اقتصاد۲۴ گزارش می‌دهد؛

آیا تغییرات اقلیمی آینده اقتصاد را تحت تاثیر قرار خواهد داد؟

تغییر اقلیمی یک تهدید جدی برای اقتصاد جهان است، اما اگر به درستی مدیریت شود، فرصت‌هایی را نیز به همراه می‌آورد.

کد خبر: ۲۸۰۱۵۷

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۳ - ۰۷:۱۳

اقتصاد۲۴ـ شیوا سپهری: تغییرات اقلیمی یکی از بزرگترین چالشهای قرن بیست و یکم است که بر ابعاد مختلف زندگی انسانها مانند اقتصاد جهانی تاثیرات عمیقی خواهد گذاشت. این پدیده که به دلیل افزایش انتشار گازهای گلخانهای و فعالیتهای انسانی تشدید شده، با پیامدهایی مانند افزایش دما، بالا آمدن سطح دریاها، تغییر الگوهای بارش و رخ داد مکرر حوادث طبیعی همراه است. این تغییرات نه تنها محیط زیست بلکه سیستمهای اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار خواهند داد و آینده اقتصاد جهانی را با خطرات و فرصتهای جدید روبرو خواهند کرد.

اثر مستقیم تغییرات اقلیمی بر بخش‌های اقتصادی

کشاورزی یکی از بخشهایی است که به شدت از تغییرات اقلیمی تاثیر میپذیرد. افزایش دما و تغییر الگوهای بارش، به همراه وقوع مکرر خشکسالی‌ها میتواند تولید محصولات کشاورزی را کاهش دهد. در نتیجه، کشورهای وابسته به کشاورزی با کاهش تولید و افزایش قیمت‌ها مواجه خواهند شد. به عنوان مثال، کشورهای جنوب صحرای آفریقا که اقتصادشان به کشاورزی وابسته است، با کاهش شدید منابع آبی و خاکی روبرو خواهند شد.

تغییرات اقلیمی میتواند صنایع مختلف را نیز تحت تاثیر قرار دهد. گرمای بیش از حد و رخ داد سیل‌های ناگهانی ممکن است زیرساختهای صنعتی را تخریب کرده و هزینه تعمیر و بازسازی را افزایش دهد. علاوه بر این، زنجیره تامین جهانی نیز ممکن است مختل شوند. به عنوان مثال، رخ داد طوفان‌ها میتواند حمل و نقل کالاها را با تاخیر مواجه کرده و باعث افزایش هزینه‌ها شود.

یکی دیگر از حوزه‌هایی که به شدت تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار میگیرد، بخش انرژی است. تقاضای بیشتر برای انرژی خنککننده در ماه‌های گرمتر میتواند فشار بیشتری بر شبکه‌های انرژی وارد کند. از سوی دیگر، منابع انرژی تجدیدناپذیر مانند نفت و گاز، در اثر حوادث طبیعی ممکن است صدمه ببینند یا استخراج آنها دشوارتر شود.

تاثیر غیرمستقیم تغییرات اقلیمی بر اقتصاد جهانی

تغییرات اقلیمی می‌تواند موجب مهاجرت‌های اجباری شود. مناطقی که به دلیل بالا آمدن سطح دریاها غیرقابل سکونت می‌شوند یا مناطقی که با خشکسالی و کمبود آب شدید مواجه‌اند، جمعیت خود را از دست خواهند داد. این جابه‌جایی‌ها هزینه‌های گزافی را برای کشورهای مبدا و مقصد به همراه خواهد داشت.

تاثیر تغییرات اقلیمی در مناطق مختلف جهان بسیار متفاوت است. کشورهای توسعه‌یافته با زیرساخت‌های قوی‌تر ممکن است بتوانند بهتر با تغییرات اقلیمی تطابق پیدا کنند، در حالی که کشورهای در حال توسعه که از منابع محدودتری برخوردارند، آسیب‌پذیرتر خواهند بود. این موضوع می‌تواند نابرابری اقتصادی بین کشورهای شمال و جنوب جهانی را بیشتر کند.

با افزایش دما و تغییرات اقلیمی، بیماری‌های مرتبط با گرما، بیماری‌های ناشی از آلودگی آب، و انتشار بیماری‌های گرمسیری مانند مالاریا بیشتر می‌شود. این مسئله می‌تواند هزینه‌های بخش سلامت عمومی را افزایش داده و بودجه‌های دولتی را تحت فشار قرار دهد.

