بلاگر‌های سفر، هم ناجی هم مخرب!

هجوم گردشگران به برخی مناطق بکر که بلاگرهای سفر معرفی کرده‌اند، منجر به از بین رفتن طبیعت ایران شده است. وزارت میراث‌فرهنگی موظف به ارائه آموزش به فعالان سفر در شبکه‌های اجتماعی است

کد خبر: ۲۸۴۷۳۸

تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۹:۵۹

اقتصاد۲۴- حضور و فعالیت بلاگر‌ها در حوزه گردشگری، مثل هر حوزه دیگر مزایا و معایبی دارد و مثل هر حوزه دیگر نیازمند نگاه مسئولانه به محتوایی است که در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرد. نگاهی که اگر وجود نداشته باشد، آسیب‌ها و تبعاتی به‌دنبال دارد که جبران آن اگر غیرممکن نباشد، کار بسیار سختی است. آنها این روز‌ها اثرگذاری رسانه‌ها و ابزار‌های تبلیغاتی را تحت‌الشعاع قرار داده‌اند و این امر هم فرصتی قابل‌توجه محسوب می‌شود و هم تهدیدی قابل‌تأمل. چند هفته پیش بود که یکی از بلاگر‌ها در یک اثر باستانی مربوط به دوران ساسانی آتش به پا کرده بود تا محتوای ویدئویی تولید کند. درعین‌حال، همین قشر نقش مهمی در معرفی جاذبه‌های تاریخی و طبیعی ایران در جامعه دارند که بعد مثبت فعالیت آنها محسوب می‌شود. اما یک حلقه مفقوده این دو بعد فعالیت آنها را در شبکه‌های اجتماعی به‌هم وصل می‌کند و آن «تولید محتوای مسئولانه» است. در نشست فعالان بخش خصوصی گردشگری و نماینده بخش دولتی با جمعی از اینفلوئنسر‌ها و بلاگر‌های سفر در این نشست مشکلات و مسائل خاص خود را مطرح کردند که مهمترین آن فیلترینگ و تبعات و تأثیر آن در فعالیت بر بستر اینستاگرام بود.

حضور و نقش بلاگر‌ها در گردشگری نیاز به آسیب‌شناسی جدی دارد. در برخی از کشورها، بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌ها ملزم به رعایت اصول اخلاقی و استاندارد‌هایی برای جلوگیری از تخریب محیط‌زیست و فرهنگ محلی هستند. در مواردی اینفلوئنسر‌ها آموزش‌های ویژه‌ای در زمینه گردشگری مسئولانه دریافت می‌کنند تا در معرفی مقاصدی که ظرفیت پذیرش گردشگر انبوه را ندارند، احتیاط بیشتری داشته باشند. اما این موضوع در ایران به‌دلیل نبود دانش عمومی نسبت به ضرورت حفظ منابع طبیعی و میراث فرهنگی، منجر به بروز آسیب‌های بسیاری شده است. در‌حالی‌که بلاگر‌ها می‌توانند از اثرگذاری خود برای رونق گردشگری و حتی مدیریت مقاصد گردشگری به متولیان این حوزه کمک کنند، حضور و فعالیتشان در شبکه‌های اجتماعی از حضور مسئولانه و آگاهانه فاصله قابل‌توجهی پیدا کرده و مسئولیت این امر متوجه متولیان گردشگری است که دانش و آگاهی لازم را در اختیار عموم جامعه که بلاگر‌ها هم جزیی از آن هستند، قرار نداده‌اند. با این‌همه فعالیت اینفلوئنسر‌های سفر می‌تواند فرصتی برای ترویج شکل صحیح و مسئولانه سفر در جامعه باشد، فرصتی که نباید با اعمال نظارت‌های سلبی و محدودیت‌های غیرضروری برای آنها از بین برود.

