هشدار جدی درباره تقلب جدید در رمزارز‌ها

با افزایش محبوبیت بازار ارز‌های دیجیتال و ورود کاربران جدید، بستر مناسبی برای سوءاستفاده کلاهبرداران فراهم شده است؛ به‌ویژه از طریق عرضه توکن‌های جعلی که ظاهری فریبنده دارند، اما در واقع هیچ پشتوانه‌ای ندارند.

کد خبر: ۲۹۹۸۵۲

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۹:۱۱

اقتصاد۲۴- این مقاله به بررسی دقیق روش‌های شناسایی توکن‌های اسکم می‌پردازد تا کاربران با آگاهی بیشتر وارد بازار رمزارز‌ها شوند.

بازار رمزارزها؛ فرصتی سودآور یا زمین بازی کلاهبرداران؟

بازار رمزارز‌ها در سال‌های اخیر با رشدی چشمگیر مواجه شده و سرمایه‌گذاران بسیاری را از سراسر جهان جذب کرده است. این رشد، هرچند نشانگر پویایی اقتصاد دیجیتال است، اما فرصت مناسبی برای سوءاستفاده افراد سودجو نیز به‌وجود آورده است.

توکن‌های جعلی یا به‌اصطلاح اسکم، یکی از شایع‌ترین ابزار‌های کلاهبرداری در این فضا هستند. بسیاری از این پروژه‌ها با وعده‌هایی بزرگ و تبلیغاتی پرزرق‌وبرق، در تلاش‌اند تا سرمایه‌های کاربران بی‌تجربه را جذب کرده و پس از مدتی، با ناپدید شدن توسعه‌دهندگان، سرمایه‌ها را از بین ببرند.

نبود نظارت کافی، سرعت بالای تولید توکن‌ها در شبکه‌هایی مانند BNB Chain یا Ethereum، و هیجانات کاربران تازه‌وارد، موجب شده این نوع کلاهبرداری‌ها به‌سرعت گسترش پیدا کند. در چنین شرایطی، شناخت دقیق نشانه‌های پروژه‌های فیک به یکی از ملزومات ورود هوشمندانه به بازار کریپتو تبدیل شده است.

نشانه‌های یک توکن اسکم؛ از وعده‌های بزرگ تا تیم‌های بی‌هویت

پروژه‌های کلاهبرداری معمولاً الگوی رفتاری مشخصی دارند. نخستین هشدار، وعده‌های عجیب و سود‌های بالا در مدت کوتاه است؛ عباراتی مثل «۱۰۰ برابر در یک ماه» یا «فرصت سرمایه‌گذاری تکرار نشدنی» تنها با هدف ایجاد هیجان و ترس از جا ماندن (FOMO) طراحی می‌شوند.

در کنار آن، تیم‌های ناشناس یا بی‌هویت نیز از مهم‌ترین نشانه‌های یک پروژه مشکوک هستند. در پروژه‌های معتبر، نام و مشخصات اعضای تیم، لینک پروفایل لینکدین یا شبکه‌های اجتماعی آنها و سوابق کاری‌شان به‌طور شفاف منتشر می‌شود. این در حالی است که در پروژه‌های جعلی، یا نامی از تیم وجود ندارد، یا از تصاویر ساختگی و اسامی عمومی استفاده می‌شود.

نبود وایت‌پیپر دقیق یا ارائه سندی کلیشه‌ای و غیرعلمی نیز یکی دیگر از نشانه‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد. یک وایت‌پیپر حرفه‌ای باید دارای ساختار فنی، مدل اقتصادی پروژه، اهداف، نقشه راه و روش تخصیص توکن باشد. نبود این موارد، نشانه ضعف ساختاری یا جعلی بودن پروژه است.

بررسی فنی توکن‌ها؛ شفاف‌سازی با داده‌های بلاک‌چینی

با بهره‌گیری از ابزار‌های تحلیلی موجود، می‌توان قبل از هرگونه سرمایه‌گذاری، توکن‌ها را به‌صورت فنی بررسی کرد. وب‌سایت‌هایی مانند Etherscan و BscScan به کاربران اجازه می‌دهند تا قرارداد‌های هوشمند را مشاهده و تحلیل کنند.

