وزیر اقتصاد در همایش ملی سامانه مودیان و صورت‌حساب الکترونیکی:

هزینه سوداگری باید در کشور افزایش پیدا کند/ تقویت اعتماد عمومی پیش‌نیاز هوشمندسازی نظام مالیاتی است

وزیر اقتصاد با تأکید بر لزوم شناسایی فعالیت‌های سوداگرانه و غیرمولد تصریح کرد: هزینه سوداگری باید در کشور افزایش پیدا کند؛ چراکه اکنون کمترین هزینه را در کشور ما دارد، موجب تورم می‌شود و در نهایت هزینه سوداگری را مردم می‌پردازند.

کد خبر: ۲۸۷۲۱۰

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۳:۵۰

اقتصاد ۲۴- دکتر عبدالناصر همتی وزیر امور اقتصادی و دارایی در همایش ملی سامانه مودیان و صورت‌حساب الکترونیکی، موضوع همایش را بسیار مهم خواند و خطاب به رئیس‌جمهور گفت: باتوجه‌به اینکه ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مورد تأکید حضرت‌عالی است و ان‌شاءالله ما بتوانیم در عملکرد در این حوزه و شفاف‌سازی امور مالی کشور روسفید باشیم چرا که نقش کلیدی در پیشبرد اقتصاد دارد.

وی با تأکید بر اینکه پیشرفت اقتصادی کشور مستلزم حکمرانی مبتنی بر داده است، اظهار کرد: برای حرکت در مسیر توسعه، پیشرفت کشور، حل مشکلات و بحران‌های موجود نیازمند اتخاذ تصمیمات درست هستیم و اتخاذ هر سیاست و تصمیم درست در حکمرانی اقتصادی و اجتماعی کشور مستلزم اطلاعات دقیق، شفاف و به‌موقع است. در هنگامه رقابت، کشور‌ها در بهره‌گیری از داده، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی راهی جز تقویت بهره‌گیری از داده برای اخذ تصمیمات درست و بهینه ندارند.

وی در خصوص اهمیت مالیات و حکمرانی داده‌ها تشریح کرد: جامعه ما باید در این زمینه به یک جمع‌بندی برسد، تمامی کشور‌ها فارغ از مبانی اقتصادی و اعتقادی و صرف‌نظر از میزان توسعه‌یافتگی در حوزه مالیه عمومی بر این باورند که مالیات بهترین ابزار تأمین مالی دولت‌هاست.

همتی رسیدن به یک نظام مالیاتی ایده‌آل در فرایند مالیات ستانی را مستلزم رعایت ۴ اصل مهم پذیرفته شده دانست و تصریح کرد: اولین اصل، عدالت مالیاتی است؛ دومین اصل اعتماد در هزینه‌کرد مالیات‌ها که سوال مهم مردم است و این اعتماد به دولت در هزینه‌کرد مالیات‎ها بسیار نکته مهمی است؛ سوم وصول مالیات به‌صورت سهل‌الوصول باشد، یکی از شاخص‌هایی که اکنون در بانک جهانی به‌عنوان شاخص مهم فضای کسب‌وکار مطرح می‌شود، این نکته است.

همتی چهارمین اصل را هزینه فایده دانست و بیان کرد: یعنی رعایت اصل اهمیت بر وصول مالیات‌ها و تمرکز بر مودیان بزرگ یعنی باید ببینیم مالیاتی پرداخت شده چقدر برای مجموعه دولت و نظام اهمیت دارد، رعایت این اصول و افزایش تمکین مالیاتی (یعنی پرداخت داوطلبانه مالیات) و کاهش ریسک مالیاتی (یعنی کاهش فرار مالیاتی و اجتناب از پرداخت مالیات) مهم است.

وی با بیان اینکه در جهان پیشرفته دو موضوع مرگ و مالیات برای مردم‌گریز ناپذیر است، گفت: بنابراین ما باید به این مرحله برسیم که اگر کسی بر اساس قانون موظف به پرداخت مالیات است نباید بتواند از آن فرار کند. این نکته مهمی است تا همه ما اطلاعات در حکمرانی داده را پیگیری کنیم.

