برای درمان یبوست چه بخوریم؟

طبق مطالعات انجام شده میتوان گفت حدود ۱۴ درصد از افراد در دوره‌ای از زندگی خود دچار یبوست مزمن شده‌اند. یبوست یا همان بیماری روده کم کار ممکن است به دلایل مختلفی بروز پیدا کند.

کد خبر: ۲۸۸۱۲۷

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۷:۰۰

اقتصاد۲۴-شدت و میزان یبوست در افراد مختلف متفاوت است، بعضی از افراد خیلی کم دچار یبوست می‌شوند و برخی دیگر بیشتر اوقات را با یبوست دست و پنجه نرم می‌کنند. رژیم غذایی مناسب و بسیاری عوامل دیگر باعث حرکت بهتر مواد غذایی در روده شده و یبوست را کاهش می‌دهند. در این مطلب لیستی از خوراکی‌های مفید برای درمان یبوست را در اختیار شما می‌گذاریم.

یبوست چیست و به چه علت رخ می‌دهد؟

یبوست یکی از بیماری‌های گوارشی است که باعث خشک و سفت شدن مدفوع در روده می‌شود به نحوی که دفع آن به سختی و کمتر از سه بار در هفته صورت می‌گیرد. دفع مدفوع کمتر از سه بار در هفته یبوست نامیده می‌شود و در برخی موارد فشار زیاد برای دفع آن و یا ماندن مدفوع در روده‌ها باعث بروز بیماری‌های سختی می‌شود.

علل اصلی و شابع ابتلا به یبوست را می‌توان عواملی مثل عدم مصرف فیبرکافی، کم تحرک بودن و ورزش نکردن، رژیم غذایی نامناسب و عدم نوشیدن مایعات، زیادی نشستن یا دراز کشیدن نامید.

علل دیگر ابتلا به یبوست عبارتند از: عوارض جانبی دارو، فشار عصبی و افسردگی، بیماری‌هایی مثل سندروم روده تحریک‌پذیر، بیماری سلیاک، دیابت، تاثیرات دوره بارداری، کم‌کاری تیروئید، انسداد روده، بیماری‌های عصبی مثل پارکینسون، سکته، آسیب‌های نخاعی و ضایعات مغزی. همه این عوامل ممکن است باعث شوند که دفع مدفوع با مشکل مواجه شود. همچنین جالب است بدانید که احتمال یبوست در خانم‌ها از آقایان بیشتر است.

انواع یبوست

یبوست خفیف: در این نوع اجابت مزاج هر دو الی سه روز یکبار صورت می‌گیرد.

یبوست شدید: این نوع وقتی رخ می‌دهد بیش از سه روز از آخرین دفع مدفوع گذشته باشد.

یبوست مزمن: در این وضعیت افراد سال‌های زیادی درگیر یبوست بوده و هر شرایطی شدت آن را را تشدید می‌کند.

خوراکی‌های مفید برای درمان یبوست

آلو بخارا: شاید هرکسی هنگام مواجهه با یبوست طبق تجربه به خوردن آلو روی بیاورد. باید بگوییم که خوردن آلو از نظر علمی نیز برای درمان یبوست موثر است. آلو بخارا به خاطر داشتن ۲ گرم فیبر در ۲۸ گرم از آن حاوی مقدار زیادی فیبر است. تقریباً با خوردن سه عدد آلو بخارا در روز ۸ درصد نیاز بدن به فیبر برطرف می‌شود. فیبر موجود در آلو بخارا مقدار آب مدفوع را افزایش داده و حجم آن را بیشتر می‌کند. فیبری که به صورت محلول در آلو بخارا وجود دارد برای تولید اسید‌های چربی که زنجیره کوتاه در روده بزرگ دارند تخمیر شده و وزن مدفوع را بالا میبرد. طبق مطالعاتی که روی ۴۰ فرد مبتلا به یبوست انجام شده خوردن ۱۰۰ گرم آلو بخارا در روز دفع مدفوع و انسجام آن را بهبود می‌بخشد.