روز شنبه نخستین گام برای ایجاد فضای تعاملی میان اینفلوئنسرها، فعالان بخش خصوصی و مسئولان دولتی برداشته شد و جمعی از اسنفلوئنسر‌های سفر در نشستی به تبادل تجربیات و طرح مسائل و محدودیت‌های فعالیتشان در بخش گردشگری ایران پرداختند. آنها از اینکه از سوی متولیان امر گردشگری به رسمیت شناخته نمی‌شوند و با محدودیت‌هایی در فعالیت‌های خود مواجهند، گله داشتند. اما مهمترین مشکلی که به آن اشاره داشتند، موضوع فیلترینگ و مسائلی است که به‌تبع آن در فعالیت آنها ایجاد می‌شود. فعالان بخش خصوصی و مسئولان دولتی هم در مقابل به اهمیت تولید محتوای مسئولانه از سوی آنها تأکید کردند و وعده دادند زمینه را برای ارائه دوره‌های آموزشی و افزایش دانش و حساسیت نسبت به مقاصد گردشگری و معرفی آنها توسط بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌های سفر فراهم کنند. این نشست با حضور مشاور وزیر میراث‌فرهنگی، رئیس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی ایران، رئیس جامعه اقامتگاه‌های بومگردی، رئیس انجمن راهنمایان گردشگری کشور و رئیس گروه گردشگری ژیوار برگزار شد. در این نشست، بیش از ۴۰ بلاگر و اینفلوئنسر سفر و نمایندگان رسانه‌های تخصصی گردشگری هم حضور داشتند. برخی از اینفلوئنسر‌های حاضر در این نشست به لزوم حمایت از سوی بخش خصوصی و دولتی برای انجام سفر‌هایی که با هدف معرفی جاذبه‌ها صورت می‌گیرد، اشاره کردند که رئیس جامعه اقامتگاه‌های بومگردی و رئیس گروه گردشگری ژیوار قول‌هایی برای حمایت در حوزه اقامت و تأمین بلیت سفر‌ها به آنها دادند.

«پرهام جانفشان»، مشاور وزیر میراث‌فرهنگی، در این نشست با تأکید بر اینکه این وزارتخانه به اینفلوئنسر‌ها و بلاگر‌های سفر به‌عنوان همکاران خود در توسعه گردشگری نگاه می‌کند، گفت: «ترویج سفر مسئولانه یکی از وظایف بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌های سفر است تا با آموزش به مردم جاذبه‌های طبیعی ایران حفظ شود. متأسفانه هجوم گردشگران به برخی مناطقی که بلاگر‌های سفر معرفی کرده‌اند، منجر به از بین رفتن برخی نقاط طبیعی ایران شده است. به همین دلیل، وزارت میراث‌فرهنگی موظف به آموزش است.» مشاور وزیر میراث‌فرهنگی در سخنانش بر لزوم آموزش بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌ها برای ترویج سفر مسئولانه و حفظ جاذبه‌های طبیعی کشور تأکید کرد و گفت: «اینفلوئنسر‌ها باید به‌شکل مسئولانه به معرفی گردشگری پایدار بپردازند تا از آسیب به محیط‌زیست جلوگیری شود.» او به نقش اثرگذار فعالان بخش گردشگری در شبکه‌های اجتماعی در رفع ایران‌هراسی اشاره کرد و گفت: «در سفر اخیر به چین متوجه شدم حتی بسیاری از چینی‌ها از سفر به ایران هراس دارند و پرسش آنها این است که ایران امن است یا درگیر جنگ است؛ آنها به‌رغم تبلیغاتی که ایران برای جذب گردشگران چینی انجام داده، از سفر به ایران می‌ترسند. استفاده از شبکه‌های مجازی و ابزار‌های نوین یکی از راه‌هایی است که بتوانیم به مردم دنیا این پاسخ را بدهیم که ایران کشوری امن و با فرهنگ و تمدن گرانبهای چندین هزارساله است.»

