اقتصاد۲۴ گزارش می‌دهد؛

مهدی نصیری کیست؟/ از تندروی دوآتشه تا منتقد تمام عیار

مهدی نصیری، روزنامه‌نگار و نویسنده، سردبیر و مدیر مسئول پیشین روزنامه کیهان؛ روز گذشته ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ در مشهد و هنگام ضبط ویدیویی در آرامگاه فردوسی بازداشت و پس از چند ساعت آزاد شد. نصیری این رخداد را سوءتفاهم دانسته و تأکید کرد که هدفش از این ویدئو تنها پرداختن به اهمیت فردوسی و زبان فارسی بوده است.

کد خبر: ۲۸۳۲۷۸

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۵:۲۰

اقتصاد۲۴- مهدی نصیری، روزنامه‌نگار، نویسنده و فعال فرهنگی، کسی که پیشینه دبیری و مدیرمسئولی روزنامه کیهان را در کارنامه دارد با سوابق مدیریتی در رسانه‌ها و تحولات فکری‌اش به یکی از شخصیت‌های خبرساز در ایران بدل شده است. او که در ابتدا در کنار جریان اصول‌گرایی قرار داشت، با گذشت زمان به یکی از منتقدان مطرح سیاست‌های دولت و حکومت در ایران تبدیل شد و دیدگاه‌های انتقادی‌اش در محافل سیاسی و رسانه‌ای بازتاب‌های گسترده‌ای پیدا کرد. بازداشت او روز گذشته در آرامگاه فردوسی بسیار خبرساز شد.

زندگی و تحصیلات مهدی نصیری

مهدی نصیری در سال ۱۳۴۲ در شهر دامغان به دنیا آمد. تحصیلات حوزوی خود را از سال ۱۳۵۴ در حوزه علمیه دامغان آغاز کرد. پدرش که از فارغ‌التحصیلان حوزه علمیه نجف و دارای مقام اجتهاد بود، نقش راهنمایی و هدایت او را ایفا می‌کرد. پس از مدتی، نصیری به حوزه علمیه قم نقل مکان کرد و تحصیلات خود را در آنجا ادامه داد. در این دوران، او افزون‌بر تحصیل در حوزه، به تدریس دروس ادبیات و منطق در مدرسه علمیه رسالت مشغول شد.

فعالیت‌های رسانه‌ای

نصیری همکاری خود را با مؤسسه کیهان از سال ۱۳۶۵ آغاز کرد و پس از مدتی به تهران نقل مکان کرد. او به‌عنوان دبیر سرویس مقالات روزنامه کیهان فعالیت‌های مطبوعاتی خود را ادامه داد و مقالات گوناگونی در زمینه مسائل سیاسی و فرهنگی نوشت. در سال ۱۳۶۷، پس از تأسیس روزنامه کیهان به دستور سید محمد اصغری، سرپرست وقت مؤسسه کیهان، نصیری به‌عنوان سردبیر این روزنامه منصوب شد. در سال ۱۳۷۰، او به دستور رهبری انقلاب، مدیرمسئول روزنامه کیهان شد. دوران مدیریت او در این روزنامه با مواضع تند سیاسی و فرهنگی همراه بود و بسیاری از مقالات منتشرشده در این دوران، دیدگاه‌های خاص نصیری در مسائل اجتماعی و سیاسی را منعکس می‌کرد.در سال ۱۳۷۳، نصیری از مدیرمسئولی روزنامه کیهان استعفا کرد و همکاری خود را با مؤسسه کیهان به پایان رساند. پس از آن، نشریه سیاسی و فرهنگی «صبح» را منتشر کرد که تا سال ۱۳۷۸ ادامه یافت. این نشریه که به‌طور خاص از نظر سیاسی دیدگاه‌های تندروی نصیری را بیان می‌کرد، با همکاری افرادی مانند مسعود ده‌نمکی منتشر شد.

فعالیت‌های اجرایی و فرهنگی

پس از توقف انتشار نشریه «صبح»، نصیری به قم بازگشت و به ادامه درس خارج اصول و فقه پرداخت. در سال ۱۳۸۰، به سمت معاونت سیاسی شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه سراسر کشور منصوب شد و تا سال ۱۳۸۴ در این سمت به فعالیت ادامه داد. سپس در سال ۱۳۸۴ به‌عنوان معاون فرهنگی دفتر نمایندگی رهبر ایران در کشور امارات منصوب شد و این مأموریت را تا سال ۱۳۸۸ پی گرفت. نصیری افزون‌بر فعالیت‌های اجرایی، به‌طور گسترده در عرصه رسانه‌ها نیز فعال بود. او مدیرمسئول نشریه «سیاحت غرب» بود که به مسائل غرب‌شناسی می‌پرداخت و بر این باور بود که تحلیل‌های این نشریه باید در راستای نقد اندیشه‌های غربی انجام شود. یکی دیگر از فعالیت‌های فرهنگی او پرداختن به مسائل فرهنگی و اجتماعی در فصل‌نامه فصلنامه «سمات» بود. نصیری مدیرمسئول این نشریه بود.

تغییر رویکرد فکری

در سال‌های اخیر، نصیری به‌ویژه به‌واسطه تغییراتی که در نگرش و دیدگاه‌های خود نسبت به مسائل کلان سیاسی و فرهنگی به وجود آورد، شناخته شده است.

