نمایشی از تشدید انزوای اقتصادی با انصراف ایران از اکسپو ۲۰۲۵ / غیبت ایران از نمایشگاهی که در دوران قاجار و جنگ هم در آن حاضر بود

انصراف ایران از اکسپو ۲۰۲۵ ژاپن، برخلاف سابقه تاریخی حضور ایران در این رویداد جهانی، بازتابی از فشارهای بین‌المللی و چالش‌های اقتصادی است. این تصمیم، فراتر از یک انصراف ساده، بیانگر وضعیت پیچیده تعامل اقتصادی ایران با جهان است

کد خبر: ۲۹۹۴۲۷

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۶:۰۰

اقتصاد۲۴-نمایشگاه‌های جهانی اکسپو ازجمله رویداد‌هایی هستند که کشور‌ها از آن برای نمایش توانمندی‌های ملی، اقتصادی و فرهنگی خود بهره می‌برند. ایران نیز در سال‌های گذشته با وجود تمام چالش‌ها، تلاش کرده در این رویداد حضور مؤثری داشته باشد.

با این حال، انصراف اخیر ایران از شرکت در اکسپو ۲۰۲۵ ژاپن، تصمیمی است که نمی‌توان آن را در چارچوب مسائل اجرایی یا بودجه‌ای تحلیل کرد. این تصمیم بیش از هر موضوعی، بازتابی از شرایط پیچیده امروز اقتصاد ایران در تعامل با جهان است.

اکسپو ویترین جهانی دستاورد‌ها

یکی از پیشرفته‌ترین و جامع‌ترین گردهمایی‌های عصر صنعت و فناوری، نمایشگاه جهانی اکسپو است؛ طوری که بسیاری از کارشناسان آن را رویدادی در سطح المپیک ورزشی در عرصه اقتصاد ارزیابی می‌کنند. این نمایشگاه هر پنج‌سال یک‌بار برگزار می‌شود. اکسپو بستری برای نمایش جدید‌ترین دستاورد‌های فرهنگی، اجتماعی، علمی و اقتصادی کشور‌ها و ترسیم افق توسعه آنها فراهم می‌آورد.

نخستین دوره این نمایشگاه در سال ۱۸۵۱ در کریستال پالاس، هاید پارک لندن و دور دوم آن هم در سال ۱۸۸۹ در پاریس برگزار شد. برج ایفل هم در این رویداد طراحی و ساخته شد. از آن زمان تا امروز بالغ بر ۶۰ اکسپوی جهانی در کشور‌های توسعه‌یافته به اجرا رسیده است.

این نمایشگاه‌ها با اهداف متعددی برگزار می‌شوند که ازجمله این اهداف می‌توان به تقویت روابط بین‌الملل در یک موضوع مشترک، به اشتراک گذاشتن تجارب آموزنده در یک موضوع جهانی، افزایش و ارتقای تبادلات اقتصادی و بین‌المللی، توسعه راهکار‌های ابداعی حفاظت از محیط زیست و … اشاره کرد..

سیر حضور ایران در اکسپو‌های جهانی از ابتدا تا امروز

ایران سابقه‌ای طولانی در نمایشگاه‌های جهانی اکسپو دارد و نخستین مشارکت رسمی آن به اکسپوی ۱۸۵۱ لندن بازمی‌گردد؛ جایی که با غرفه‌ای به مساحت ۹۲ متر مربع، فرش، صنایع دستی، کاشی و انواع آجیل ایرانی را در معرض دید بازدیدکنندگان گذاشت.

پس از آن، ایران در اکسپو‌های مهمی همچون ۱۸۶۷ پاریس، ۱۸۷۳ وین، ۱۹۰۰ پاریس، ۱۹۵۸ بروکسل و ۱۹۶۷ مونترال حضور یافت. در اکسپو مونترال، بنایی با الهام از مسجد جامع شوشتر معرفی شد که بازتابی از معماری ایرانی بود.