جو دوسر: این ماده غذایی سرشار از فیبر است و در ۱۰۰ گرم آن ۳۰ گرم فیبر موجود است. از این رو جوی دو سر ضد یبوست بوده و فواید دیگری مانند کاهش قند خون، مقابله با کلسترول و پیشگیری از سرطان کلون دارد. اما باید توجه کرد که در روز مقدار مصرف جو دوسر بیش از سه قاشق غذاخوری نباشد چرا که تخمیر فیبر باعث تولید گاز و سنگینی معده می‌شود.

انجیر: انجیر میوه دیگری است که که حاوی مقدار زیادی فیبر بوده و میتواند برای درمان یبوست توصیه شود. یک عدد انجیر خام حاوی ۱.۶ گرم فیبر است و نصف یک فنجان انجیر خشک یعنی چیزی حدود ۷۵ گرم ۷.۳ گرم فیبر دارد و می‌تواند ۳۰ درصد از نیاز روزانه فیبر بدن را تامین کند و از این رو دفع مدفوع را راحت‌تر کرده و یبوست را بهبود می‌بخشد. انجیر به خاطر داشتن آنزیمی به اسم فیسین تاثیرات مثبتی بر حرکت مواد در روده دارد

اسفناج و سبزیجات: سبزی‌هایی مثل بروکلی و اسفناج سرشار از فیبر بوده و برای تامین ویتامین C، فولات و ویتامین K مورد نیاز بدن موثر است. سبزیجات باعث می‌شوند وزن و حجم مدفوع افزایش یابد و حرکت آن در روده راحت‌تر شود. اسفناج پخته ۴.۳ گرم فیبر در یک فنجان دارد و کلم بروکلی نیز ۳.۶ گرم فیبر در ۱۵۰ گرم را داراست و هر دوی اینها می‌توانند باعث تامین فیبر مورد نیاز بدن شوند.

حبوبات: لوبیا، نخود و عدس فیبر سرشار از فیبر هستند و افراد درگیر با یبوست می‌توانند برای درمان از آنها استفاده کنند. در یک فنجان لوبیا سفید ۱۹ گرم فیبر موجود است عددی که تقریبا ۸۰ درصد فیبر مورد نیاز بدن را تامین می‌کند همچنین در یک نصف فنجان عدس پخته ۷.۸ گرم فیبر که ۳۳ درصد از نیاز بدن را تامین می‌کند وجود دارد.

کیوی: ۷۶ گرم کیوی ۲.۳ گرم فیبر دارد و ۹ درصد فیبر مورد نیاز را برطرف می‌کند. کیوی علاوه بر فیبر به خاطر داشتن اکتینیدین باعث بهبود حرکت مواد در روده‌ها می‌شود.

سیب: در هر یک عدد سیب که تقریبا ۱۲۸ گرم است ۴.۴ گرم فیبر موجود است، ۲.۸ گرم از فیبر موجود در سیب نامحلول است و ۱.۲ آن فیبر محلولی از نوع پکتین به حساب می‌آید. پکتین اسید‌های چرب با زنجیره کوتاه ایجاد کرده و با کمک باکتری‌ها تخمیر شده و مدفوع را نرم‌تر می‌کند.

بذرکتان: تخم کتان در طب سنتی نوعی ملین به شمار می‌رود که سرشار از فیبر‌های محلول و نامحلول بوده و با خوردن یک قاشق غذاخوری از آن که ۱۰ گرم وزن دارد ۲.۸ گرم فیبر مورد نیاز بدن را تامین کرده و سیستم گوارشی را بهبود می‌بخشد. ورود فیبر‌های نامحلول به روده مثل یک اسفنج عمل کرده و آب را جذب می‌کند در نتیجه وزن و دفعات مدفوع افزایش می‌یابد.

بیشتر بخوانید:بهترین زمان نوشیدن قهوه برای بهبود یبوست

سیب زمینی: سیب زمینی به خاطر داشتن فیبر زیاد که تقریباً ۳.۸ گرم در ۱۱۴ گرم از آن است برای درمان یبوست مفید است. فیبر موجود در سیب زمینی بیشتر به صورت نامحلول است، ولی فیبر محلول پکتین را نیز دارد. فیبر نامحلول موجود با افزایش حجم و وزن مدفوع به حرکت در روده کمک می‌کند.