وی ادامه داد: بنابراین رعایت افزایش تمکین مالیاتی و کاهش ریسک مالیاتی مستلزم حکمرانی داده در تمامی فرایند‌های مالیات ستانی است؛ البته داده‌هایی که به‌موقع و قابل‌اتکا باشد که دستیابی به این سطح از داده‌ها مستلزم استفاده از روش دیجیتالی، سیستم‌های فناوری اطلاعات و حتی بهره‌گیری از هوش مصنوعی است.

وصول عادلانه مالیات یک اصل بسیار مهم است

وزیر اقتصاد با بیان اینکه در صورت برخورداری از داده‌های به‌موقع و قابل‌اتکا ضمن افزایش رقابت سالم، بین کسب‌وکار‌ها اجازه تبعیض ندهیم، اضافه کرد: بنابراین وصول عادلانه مالیات یک اصل بسیار مهم است که برای اجرای آن نیازمند شناسایی صاحبان درآمد‌ها و ثروت‌های کلان هستیم، چراکه بدون انجام شناسایی نمی‌توان این امر مهم را محقق کرد؛ همچنین برای مبارزه با فساد و ثروت‌اندوزی بادآورده نیاز به شناسایی آنها هستیم.

وی ادامه داد: برای مبارزه با رانت و کمک به تولید و حل مشکلات مربوط به دسترسی منابع مالی باید بدانیم کمک‌های دولتی به بخش تولید در کجا و به چه میزان اختصاص پیدا خواهد کرد که نکته بسیار مهمی است و دلیل اصرار ما بر شناسایی، این است که وقتی به سمت قیمت‌گذاری دولتی و دستوری می‌رویم همین مهم است. چراکه این همه رانت و فسادی که در کشور است از همین‌جا‌ها سرچشمه می‌گیرد و اطلاعات مالیاتی به ما کمک می‌کند که اینها را شناسایی کنیم و یکی از مصادیق مهم آن همین موضوع است.

همتی با تأکید براینکه برای کمک به تولید باید بتوانیم فعالیت‌های سوداگرانه و غیرمولد را شناسایی کنیم، افزود: هزینه سوداگری باید در کشور افزایش پیدا کند چراکه اکنون کمترین هزینه را در کشور ما دارد. بخش عمده علت افزایش نرخ ارز این است که ما نتوانستیم فعالیت‌های سوداگری را خوب شناسایی و کنترل کنیم و خودشان هزینه آن را بپردازند، در حال حاضر هزینه سوداگری را مردم می‌پردازند به علت تورمی که ایجاد می‌شود.

وی تأکید کرد: بنابراین وقتی می‌گوییم نقش حکمرانی داده در اقتصاد مهم است به مشکلات کنونی کشور بازمی‌گردد و برای کاهش فشار‌های مالیاتی برای کارگران و نیازمندان جامعه باید آگاه از وضعیت مالی، درآمدی و رفاهی گروه‌های مختلف درآمدی باشیم.

وزیر بر یکپارچه‌سازی سیستم مالیات‌ها و یارانه‌ها در کشور تأکید کرد و گفت: اخذ مالیات از خانواری که نیازمند حمایت یارانه است منطق صحیحی ندارد و راه‌حل این چالش حرکت به‌سوی نظام مالیاتی بر مجموع درآمد است؛ اجرای این نظام مستلزم تجمیع داده‌های دقیق است.

وی اضافه کرد: اکنون مشکل اساسی ما این است که نمی‌توانیم دهک‌ها را به‌خوبی شناسایی کنیم چراکه معنا ندارد فردی در دهکی یارانه بگیرد و در طرفی دیگر مالیات بپردازد، کسی که بابت حقوق دریافتی، مالیاتی پرداخت می‌کند و از طرفی دیگر از دولت یارانه بگیرد. افراد باید یا مالیات‌بده باشند یا یارانه بگیر هر دو باهم در اقتصاد مفهومی ندارد و باید این موضوع را به‌صورت یکپارچه حل کنیم و امیدوارم با تدابیر آقای رئیس‌جمهور این موضوع را در کشور حل کنیم.

