت بیمارستانی مخاطرات جدی اعم از ایمن‌سازی ساختمان و ایمن‌سازی حوادث و آتش‌نشانی دارند ولی این مسائل را نمی‌بینیم و صرفا بعد از حادثه به معلول می‌پردازیم در حالی که باید معلول را بر اساس قوانین و قصور مورد بررسی قرار دهیم. سال‌هاست که دولت به دلایلی که حتما برای خودش موجه است، تعرفه‌های خدمات سلامت که منبع تامین اعتبار برای همین اقدامات است را منجمد کرده، اما چرا هیچ فردی دولت را بابت این محدودسازی به چالش نمی‌کشد و چرا بیمه‌های پایه برای پرداخت مناسب به مراکز درمانی تقویت نمی‌شوند؟ ایمن‌سازی‌ها مستلزم پرداخت هزینه است. نمی‌توانیم با هزینه پراید، انتظار کیفیت بنز داشته باشیم. باید برای ایمن‌سازی و کیفیت، هزینه کنیم. وقتی بیمه‌ها ۷ الی ۸ ماه برای پرداخت به مراکز درمانی تاخیر دارند، حتما مراکز درمانی هم پرداخت حقوق و دستمزد پرسنل‌شان را در اولویت قرار می‌دهند.»

بیشتر بخوانید: مینو محرز: آنفلوآنزا این روزها فوق‌العاده زیاد‌شده

بعد از این صحبت‌ها، فصل جدیدی در این برنامه تلویزیونی باز شد و آن، تمرکز مجری برنامه بر دلیل نابینایی ۹ بیمار جراحی شده در بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه بود. اولین سوال مجری از معاون وزارت بهداشت، پنهان نگهداشتن این فاجعه طی سه ماه اخیر بود و در ادامه سوالش از معاون وزیر بهداشت به برخی شنیده‌ها درباره انتفاع سهامداران بیمارستان به عنوان دلیل مکتوم ماندن این فاجعه اشاره کرد و سپس بابت تعطیلی اتاق عمل محل جراحی این ۹ بیمار و میزان محرومیت یا نحوه توبیخ عوامل این فاجعه پرسید و در نهایت هم لابه‌لای سکوت‌های معنادار معاون وزارت بهداشت، این جواب‌ها مطرح شد: «اتاق عمل به مدت چند روز تعطیل شد... مسوول فنی مرکز درمانی تعلیق شد، چون در این اتاق عمل بیشترین نقش و مسوولیت اول را داشته ... موضوع در دست بررسی و اقدامات تکمیلی است. مرجع قضایی هم حتما به مساله ورود خواهد داشت... اصلی‌ترین دلیل این اتفاق، عفونت بوده و وسایل مورد استفاده، منشا عفونت بوده. الزامات کنترل عفونت زیاد است و ۱۸ بند از الزامات رعایت عفونت به این مرکز درمانی یادآوری شده بوده. اگر این الزامات به‌طور کامل رعایت شود، احتمال عفونت کم است، اما به معنای صفر شدن عفونت نیست... انتظار نداشته باشید که تصمیم خیلی قاطعی بدون احراز و اثبات آن گرفته شود. آیا انتظار دارید در صورت وقوع یک اتفاق در یک بیمارستان، معاون درمان دانشگاه برکنار شود و یعنی اگر در هر نقطه‌ای، اتفاقی بیفتد آیا راس هرم باید عوض شود؟ در بسیاری از مجموعه‌های ما و همچنین مجموعه صدا و سیما، مشکلاتی هست ولی راس مجموعه را عوض نمی‌کنند.»