فرصت‌های اقتصادی ناشی از تغییرات اقلیمی

اگرچه تغییرات اقلیمی بیشتر با پیامدهای منفی شناخته می‌شود، اما می‌تواند فرصت‌هایی را نیز ایجاد کند.

نیاز به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای موجب رشد سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر مانند باد، خورشید و انرژی‌های آبی شده است. این تحولات می‌تواند بازارهای جدیدی را ایجاد کرده و فرصت‌های شغلی بیشتری را فراهم آورد.

بیشتر بخوانید: چگونه می‌توان به توسعه پایدار دست یافت؟

شرکت‌های فناور می‌توانند از فرصت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی بهره بگیرند و محصولات و خدماتی ارائه دهند که به کاهش تاثیرات منفی محیط زیست کمک کند. به‌عنوان مثال، خودروهای الکتریکی و ساختمان‌های کم‌مصرف از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند رونق بگیرند.

حرکت به سمت یک اقتصاد سبز که مبتنی بر استفاده بسیار پایدار از منابع است، می‌تواند منجر به رشدی طولانی‌مدت و پایدار در اقتصاد شود. این اقتصاد تمرکز زیادی بر کاهش زباله‌های فراوان، بهینه‌سازی مصرف منابع، و حفاظت جدّی از محیط زیست دارد.

سیاست‌ها و راهبردهای مالی برای مقابله با تغییرات اقلیمی

یکی از راهکارهای بسیار مؤثر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، قیمت‌گذاری کربن است. این سیاست می‌تواند شامل مالیات سنگین بر کربن یا ایجاد بازارهای پرجنبش مبادله کربن باشد که شرکت‌ها را تشویق به کاهش انتشار می‌کند.

دولت‌ها باید زیرساخت‌های مقاومی در برابر تغییرات اقلیمی ایجاد کنند. این شامل ساخت سدهای بزرگ برای مقابله با سیل، تقویت شبکه‌های برق، و بهینه‌سازی سیستم‌های حمل‌ونقل است.

حمایت شدید از تحقیقات علمی پیشرفته و فناوری‌های نوین می‌تواند به توسعه راه‌حل‌های متعدد برای مقابله با تغییرات اقلیمی کمک کند. این حمایت باید شامل سرمایه‌گذاری زیاد در دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و استارت‌آپ‌ها باشد.

نقش بخش خصوصی و جامعه بین‌المللی

الف. مسئولیت اجتماعی شرکت‌های بزرگ

شرکت‌های بزرگ باید در برابر تغییرات اقلیمی مسئولیت‌پذیر باشند و برنامه‌های گسترده‌ای برای کاهش چشمگیر ردپای کربن خود تدوین کنند. سرمایه‌گذاری عظیم در پروژه‌های پایدار و شفافیت در گزارش‌دهی محیط‌زیستی می‌تواند نقش بسیار مهمی در این زمینه ایفا کند.

ب. همکاری‌های گسترده بین‌المللی

مقابله با تغییرات اقلیمی نیازمند همکاری جهانی عمیق است. توافق‌نامه‌هایی مانند پیمان پاریس، تلاش‌های کشورها را برای کاهش قابل توجه انتشار گازهای گلخانه‌ای هماهنگ می‌کند. کشورهای توسعه‌یافته نیز باید به کشورهای در حال توسعه کمک‌های زیادی برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار و مقاوم کنند.

پیامدهای طولانی‌مدت برای اقتصاد جهانی

اگر تغییرات اقلیمی مهار نشود، پیامدهای طولانی‌مدت آن می‌تواند بسیار ویرانگر باشد. کاهش شدید تولید ناخالص داخلی جهانی، افزایش قابل توجه نابرابری اقتصادی، و کاهش قابل ملاحظه کیفیت زندگی از جمله عواقب احتمالی بلندمدت است. در مقابل، مدیریت صحیح این بحران می‌تواند منجر به رشد اقتصادی پایدار، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید بسیار، و بهبود قابل توجه کیفیت زندگی شود.

کلام آخر

تغییر اقلیمی یک تهدید جدی برای اقتصاد جهان است، اما اگر به درستی مدیریت شود، فرصت‌هایی را نیز به همراه می‌آورد. حرکت به سمت اقتصاد سبز و توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر و همچنین همکاری‌های بین‌المللی می‌تواند در کاهش تأثیرات منفی این پدیده موثر واقع شود. پاسخ به این چالش جهانی نیازمند رویکردی جامع، هماهنگ و با همکاری دولت‌ها، بخش خصوصی و مردم است.