اقتصاد ۲۴ بررسی می‌کند؛

وضعیت وصول چک و مسدودسازی حساب‌های شهروندان در دوران جنگ و بحران چیست؟/ دولت برای سونامی چک‌های برگشتی فکری کند

رئیس مرکز تجارت جهانی ایران تاکید داشت که با توجه به این شرایط و نظر به این که بخشی از شعبات بانک‌ها در سراسر کشور در حال فعالیت و ارائه خدمات به مردم هستند، در نتیجه بخشی از طلبکاران و افرادی که از مردم و فعالان اقتصادی چک دارند، بدون هیچ ملاحظه‌ای و بدون درک شرایط ویژه کشور و وضعیت خاص مردم به بانک‌ها مراجعه و خواهان وصول چک هایشان هستند و در صورت کسری موجودی، خواستار برگشت چک از طرف بانک‌ها هستند پرسنل بانک‌ها هم مجبور به تمکین و برگشت زدن چک‌ها می‌شوند.

کد خبر: ۳۰۹۴۳۳

تاریخ: ۰۱ تير ۱۴۰۴ - ۰۸:۰۰

اقتصاد۲۴- عوارض جانبی حمله و تجاوز نظامی اسرائیل در صبحگاه ۲۳ خرداد اکنون خود را در ابعاد دیگری به رخ می‌کشد، ابعادی که شاید در بسیاری موارد تنها منحصر به خود و دوران معاصر است و نمی‌توان چندان معادلی برای آن در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله ایران و عراق یافت. از جمله این موارد مساله قطع اینترنت جهانی احتمالا به دلایل امنیتی در ایران و هم چنین مساله کارت‌های بانکی و اختلال دستکم در سامانه دو بانک دانست.
مواردی که هیچکدام مشابه و معادلی در تجربه ایرانیان در دوران جنگ ۸ ساله ایران و در زمان تجاوز عراق وجود نداشت.

مساله چک‌های برگشتی در بازار‌های ایران

به گزارش اقتصاد ۲۴، در این میان یکی دیگر از مواردی که البته باید مورد توجه قرار بگیرد، مساله گردش حساب‌های شهروندان و خدمات اینترنتی در شبکه بانکی کشور است.

هر چند که مساله و موضوع پرداخت با چک‌های بانکی دستکم از دهه ۴۰ در میان ایرانیان وجود داشت، اما سامانه‌های یکپارچه‌ای همچون صیاد و چکاوک و پیشرفت خدمات اینترنتی بانکی حالا این موضوع را با روندی متفاوت رو به رو کرده است.

به گزارش اقتصاد ۲۴، اگر پیش از این و در سال‌های دهه ۶۰ و ۷۰ و ۸۰، طرفین می‌توانستند با گفت‌و‌گو و شاید مذاکره تاریخ چک‌ها را با توافق تغییر بدهند و یا چک را بنا بر اعتبار طرفین نزد خود نگاه دارند، اما اکنون همه چیز به صورت سيستماتيک در سیستم بانکی کشور ثبت می‌شود و این بدان معناست که امکان هیچ نوع تغییر دستی وجود ندارد و از آن نیز مهم‌تر این که در این سیستم ثبت یکپارچه بانکی، مجازات‌های جدی برای عدم وصول چک وجود دارد و از جمله آن سوءاثری است که بر تمامی حساب‌های یک بازرگان، کاسب، بازاری و یا کارمند می‌تواند بگذارد.

درخواست برای جلوگیری از برگشت خوردن چک‌های شهروندان

در چنین شرایطی رئیس مرکز تجارت جهانی ایران اخیرا گفته است که از رئیس کل بانک مرکزی درخواست داریم در این ایام حساس و جنگی همچون دوران کرونا، دستور دهند بانک‌ها از برگشت زدن چک‌های مردم خودداری کنند.

«محمدرضا سبزعلیپور» رئیس مرکز تجارت جهانی ایران در واکنش به مشکلاتی که طی هفته گذشته برای جمع زیادی از مردم، کسبه و فعالان اقتصادی پس از حمله وحشیانه اسرائیل به وجود آمده، خطاب به فرزین رئیس کل بانک مرکزی گفته است:  چنان که اطلاع دارید طبق دستورالعمل دولت محترم، تمامی ادارات به غیر از بانک‌ها و دستگاه‌های امدادی تعطیل و دور کار شده‌اند و در این راستا بازارها، مال‌ها و مراکز خرید و همچنین بخش زیادی از کسبه در غالب شهر‌های کشور بویژه در تهران و شهر‌های بزرگ نیز به حالت تعطیل درآمده و جمعی از مردم هم عازم شهر‌های دیگه شده و در مسافرت به سر می‌برند.

