سه حقیقت و سه باور غلط از نبض اقتصاد ایران

داده‌های رسمی مشخص می‌کند از اردیبهشت ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴ به‌طور میانگین ۳۸.۷ درصد روی تمام هزینه‌های خانوار ایرانی اضافه شده است

کد خبر: ۳۰۴۵۳۰

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۵۸

اقتصاد۲۴- افزایش نرخ تورم عمومی بعد شش ماه متوقف شد.

جدید‌ترین داده‌های مرکز آمار ایران از افت دودهم درصدی نرخ تورم عمومی در اردیبهشت امسال حکایت دارد، اما شاخص حیاتی اقتصاد ایران همچنان در بالاترین سطح از یک سال و نیم اخیر ایستاده است. بیشترین فشار تورم در فاصله اریبهشت پارسال تا اردیبهشت امسال در بخش بهداشت و درمان به خانوار ایرانی وارد شده و میزان افزایش هزینه‌ها روی دوش کم‌درآمدترین قشر جامعه سنگینی می‌کند. گزارش جدید مرکز آمار ایران حاوی اطلاعات ریزودرشت زیادی است و باور‌های غلطی مثل بالابودن تورم در تهران یا ارزان بودن دخانیات را رد می‌کند.

حقیقت اول؛ بیشترین فشار تورم در بخش بهداشت و درمان حس می‌شود

نرخ تورم عمومی ممکن است برای عموم مردم عبارت قابل مفهومی نباشد، اما به ساد‌ه‌ترین شکل ممکن مشخص می‌کند میزان افزایش قیمت‌ها در یک سال گذشته چقدر بوده. مرکز آمار ایران با رصد و زیرنظرگرفتن همه فاکتور‌های تاثیرگذار در نرخ تورم، عدد فعلی را ۳۸.۷ درصد اعلام کرده است. یعنی از اردیبهشت پارسال تا اردیبهشت امسال به‌طور میانگین ۳۸.۷ درصد روی تمام هزینه‌های خانوار ایرانی اضافه شده است.

نرخ تورم البته در هر بخش با عدد اعلام شده تحت‌عنوان تورم عمومی تفاوت دارد و به‌عنوان مثال در بخش بهداشت و درمان روی ۴۵.۲ درصد ایستاده است. اتفاقی که می‌تواند به کاهش پوشش‌های بیمه در ماه‌های اخیر ارتباط داشته باشد. از این حیث خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با تورم ۴۱.۵ درصدی در جایگاه دوم قرار دارند و کمترین میزان افزایش هزینه‌ها در بخش حمل‌ونقل و ارتباطات به‌ثبت رسیده است.

حقیقت دوم؛ فشار تورم روی کم‌درآمد‌ها بیشتر است

فشار تورم برای دهک‌های مختلف درآمدی تفاوت دارد. مرکز آمار عددی که به هر کدام از دهک‌ها فشار وارد می‌کند را اعلام کرده و طبق آن بیشترین فشار تورم عمومی فعلی به کم‌درآمدترین قشر جامعه وارد می‌شود.

نرخ تورم عمومی برای افراد حاضر در دهک اول یعنی کم‌درآمدترین بخش جامعه ۳۹.۷ درصد به‌ثبت رسیده است؛ اندکی بیشتر از تورم عمومی، اما هرچقدر به سمت دهک دهم می‌رویم این عدد قدری کمتر می‌شود و برای دهک دهمی‌ها که ثروتمندترین افراد جامعه را تشکیل می‌دهند به حدود ۳۷.۵ درصد می‌رسد.

حقیقت سوم؛ روند صعودی تورم متوقف شد

نرخ تورم عمومی بعد از شش ماه در مسیر نزولی قرار گرفت. براساس گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده که از سوی مرکز آمار ایران اعلام می‌شود، اردیبهشت سال جاری را با تورم ۳۸.۷ درصدی پشت‌سر گذاشتیم که دو دهم درصد زیر تورم فروردین امسال است.

بیشتر بخوانید:تبعات یک انصراف؛ چرا ایران به اکسپو ژاپن نمی‌رود؟/ مذاکره یا تحریم، کدامیک دلیل عدم حضور در نمایشگاه ۲۰۲۵ شد؟

از فروردین پارسال تا زمستان قبلی شاخص تورم عمومی در محدوده ۳۰ درصد نوسان داشت و این شاخص در شش ماه قبلی بدون توقف در مسیر صعودی حرکت می‌کرد. گزارش جدید مرکز آمار حالا نشان می‌دهد روند صعودی نرخ تورم بالاخره بعد شش ماه توقف شده، اما همچنان در بالاترین سطح از نیمه ۱۴۰۲ به این طرف ایستاده است.

باور غلط اول؛ دخانیات در ایران ارزان است

نرخ تورم دخانیات در ایران مثل بهداشت و درمان و خوراکی‌ها، بالاتر از تورم عمومی قرار دارد. طبق داده‌های جدید مرکز آمار، در این بخش میزان افزایش هزینه‌ها در یک سال اخیر قریب ۴۰ درصد بوده و حدود دو درصد بیشتر از تورم عمومی تخمین زده می‌شود.

باور‌های غلط از قیمت سیگار و اقلام دخانی کم نیستند. گاهی اوقات تصور می‌شود با گران کردن سیگار سطح دسترسی جامعه به دخانیات تقلیل پیدا می‌کند، اما حداقل الان متوجه شدیم، دخانیات با تورم ۴۰ درصدی سروکار دارد و علاج ماجرا احتمالا به نسخه‌های دیگری محتاج است.

باور غلط دوم؛ تورم روستا از شهر کمتر است

نرخ تورم عمومی دسته‌بندی‌های زیادی دارد. سوای بررسی‌ها مربوط به دهک‌ها و آیتم‌های مختلف، مرکز آمار ایران نرخ تورم عمومی بخش شهرنشین و روستانشین را به‌شکل جداگانه محاسبه می‌کند که می‌تواند جلوه دقیقی از وضعیت واقعی اقتصاد نمایان کند.

نرخ تورم بخش شهرنشین ایران درحال حاضر حدود ۳۸.۴ درصد برآورد می‌شود که اندکی از تورم عمومی کل کشور کمتر است. حالا اگر سراغ بخش روستایی کشور بریم، این عدد به کمی بیش از ۴۰ درصد می‌رسد و به‌طور دقیق روی ۴۰.۳ درصد قرار می‌گیرد. بالاتر بودن نرخ تورم روستایی از بخش شهری، لزوما به معنای گران‌تر بودن روستا‌های ایران از شهر نیست، اما نشان می‌دهد در یک سال اخیر سرعت رشد هزینه‌ها بیشتر بوده است.

باور غلط سوم؛ تورم تهران از همه استان‌ها بیشتر است

نرخ تورم استان تهران از تورم عمومی کل کشور اندکی کمتر است و درمقایسه با ۲۶ استان دیگر پایین‌تر قرار دارد. ملاک کل کشور فعلا ۳۸.۷ درصد است و این عدد برای ساکنان استان تهران ۳۷.۱ درصد محاسبه می‌شود.

میزان افزایش هزینه‌ها در یک سال اخیر فقط در استان‌های؟ از استان کمتر بوده و از این حیث تهران یکی از کمترین تورم‌ها را در ۱۲ ماه گذشته پشت‌سر گذاشته است.