اگر توکن موردنظر تنها در اختیار یک یا چند کیف پول خاص باشد یا مالکیت آن قفل نشده باشد، ریسک اقدامات مخرب مانند Rug Pull بسیار بالا می‌رود. در چنین مواردی توسعه‌دهنده می‌تواند به‌راحتی نقدینگی را خارج کرده و پروژه را تعطیل کند. بررسی قفل‌بودن نقدینگی (Liquidity Lock) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پلتفرم‌هایی مانند TokenSniffer و DEXTools نیز با آنالیز فنی کد قرارداد، ساختار مالکیت، درصد کارمزد و دیگر ویژگی‌ها، می‌توانند نشانه‌هایی از احتمال کلاهبرداری را در اختیار کاربر قرار دهند. بررسی دقیق تعداد هولدرها، حجم معاملات، و الگو‌های رفتاری در نمودار قیمتی نیز به تحلیل‌گر کمک می‌کند تا رفتار غیرعادی یک توکن را پیش از وقوع فاجعه شناسایی کند.

بیشتر بخوانید: آیا زمان خرید بیت کوین فرا رسیده است؟

نقش آموزش و آگاهی در کاهش آسیب‌ها

در شرایطی که بازار کریپتو به‌سرعت در حال گسترش است، آموزش یکی از مهم‌ترین ابزار‌های مقابله با پروژه‌های اسکم به شمار می‌آید. کاربران باید بتوانند وایت‌پیپر بخوانند، نقشه راه را تحلیل کنند، و تفاوت یک وعده واقعی با ادعای غیرممکن را تشخیص دهند.

شناخت مفاهیمی همچون Tokenomics، نقدینگی، نحوه عملکرد صرافی‌های غیرمتمرکز، و شاخص‌هایی مانند حجم معاملات و تعداد آدرس‌های فعال، برای تحلیل بهتر ضروری است. همچنین آشنایی با ترفند‌های روان‌شناختی مانند استفاده از افراد مشهور یا ایجاد حس ترس از عقب‌ماندن، می‌تواند مقاومت ذهنی کاربران را افزایش دهد.

بسیاری از پروژه‌های اسکم با استفاده از چهره‌های مشهور در شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات گسترده، سعی می‌کنند اعتبار جعلی کسب کنند؛ در حالی که هیچ‌گونه شراکت یا سرمایه‌گذاری واقعی وجود ندارد. انتشار تجربیات کاربران قربانی‌شده، ایجاد پلتفرم‌های هشدار، و فعالیت‌های جمعی جامعه کریپتویی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش این کلاهبرداری‌ها داشته باشد.

مسئولیت صرافی‌ها و نهاد‌های ناظر در مبارزه با توکن‌های جعلی

اگرچه مسئولیت اصلی حفاظت از دارایی بر عهده خود کاربران است، اما صرافی‌ها نیز در برابر پروژه‌هایی که لیست می‌کنند، مسئولیت دارند. صرافی‌های معتبر باید فرآیند Due Diligence را پیش از پذیرش توکن‌ها طی کنند و از لیست‌کردن پروژه‌های مشکوک پرهیز کنند.

برخی صرافی‌های غیرمتمرکز به دلیل ساختار باز و بدون نظارت، زمینه گسترش پروژه‌های اسکم را فراهم می‌کنند. در این میان، استفاده از الگوریتم‌های هشداردهنده، سیستم امتیازدهی، و نظارت هوشمند می‌تواند تا حدی از ورود پروژه‌های پرریسک جلوگیری کند.

از سوی دیگر، تدوین قوانین مشخص توسط نهاد‌های نظارتی، ضمن حفظ آزادی فناوری بلاک‌چین، می‌تواند بستری ایمن‌تر برای کاربران خرد و کلان فراهم کند. شفاف‌سازی، اطلاع‌رسانی به‌موقع، و ایجاد بانک اطلاعاتی پروژه‌های مشکوک از سوی نهاد‌های ناظر، ابزار‌هایی کلیدی در مقابله با این تهدید روزافزون هستند.