همتی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان را بستر اجرایی یک سازوکار تولید اطلاعات و داده‌های باکیفیت خواند و عنوان کرد: این نشست پایه و اساس تولید داده‌ها است و نظام مالیاتی کشور برای تحول در مسیر ایجاد شفافیت و تسهیل کار مودیان راهی جز حرکت در این مسیر ندارد و البته جهان همین مسیر را دنبال می‌کنند.

وی با عنوان اینکه مالیات ابزار توزیع مجدد ثروت و کاهش فاصله طبقاتی است، گفت: این موضوع مستلزم داده‌های به‌موقع و قابل‌اتکا است؛ البته باید توجه داشت در بستر ایجاد شده در قالب قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان نهایتاً منجر به کاهش هزینه‌های وصول مالیات، افزایش عدالت مالیاتی و همچنین سهل‌الوصول بودن مالیات‌ها می‌شود.

وی به وجود گلایه‌هایی از سوی مودیان مالیاتی اشاره کرد و افزود: ضرورت دارد همکاران در سازمان امور مالیاتی این گلایه‌ها را بشنوند و ضمن آسیب‌شناسی بستر یاد شده در جهت تکمیل قانون یاد شده گام بردارند؛ تقویت اعتماد عمومی به طور خاص مودیان مالیاتی پیش‌نیاز هوشمندسازی و همه تحولات مورد انتظار در نظام مالیاتی است. اعتماد مردم و مودیان مالیاتی را باید بتوان جذب کرد.

وزیر اقتصاد در پایان سخنان خود چند توصیه به همکاران امور مالیاتی داشت و بیان کرد: سازمان امور مالیاتی باید در دریافت و تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی به سطح اهمیت و اولویت‌بندی اطلاعات و داده‌های مورد نیاز توجه ویژه کنند و تمرکز خود را معطوف به داده‌های بااهمیت، قابل‌اتکا و مربوط در تصمیم در تشخیص مالیات مودیان کنند.

وی ادامه داد: سازمان امور مالیاتی موظف است سازوکار‌ها را به‌گونه‌ای طراحی کند تا بتواند کار کسب‌وکار‌ها را تسهیل کرده و هزینه تعامل آن را کاهش دهد. سازمان امور مالیاتی باید فرایند‌ها را طوری طراحی کند که به‌راحتی امکان شناسایی گروه‌های مختلف مالیاتی را فراهم کند. همتی عنوان کرد: همچنین سازمان امور مالیاتی در تعامل با بانک مرکزی باید ایجاد سیستم‌های ثبت و پایش تراکنش‌های پولی و مالی تسهیل کنند تا زمینه بروز فرار مالیاتی کاهش پیدا کند سازمان نیز بستر لازم برای جمع‌آوری دقیق اطلاعات مالی، مالیاتی و تقویت سیستم‌های نظارتی را فراهم کند.

همتی گفت: سازمان با هماهنگی سایر نهاد‌های دولتی و خصوصی باید از همه امکانات فنی برای تسهیل فرایند‌های مالیاتی استفاده کنند. سازمان باید تمام امکانات خود را برای آموزش و تجهیز کارکنان به‌منظور پیاده‌سازی قوانین اختصاص بدهد تا فرایند‌ها به‌صورت دقیق و کارآمد انجام شوند.

وزیر اقتصاد تأکید کرد: سازمان برای پیاده‌سازی بهتر این فرایند‌ها و کاهش هزینه مودیان شفاف باید پیش از پیش به امر فرهنگ‌سازی و ارتقا دانش اهتمام ورزد و مهم‌تر از ظرفیت اتاق‌های سه‌گانه تعاون، اصناف و بازرگانی و بقیه فعالان اقتصادی باید استفاده کنند تا موضوع مالیات را بجای انتظامی کردن اجتماعی کنند و این می‌تواند کمک خوبی به سازمان کند. امیدوارم شاهد تحقق عدالت مالیاتی باشیم.