بیشتر بخوانید:ایران و بحران‌های گردشگری؛ از فرصت‌های سوخته تا راه‌کار‌های فراموش شده/ با ۲۶ اثر ثبت شده در یونسکو، یک صدم فرانسه هم درآمد نداریم!

«محسن قادری»، رئیس گروه گردشگری ژیوار، در این نشست بر اهمیت استفاده از بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌ها برای ترویج گردشگری ایران تأکید کرد و با اشاره به موفقیت امارات در برندسازی گردشگری با حضور تنها ۱۵ بلاگر، گفت: «ایران هم می‌تواند از اینفلوئنسر‌ها برای معرفی جاذبه‌های گردشگری خود بهره‌برداری کند.» او به نقش مهم سینما در ترویج گردشگری اشاره کرد و گفت مجموعه تحت مدیریتش با حمایت از ساخت یک فیلم بلند با محوریت معرفی جاذبه‌های فرهنگی و آداب و رسوم منطقه کردستان، سعی دارد در زمینه تولید محتوای حرفه‌ای در گردشگری اقدام کند.

گردشگری یک صنعت ماجراجویانه است و گردشگری بدون هیجان و ماجراجویی معنا پیدا نمی‌کند و لذت کار بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌ها هم در ماجراجویی است و اینکه بخواهند دولت کاری برایشان انجام دهد، به نتیجه نمی‌رسد

«حرمت‌الله رفیعی»، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، در مورد اظهارات برخی از حاضران مبنی‌بر حمایت‌های دولتی گفت: «تا زمانی که ما به‌عنوان فعالان بخش خصوصی نگاهمان به دولت باشد و به‌دنبال این باشیم که دولت دست نوازش بر سر ما بکشد، حکایت بچه سرمایه‌داری است که به پول پدرش می‌نازد و به هیچ‌جا نمی‌رسد. گردشگری یک صنعت ماجراجویانه است و گردشگری بدون هیجان و ماجراجویی معنا پیدا نمی‌کند و لذت کار بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌ها هم در ماجراجویی است و اینکه بخواهند دولت کاری برایشان انجام دهد، به نتیجه نمی‌رسد.»

«محسن حاجی سعید»، رئیس انجمن راهنمایان گردشگری کشور، پیشنهاد داد بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌های سفر یک تشکل غیردولتی برای دفاع از حقوق خود ایجاد کنند تا بتوانند صدای قوی‌تری در مواجهه با مشکلات موجود در سیستم دولتی داشته باشند. او همچنین بر لزوم همکاری بیشتر بلاگر‌ها و راهنمایان گردشگری کشور تأکید کرد و قول داد فضایی را در مجموعه تحت مدیریت خود برای ارائه آموزش‌های لازم از سوی راهنمایان تخصصی گردشگری به فعالان شبکه‌های اجتماعی این حوزه فراهم کند.

«یاور عبیری»، رئیس جامعه اقامتگاه‌های بومگردی ایران، نیز در پایان با تأکید بر اینکه اقامتگاه‌های بومگردی را بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌های سفر به جامعه معرفی کردند و باعث جا افتادن فرهنگ اقامت در این مجموعه‌ها شدند، اعلام کرد جامعه اقامتگاه‌های بومگردی آماده است تا اسپانسر بلاگر‌ها و اینفلوئنسر‌های سفر برای معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران باشد.

در نخستین نشست مشترک فعالان شبکه‌های اجتماعی در حوزه گردشگری با متولیان مجرب این حوزه در بخش خصوصی و دولتی، بسیاری نکات مغفول ماند، از جمله ضرورت تولید محتوای مسئولانه که تنها اشاره‌ای کوتاه به آن شد، اما اهمیت این موضوع بر هیچ‌یک از حاضران این نشست پوشیده نیست؛ البته به‌گفته برگزارکننده این جلسه در نشست‌های بعدی به‌شکلی تخصصی‌تر به این مسائل هم پرداخته خواهد شد.