موبایل‌های ایرانی می‌توانند از اینترنت ماهواره‌ای استفاده کنند؟

فناوری ارتباطات در حال تحول است و یکی از جدیدترین پیشرفت‌ها در این حوزه، اینترنت ماهواره‌ای ارتباط مستقیم با موبایل (Direct-to-Cell) محسوب می‌شود. این فناوری به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به تجهیزات خاص مانند دیش ماهواره‌ای یا دکل مخابراتی، مستقیماً از طریق گوشی‌های همراه خود به اینترنت ماهواره‌ای متصل شوند.

کد خبر: ۲۸۳۵۴۳

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۲:۲۵

اقتصاد۲۴- اینترنت ماهواره‌ای ارتباط مستقیم با موبایل (Direct-to-Cell) تحولی نوین در دنیای ارتباطات است که بدون نیاز به دیش یا تجهیزات خاص، دسترسی به اینترنت را از طریق گوشی‌های هوشمند ممکن می‌سازد. این مقاله نحوه کار این فناوری، گوشی‌های سازگار، امکان استفاده از آن در ایران و چالش‌های احتمالی، از جمله محدودیت‌های دولتی و روش‌های مسدودسازی را بررسی می‌کند.

با تست موفقیت آمیز اولین ارتباط مستقیم یک گوشی معمولی با اینترنت ماهواره‌ای، فناوری اینترنت ماهواره‌ای Direct-to-Cell، انقلابی در ارتباطات جهانی ایجاد کرده است.

اما برای ما ایرانی‌ها این سوال مطرح است که در صورت عمومی شدن این فناوری آیا ما هم می‌توانیم به سادگی و بدون هیچ مانعی به اینترنت مستقیم ماهواره‌ای متصل شویم؟ در این مقاله، نحوه عملکرد این فناوری، سازگاری گوشی‌ها، امکان استفاده از آن در ایران و چالش‌های مرتبط مورد بررسی قرار می‌گیرد.

این پیشرفت، به‌ویژه برای مناطق دورافتاده که فاقد پوشش شبکه‌های سنتی هستند، یک تغییر اساسی در نحوه دسترسی به اینترنت ایجاد می‌کند. همچنین دسترسی به اینترنت آزاد در هر نقطه‌ای از جهان به ساده‌ترین شکل ممکن محقق می‌شود.

اینترنت ماهواره‌ای Direct-to-Cell چگونه کار می‌کند؟

این فناوری توسط شرکت‌هایی مانند استارلینک (اسپیس‌ایکس)، AST SpaceMobile و Lynk Global توسعه یافته است. برخلاف اینترنت ماهواره‌ای سنتی که نیاز به تجهیزات اضافی مانند دیش و مودم دارد، Direct-to-Cell از ماهواره‌هایی استفاده می‌کند که می‌توانند مستقیماً با گوشی‌های هوشمند ارتباط برقرار کنند. این سیستم مانند یک دکل مخابراتی در فضا عمل کرده و داده‌ها را مستقیماً بین گوشی و ماهواره انتقال می‌دهد.

اجزای اصلی فناوری Direct-to-Cell

ماهواره‌های مجهز به BTS: ماهواره‌های طراحی‌شده برای این فناوری دارای تجهیزات مخصوصی هستند که مانند یک دکل مخابراتی عمل کرده و سیگنال‌های موبایل را مستقیماً پردازش می‌کنند.

استفاده از باند‌های فرکانسی موبایل: این فناوری از باند‌های استاندارد مخابراتی مانند LTE (۴G) و ۵G استفاده می‌کند تا گوشی‌های همراه بدون نیاز به تغییرات سخت‌افزاری به آن متصل شوند.

بیشتر بخوانید:راه‌اندازی نسخه آزمایشی اینترنت ماهواره‌ای روی موبایل‌ها

مدیریت تأخیر و بهینه‌سازی ارتباطات: تأخیر در ارتباطات ماهواره‌ای معمولاً بیشتر از شبکه‌های زمینی است، اما بهینه‌سازی‌های انجام‌شده باعث کاهش این تأخیر شده است. در حال حاضر، Direct-to-Cell عمدتاً برای ارسال پیامک و برقراری تماس‌های صوتی طراحی شده، اما در آینده امکان استفاده برای اینترنت پرسرعت نیز فراهم خواهد شد.

آیا سرویس ارتباط مستقیم اینترنت ماهواره‌ای با گوشی نیاز به تجهیزات خاصی دارد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اینترنت ماهواره‌ای Direct-to-Cell این است که هیچ نیازی به دیش، آنتن یا دکل مخابراتی ندارد. این موضوع باعث شده که این فناوری بتواند کاربران عادی را بدون هزینه‌های اضافی به اینترنت ماهواره‌ای متصل کند. اما برخی موارد فنی در خصوص تجهیزات مورد نیاز وجود دارد:

تجهیزات مورد نیاز برای کاربران

گوشی‌هایی که از باند‌های LTE یا ۴G پشتیبانی می‌کنند، قادر به استفاده از این فناوری خواهند بود. برخی از مدل‌های قدیمی‌تر ممکن است نیاز به به‌روزرسانی نرم‌افزاری داشته باشند تا بتوانند با ماهواره‌ها ارتباط برقرار کنند. در برخی موارد، ممکن است اپراتور‌های مخابراتی لازم باشد همکاری‌های فنی با شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت ماهواره‌ای داشته باشند تا کاربران بتوانند از این سرویس استفاده کنند.