دانه چیا: دانه چیا ۴۲ درصد از نیاز بدن به فیبر را با خوردن ۲۸ گرم از آن تامین می‌کند که از این مقدار ۸۵ درصد نامحلول و ۱۵ درصد محلول است. دانه چیا را باید در آب قرار داده و پس از اینکه حالت ژله‌ای گرفت میل گرفت. این دانه‌های ژله‌ای به نرم شدن مدفوع و حرکت آن در روده کمک می‌کنند.

مرکبات: پرتقال، لیمو و گریپ فروت با مصرف به عنوان میان وعده منبع خوبی از فیبر مورد نیاز بدن هستند. در پوست مرکبات نیز فیبر محلول یعنی پکتین به وفور یافت می‌شود. علاوه بر آن مرکبات حاوی نوعی فلاوانول به نام نارینجنین هستند که می‌تواند تاثیر مثبتی روی یبوست داشته باشد.

دمنوش‌های درمان کننده یبوست

علاوه بر موارد گفته شده دمنوش‌های طبیعی نیز وجود دارند که می‌توانند به کاهش یبوست کمک کنند از جمله:

چای سنا که یک ملین قوی بوده و در درمان یبوست اثر گذار است.

چای نعناع

چای زنجبیل

چای قاصدک

چای ریشه شیرین بیان

چای بابونه

چای جعفری

بهترین دارو برای درمان یبوست

یبوست یک مشکل رایج گوارشی است که می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله کمبود فیبر در رژیم غذایی، کمبود مصرف مایعات، عدم تحرک کافی، استرس و برخی بیماری‌ها یا دارو‌ها ایجاد شود. درمان یبوست به شدت آن و علت زمینه‌ای بستگی دارد، اما دارو‌های متعددی برای کمک به رفع این مشکل وجود دارند.

یکی از گزینه‌های رایج برای درمان یبوست، ملین‌های حجم‌دهنده مانند پسیلیوم (اسفرزه) هستند که با جذب آب و افزایش حجم مدفوع باعث تحریک حرکات روده می‌شوند. این ملین‌ها معمولاً ایمن هستند و می‌توانند به عنوان یک درمان طولانی‌مدت استفاده شوند. گروه دیگری از دارو‌های مؤثر، ملین‌های اسموتیک مانند لاکتولوز و پلی‌اتیلن گلیکول هستند که با کشیدن آب به داخل روده باعث نرم شدن مدفوع و تسهیل دفع می‌شوند. این دارو‌ها معمولاً برای یبوست مزمن یا در بیمارانی که نباید فشار زیادی به روده‌های خود وارد کنند، تجویز می‌شوند. در موارد شدیدتر، پزشکان ممکن است ملین‌های محرک مانند بیزاکودیل یا سنا را پیشنهاد دهند که با تحریک مستقیم عضلات روده، حرکات آن را افزایش می‌دهند، اما مصرف طولانی‌مدت این دارو‌ها می‌تواند وابستگی ایجاد کند.

روغن‌های معدنی مانند پارافین نیز گاهی برای نرم کردن مدفوع استفاده می‌شوند، اما مصرف مداوم آنها ممکن است باعث کاهش جذب ویتامین‌های محلول در چربی شود. در برخی موارد، دارو‌های تجویزی مانند لوپی پروستون و لیناکلوتید برای افرادی که به درمان‌های رایج پاسخ نمی‌دهند، تجویز می‌شوند. علاوه بر مصرف دارو، تغییر سبک زندگی مانند افزایش مصرف آب، فیبر و فعالیت بدنی نقش مهمی در درمان و پیشگیری از یبوست دارد. به طور کلی، انتخاب بهترین دارو به شرایط فرد، علت یبوست و شدت آن بستگی دارد و بهتر است قبل از مصرف هر دارویی با پزشک مشورت شود.

نکته آخر

یبوست بیماری دردناک و سختی است که میتواند به شدت آزاردهنده باشد. داشتن یک برنامه غذایی خوب که حاوی خوراکی‌های مفید در درمان یبوست باشد می‌تواند تا حد زیادی این عارضه را بهبود بخشد. اما در کنار تمام موارد گفته شده توصیه می‌شود خوردن آب ولرم به صورت ناشتا فراموش نشود، زیرا تاثیر بسیاری در حجیم شدن مدفوع و دفع راحتتر آن دارد.