بیشتر بخوانید: وعده بانک مرکزی درباره بخشودگی جرایم دیرکرد وام/ وضعیت چک‌های شهروندان در دست بررسی است

این سخنان البته همراه با تاکید بر این بوده که عدم حضور مردم در محل کارشان و تعطیلی کسب و کار‌ها و همچنین حملات سایبری دشمن به برخی از بانک‌ها و صرافی‌ها باعث کُند شدن مبادلات مالی، توقف خرید و فروش‌ها و به دست آوردن منابع مالی و همچنین اختلال در جابجایی پول شده و به همین خاطر جمع زیادی از مردم و فعالان اقتصادی، ممکن است ناخواسته و علیرغم میل باطنی خویش از ادای دیون مالی خود و بازپرداخت بدهی و نهایتاً پاس کردن چک‌هایشان عاجز و ناتوان شوند و شرمنده طلبکاران خود باشند.

آیا سونامی چک‌های برگشتی در راه است؟

به گزارش اقتصاد ۲۴، رئیس مرکز تجارت جهانی ایران تاکید داشت که با توجه به این شرایط و نظر به این که بخشی از شعبات بانک‌ها در سراسر کشور در حال فعالیت و ارائه خدمات به مردم هستند، در نتیجه بخشی از طلبکاران و افرادی که از مردم و فعالان اقتصادی چک دارند، بدون هیچ ملاحظه‌ای و بدون درک شرایط ویژه کشور و وضعیت خاص مردم به بانک‌ها مراجعه و خواهان وصول چک هایشان هستند و در صورت کسری موجودی، خواستار برگشت چک از طرف بانک‌ها هستند که پرسنل بانک‌ها هم مجبور به تمکین و برگشت زدن چک‌ها می‌شوند.

البته نباید در این میان ناگفته بماند که برخی از طلبکاران و دارندگان چک، اوضاع خاص کشور و شرایط مردم را درک می‌کنند و با بزرگواری به بدهکاران خود تا پایان این وضعیت فرصت داده و یا می‌دهند، اما این روند اکنون نیازمند یک روند سیستماتیک و قانونمند برای جلوگیری از سونامی چک‌های برگشته در کشور است.

ویرانی بسته شدن حساب‌های اشخاص پس از برگشت خوردن چک

سبزعلیپور، اما تاکید نیز داشته که با برگشت خوردن چک‌ها نه تنها درگیری‌های قضایی طلبکاران و بدهکاران آغاز می‌شود بلکه تمام حساب‌های صاحب چک در همان لحظه در تمامی بانک‌های کشور هم مسدود می‌شود و مردمی که در این روز‌های تعطیل و خاص در منزل و یا در مسافرت بسر می‌برند، با حساب‌های مسدود شده و بدون پول چگونه باید زندگی بکنند؟

در همین راستا نیز سبزعلیپور و بسیاری دیگر از کارشناسان پولی و بانکی تاکید دارند که دولت و رئیس کل بانک مرکزی باید به سرعت تمهیدی بیاندیشند تا در این لحظات و ایام حساس و جنگی همچون دوران کرونا، به صورت ویژه و سریع تصمیمی اتخاذ شود که همزمان با ارائه خدمات بانک‌ها به مردم در این روز‌های خاص از برگشت زدن چک‌های مردم خودداری شود و آرامش به کاسبان و بازاریان و فعالان اقتصادی هدیه داده شود.

بیشتر بخوانید: کارزار شهروندان خطاب به بانک مرکزی؛ درخواست تعویق اقساط بانکی در شرایط اضطراری جنگی/ تکلیف قسط‌ها در هاله‌ای از ابهام

باید توجه داشت که این مساله اکنون تنها برگشت خوردن و وصول یک برگ چک نیست بلکه می‌تواند منجر به صدماتی جدی به اختلال در همه حساب‌های شهروندی شود که به دلیل شرایط جنگی کشور نتوانسته است، حساب خود را تامین کند.

در این شرایط دستکم سیستم بانک مرکزی باید شرایطی فراهم کند که همه چک‌ها از ۲۳ خرداد تا ۳۰ تیر مشمول شرایط ویژه شوند، برای آنان مهلت ویژه پرداخت لحاظ شود و از همه مهم‌تر این که سوء اثر این چک‌ها در وضعیت حساب‌های شهروندانی که اکنون زیر فشار جنگ هستند نیز لحاظ نشود.