در سال‌های بعد، حضور ایران در اکسپو‌های ۱۹۸۵ ژاپن، ۱۹۹۳ کره جنوبی، ۱۹۹۸ پرتغال، ۲۰۰۰ هانوفر و ۲۰۰۵ ژاپن نیز ادامه یافت. یکی از چشمگیرترین حضور‌های ایران در اکسپو، به سال ۲۰۱۰ در شانگهای بازمی‌گردد که پاویونی برگرفته از سبک معماری اصفهان با ماکتی از پل خواجو طراحی شده بود.

بیشتر بخوانید:اولین نمایشگاه تخصصی تجهیزات عکاسی، فیلمبرداری و تولید محتوا «مدیا اکسپو ۱۴۰۴» برگزار می‌شود

اکسپوی ۲۰۱۵ میلان نیز نقطه عطفی در تاریخ حضور ایران در این رویداد بین‌المللی به شمار می‌رود. طراحی و اجرای کامل پاویون ایران برای نخستین‌بار به‌طور داخلی انجام شد.

در همین پاویون، ایران با نصب تلویزیون LED به طول ۱۶۵ متر که در آن زمان بلندترین در نوع خود در جهان بود، نگاه‌ها را به خود جلب کرد و برای نخستین بار موفق به کسب مدال نقره در تاریخ حضور خود در اکسپو‌های جهانی شد.

ایران از شرکت در نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۵ ژاپن انصراف داد

ایران از آغاز برگزاری این نمایشگاه‌ها در دوران قاجار و نخست‌وزیری امیرکبیر تاکنون، همواره حضوری فعال داشته و حتی در سال‌های جنگ تحمیلی نیز این حضور را حفظ کرده است.

اما امسال، ایران از حضور در نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۵ ژاپن، با وجود تمام برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، انصراف داد. فاطمه مهاحرانی، سخنگوی دولت چهاردهم، با اعلام این خبر گفت: در نتیجه بررسی‌های داخلی و محدودیت‌های موجود، تصمیم بر انصراف از شرکت در اکسپوی ژاپن گرفته شد.

انصراف ایران از اکسپو ۲۰۲۵ نشان‌دهنده اهمیت به‌نتیجه رسیدن مذاکرات است

انصراف ایران از شرکت در نمایشگاه اکسپو ژاپن، یک تصویر منفی از ایران به جهانیان نشان می‌دهد. چراکه ایران در هر شرایطی تلاش کرده تا در این نمایشگاه‌ها حضور داشته باشد، اما امسال از شرکت در این نمایشگاه انصراف داده که این نشان‌دهنده شرایط نامساعد اقتصاد کشور است.

تحریم‌های آمریکا علیه ایران، قرار گرفتن ایران در فهرست سیاه FATF، محدودیت‌های بانکی، مشکلات ارزی ایران و … نه‌تنها بر وضعیت تجارت خارجی و تراز تجاری کشور تأثیر منفی گذاشته، بلکه حتی به صنعت نمایشگاهی ایران هم نفوذ کرده و آن را تحت تأثیر قرار داده است.

در چنین شرایطی، به نتیجه رسیدن مذاکرات میان ایران و آمریکا و رفع تحریم‌ها، پیوستن ایران به FATF، رفع محدودیت‌های ارزی و … بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. از طرفی، شرکت در چنین نمایشگاه‌هایی می‌تواند فرصت‌های تجاری زیادی برای کشور ایجاد کند، اما اولین و اصلی‌ترین گام، به‌نتیجه رسیدن مذاکرات و رفع تحریم‌هاست..

بنابراین بابد از فرصت پیش آمده برای مذاکرات، به بهترین شکل استفاده شود تا هم تجارت خارجی و هم صنعت نمایشگاهی کشور رشد داشته باشند و ایران بتواند مجدد در این نمایشگاه حاضر شود.