سوالات مجری برنامه از سلمان اسحاقی که سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس و مهمان تلفنی این برنامه تلویزیونی بود هم به سمت پررنگ کردن فاجعه نابینایی ۹ بیمار جراحی شده در بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه گرایش داشت که این نماینده مجلس در جواب سوال مجری و در توضیح آخرین نتایج پیگیری‌های کمیسیون بهداشت بابت فاجعه بیمارستان نگاه و بیمارستان ولیعصرتبریز و بیمارستان قائم رشت، خبر داد که وزیر بهداشت بابت توضیح درباره این اتفاقات به کمیسیون تخصصی مجلس فراخوانده شده و افزود: «در سال‌های اخیر شاهدیم که دولت‌ها تکالیف خودشان را نسبت به کادر درمان و نسبت به بیمارستان‌ها انجام نمی‌دهند و متاسفانه به همین دلیل وزارت بهداشت مجبور است تا حدی از موضع محافظه‌کارانه با بیمارستان‌ها برخورد کند و همین حالا در مورد بیمارستان نگاه هم اصرار بر این است که برخوردی با بیمارستان انجام نشود، چون بیمارستان، یکی از بیمارستان‌های فوق تخصصی کشور و صاحب امتیاز و صاحب‌نام بوده. البته ما ناراحتی خود را به دستگاه قضا ابراز کردیم، چون سخنگوی قوه قضاییه در مصاحبه اخیر خود در مورد اتفاق بیمارستان نگاه گفت که هنوز در این رابطه گزارشی به ما اعلام نشده. مگر قوه قضاییه باید منتظر گزارش باشد و مگر جامعه را رصد نمی‌کند و مگر نمی‌بیند در کشور چه اتفاقی افتاده؟ سازمان نظام پزشکی هم اعلام می‌کند اگر به ما مراجعه و شکایت کنند ما ورود و پیگیری می‌کنیم. طبق آنچه شنیدیم، رییس بیمارستان نگاه از کادر درمان شکایت کرده که این، ایراد دارد، چون این اتفاقات، آسیب به سرمایه اجتماعی کادر درمان است و وزارت بهداشت باید در ابتدا به این اتفاق ورود می‌کرد و اطلاعات شفاف به رسانه‌های داخلی می‌داد و از مردم عذرخواهی می‌کرد. فردی که چشمش را از دست می‌دهد، انگار به مرگ دچار شده. وقتی اعتماد‌سازی کنیم، مردم اعتماد می‌کنند که در این کشور پنهانکاری وجود ندارد. شائبه‌ای ایجاد شده بود که، چون رییس کمیسیون بهداشت در بیمارستان نگاه جراحی داشته این مسائل زودتر مطرح نشده در حالی که اولین فردی که ورود جدی به این اتفاق داشت، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بود و ۲۰ مهر‌ماه، بنده را برای بررسی حقوقی این اتفاق مکلف کرد.»

ماهی که از پشت ابر بیرون نمی‌آید

بیمارستان فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی نگاه، ۱۴۴ پزشک و جراح دارد. از این ۱۴۴ متخصص، ۱۳ نفر متخصص بیهوشی، ۲ نفر متخصص بیماری‌های قلب و عروق، یک نفر متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، و بقیه پزشکان، متخصص در جراحی و بیماری‌های چشم هستند. لابه‌لای نام این ۱۴۴ پزشک و جراح متخصص، نام ۴ نفر مهم‌تر از بقیه است و می‌تواند حتی کلید معمای پررنگ شدن فاجعه رخ داده در بیمارستان نگاه نسبت به سایر فجایع مشابه طی ماه‌ها و سال‌های اخیر باشد؛ ح. ش؛ فلوشیپ شبکیه، ش. ر؛ جراح عیوب انکساری و کاتاراکت، ب. ع؛ فلوشیپ قرنیه، س. ک؛ فلوشیپ ویتره و رتین. هر ۴ نفر، از چهره‌های شناخته شده در طیف اصولگرایان هستند. یک منبع آگاه چند روز قبل در جواب فرض «اعتماد» بابت عامدانه بودن فاجعه بیمارستان فوق تخصصی چشم پزشکی نگاه، این فرض را محتمل دانست و در فراموش کردن استریلیزاسیون ابزار و اتاق جراحی آن هم در حالی که این مسوولیت، معمولا بر عهده یک فرد خاص در مرکز درمانی است، تشکیک کرد. حالا ابهام و معنادار بودن فاجعه نابینایی ۹ بیمار تحت جراحی در این مرکز درمانی، پررنگ‌تر می‌شود و قطعا باید زمانی بگذرد تا واقعیت آن هم به‌طور غیر رسمی و غیر قابل تایید، از زبان مسوولانی گمنام به گوش اذهان عمومی برسد.