او که در گذشته به‌عنوان یکی از چهره‌های نزدیک به جریان اصول‌گرایی شناخته می‌شد، به اپوزوسیون بدل شد. این تغییرات در دیدگاه نصیری به‌طور واضح در برخی از نوشته‌ها و مصاحبه‌های او قابل مشاهده است.

نصیری یکی از افرادی بود که به اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران واکنش نشان داد. او اعتراضات آبان ۹۸ را با جنبش جلیقه‌زرد‌ها در فرانسه مقایسه کرد.

بیشتر بخوانید: محسن رنانی کیست و چرا برایش پرونده قضایی تشکیل شد؟

مهدی نصیری از منتقدان «جرم دانستن بی‌حجابی» است. وی در گفت‌و‌گو خود با اعتماد آنلاین گفت: «جرم دانستن بی‌حجابی و تعیین انواع مجازات برای آن، پیشاپیش پروژه‌ای شکست خورده‌است و می‌تواند منجر به حوادثی دیگر و شاید بدتر شود. مصلحت دین، جمهوری اسلامی و جامعه، حجاب الزامی و گشت ارشاد نیست. اینکه باز متدینین ما و حکومت دینی ما تمام مسئله آرامش را روی این مسئله برده‌است یک بدفهمی و سوءفهم از دین است. اگر بخواهیم برای آرامش از مبنای دین شروع کنیم اولین عامل آرامش این است که در جامعه فقر نباشد و جامعه از فقر و فلاکت نجات پیدا کند و عدالت در جامعه مستقر باشد. قسط وجود داشته باشد. اینها اولین گام‌هایی است که باید برای تحقق آرامش برداریم. اگر اینها وجود نداشته باشد هیچ آرامشی وجود ندارد. در جمهوری اسلامی متأسفانه سیاست‌ها سیاست‌های فقر و فلاکت آفرین در ابعاد مختلف است. حالا یا از ناکارآمدی یا سیاست‌های غلط که متدینین و متشرعین این مسائل را رها کرده‌اند و تمام مسئله را فرض کنید در حجاب می‌بینند.»

نصیری درباره حاکمیت ایران در مناظره‌ای گفت: «ما یک نظام دشمن‌محور تأسیس کرده‌ایم و عمدتاً در پی خلق دشمن هستیم. باید در اولین فرصت ممکن برجام را دریابیم، چون هر چه تعلل بیشتر باشد خسارت ما بیشتر خواهد بود. وقتی سیاست ایدئولوژیک می‌شود و از مدار عقلانیت خارج می‌شود، وضع می‌شود آنچه که امروز می‌بینیم. ما نه تنها اعتماد آمریکا بلکه باید اعتماد چینی‌ها را جلب کنیم.»

تألیفات و فعالیت‌های فکری مهدی نصیری

مهدی نصیری نویسنده چهار کتاب است: «اسلام و تجدد»، «فلسفه از منظر قرآن و عترت»، «جایگاه اجتماعی زن از منظر اسلام»، و «آوینی و مدرنیته». در این آثار، او به نقد روند‌های فکری معاصر پرداخته و تأثیر تحولات اجتماعی و سیاسی بر جامعه ایران را مورد بررسی قرار داده است. در هر یک از این کتاب‌ها، نصیری تلاش کرده تا مباحثی همچون رابطه اسلام با مدرنیته، فلسفه اسلامی و جایگاه زن در جامعه اسلامی را با نگاهی تحلیلی و انتقادی مطرح کند. افزون‌بر این کتاب‌ها، نصیری در فضای مجازی و رسانه‌ای نیز به‌طور فعال حضور داشته و همواره دیدگاه‌های خود را درباره مسائل گوناگون سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بیان کرده است.

فعالیت‌های فرهنگی مهدی نصیری

نصیری یکی از اعضای هیئت داوران جشنواره فیلم عمار بود که با هدف معرفی آثار فرهنگی و هنری با محوریت انقلاب اسلامی و مسائل اجتماعی ایران برگزار می‌شد.

نزدیکی مهدی نصیری به نیروهای اپوزیسیون؟

مهدی نصیری و دیدگاه‌هایش در سال‌های اخیر تغییرات بسیار زیادی کرده است تا جایی‌که برخی از تحلیل‌گران بر این باورند که او در تلاش است تا از نیرو‌های اپوزیسیون سلطنت‌خواه حمایت کند. وی در یکی از مصاحبه‌هایش با بی‌بی‌سی فارسی، حتا پیشنهاد ترمیم شکاف‌های موجود میان شخصیت‌هایی همچون تاجزاده و شاهزاده را مطرح کرده است. این اظهارات واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و به‌ویژه در میان حامیان نظام جمهوری اسلامی به همراه داشت.

بازداشت و آزادی در سال ۱۴۰۳

روز گذسته ۱۴ بهمن ۱۴۰۳، مهدی نصیری در آرامگاه فردوسی مشهد هنگام ضبط ویدیویی درباره فردوسی و زبان فارسی بازداشت شد و فرشته مزینانی، همسر مهدی نصیری آن را تایید کرد. وی چند ساعت بعد آزاد شد و در واکنش به این رویداد، آن را ناشی از سوءتفاهم دانست.