تجهیزات مورد نیاز برای اپراتور‌ها و شرکت‌های ارائه‌دهنده

شرکت‌های ارائه‌دهنده این فناوری نیاز به ماهواره‌های اختصاصی با قابلیت پشتیبانی از ارتباطات سلولی دارند. اپراتور‌های مخابراتی در کشور‌های مختلف باید از نظر قانونی مجوز استفاده از باند‌های فرکانسی ماهواره‌ای را دریافت کنند. برای مدیریت ترافیک داده‌ها و جلوگیری از اختلالات مخابراتی، نیاز به سیستم‌های مدیریت طیف فرکانسی خواهد بود.

آیا ارتباط مستقیم اینترنت ماهواره‌ای با گوشی در ایران قابل استفاده خواهد بود؟

در حال حاضر، دولت ایران استفاده از تجهیزات اینترنت ماهواره‌ای را غیرقانونی اعلام کرده است. بنابراین، حتی اگر فناوری Direct-to-Cell در سراسر جهان فعال شود، کاربران ایرانی ممکن است با محدودیت‌های قانونی مواجه شوند. احتمال دارد که اپراتور‌های داخلی اجازه همکاری با شرکت‌های ارائه‌دهنده این سرویس را نداشته باشند، که باعث می‌شود دسترسی کاربران به این نوع اینترنت دشوار شود.

تأثیر پارازیت و محدودیت‌های فنی

دولت ایران از سیستم‌های ارسال پارازیت برای اختلال در سیگنال‌های ماهواره‌ای استفاده می‌کند. در صورت ارسال پارازیت روی باند‌های فرکانسی مورد استفاده این سرویس، ممکن است ارتباط کاربران مختل شود. برخی کشور‌ها مانند چین و روسیه در حال بررسی فناوری‌هایی برای شناسایی و مسدودسازی این نوع ارتباطات هستند که ایران نیز ممکن است از این روش‌ها استفاده کند.

آیا دولت می‌تواند استفاده از این سرویس را مسدود کند؟

طبیعتا اغلب دولت‌ها و از جمله ایران توانایی‌های فنی لازم برای مسدود سازی سرویس‌های غیر قانونی در کشور خود را دارند. این مسدود سازی‌ها می‌تواند به روش‌های مختلف صورت پذیرد.

ارسال پارازیت (Jamming): ارسال امواج الکترومغناطیسی روی فرکانس‌های مورد استفاده این سرویس باعث قطع یا تضعیف سیگنال‌های دریافتی توسط گوشی‌های کاربران می‌شود.

شناسایی و مسدودسازی ترافیک داده‌ها: تحلیل ترافیک داده‌های اینترنتی توسط فایروال‌های دولتی می‌تواند منجر به مسدودسازی سرویس شود.

اعمال فشار بر شرکت‌های ارائه‌دهنده: دولت‌ها می‌توانند از طریق قوانین بین‌المللی یا تحریم‌ها، شرکت‌هایی مانند اسپیس‌ایکس را مجبور به محدودسازی دسترسی کاربران یک کشور خاص کنند.

شناسایی کاربران و توقیف تجهیزات: برخی فناوری‌های شناسایی سیگنال، مانند ردیابی با پهپاد‌ها یا تصویربرداری حرارتی، ممکن است برای شناسایی و ضبط تجهیزات کاربران مورد استفاده قرار گیرد.

نتیجه‌گیری

فناوری اینترنت ماهواره‌ای Direct-to-Cell یک پیشرفت بزرگ در حوزه ارتباطات است که می‌تواند دسترسی به اینترنت را در مناطق دورافتاده و کشور‌هایی که تحت محدودیت‌های اینترنتی قرار دارند، فراهم کند. با این حال، در ایران چالش‌های متعددی برای استفاده از این فناوری وجود دارد که شامل محدودیت‌های قانونی، ارسال پارازیت و فشار بر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات است.

اگرچه این فناوری می‌تواند مزایای زیادی برای کاربران در سراسر جهان داشته باشد، اما در کشور‌هایی مانند ایران، دولت‌ها با استفاده از ابزار‌های فنی و قانونی می‌توانند مانع دسترسی کاربران به این سرویس شوند. باید منتظر ماند و دید که با توسعه این فناوری و رشد تقاضای جهانی برای آن چه اتفاقی رخ خواهد داد.