شاخص‏‏‌ بازار سهام به آذرماه رسید

حمایت بورس با هدف جدید

شاخص کل بورس با ثبت افتی ۱.۹درصدی، به سطح ۲میلیون و ۶۳۷‌هزار واحد رسید. این عدد پیش‌تر تنها در روز‌های پایانی آذرماه مشاهده شده بود و نشان از بازگشت بازار به سطوح قیمتی ماه‌های گذشته دارد.

کد خبر: ۳۱۳۲۱۴

تاریخ: ۲۱ تير ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۷

اقتصاد۲۴- درحالی‌که بازار سهام در بلاتکلیفی متاثر از ابهامات سیاسی به‌سر می‌برد، زمزمه حمایت مجدد از بورس به گوش می‌رسد. این در حالی است که حتی حمایت‌های نظام بانکی از تالار شیشه‌ای طی هفته گذشته نیز نتیجه مطلوب نداشته است. افت حدود ۲درصدی شاخص کل در هفته گذشته گویای همین موضوع است. با این حال به نظر می‌رسد، بورس میزبان حمایت‌های جدیدی از سوی سیاستگذار طی روز‌های آینده باشد. باید دید تغییر مسیر حمایت‌ها و تزریق منابع و انتشار اوراق تبعی برای بیمه پرتفو‌های کوچک می‌تواند تعادل را به بازار بازگرداند و منجر به احیای اعتماد سرمایه‌گذاران شود؟

با وجود آغاز تزریق منابع مالی توسط بانک‌ها برای حمایت از بازار سهام از روز‌های ابتدایی هفته گذشته، شاخص‌های سهامی نه تنها واکنش مثبتی به این اقدام نشان ندادند، بلکه با کاهش ارتفاع قابل‌توجهی طی سه روز معاملاتی اخیر مواجه شدند. این در حالی است که انتظار می‌رفت چنین تزریقی بتواند نقش محرکی در بازار ایفا کند و از فشار فروش بکاهد، اما واقعیت بازار روندی خلاف این پیش‌بینی‌ها را نشان داد.

شاخص کل بورس با ثبت افتی ۱.۹درصدی، به سطح ۲میلیون و ۶۳۷‌هزار واحد رسید. این عدد پیش‌تر تنها در روز‌های پایانی آذرماه مشاهده شده بود و نشان از بازگشت بازار به سطوح قیمتی ماه‌های گذشته دارد. همچنین، شاخص هم وزن که عملکرد کلی شرکت‌ها را بدون لحاظ ارزش بازار اندازه گیری می‌کند، با افتی ۲.۳۵درصدی نسبت به هفته گذشته، کاهش بیشتری را نسبت به شاخص کل تجربه کرد. متوسط ارزش معاملات خرد به سطح ۵هزار و ۸۰۰میلیارد تومان رسید که کمترین مقدار از هفته ابتدایی سال جاری است. خروج بیش از ۳هزار و ۲۰۰میلیارد تومان پول حقیقی نیز عطش فروش سهام را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد با کاهش قیمت‌ها و ارزندگی نسبی بورس، احتمال بازگشت بازار افزایش یافته است. هرچند این موضوع مشروط به کاهش تنش‌های سیاسی و نظامی است.

صف فروش در حمایت

در شرایطی که اغلب نماد‌های بازار، به ویژه صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی، با صف‌های فروش سنگین مواجه بودند، متوسط ارزش روزانه دادوستد‌های بورسی به حدود ۵‌هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان کاهش یافت. این عدد، کمترین میزان از هفته منتهی به ۱۰فروردین ماه به شمار می‌رود و می‌تواند نشانه‌ای از افت نقدشوندگی بازار و افزایش بی اعتمادی سرمایه‌گذاران خرد باشد. سیگنال نگران کننده تر، خروج بیش از ۳‌هزار و ۲۰۰میلیارد تومان پول حقیقی از بازار طی یک هفته اخیر است؛ خروجی که مهر تاییدی بر تشدید فضای بی اعتمادی در میان فعالان بازار سرمایه محسوب می‌شود. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند قیمت سهام شرکت‌ها در شرایط کنونی به سطوحی رسیده‌اند که از منظر بنیادی و نسبت‌های مالی، ارزنده‌تر از ماه‌های قبل هستند. اما آنچه مانع بازگشت بازار به روند صعودی شده، بیش از هر چیز به عوامل سیاسی و نظامی برمی گردد.

در واقع، مادامی که چشم انداز روشنی از ثبات در فضای کلان اقتصادی و سیاست خارجی ترسیم نشود، انتظار برای رونق پایدار در بازار سرمایه، چندان واقع بینانه نخواهد بود. در‌حالی‌که نظام بانکی کشور با حمایت ۶۰‌هزار میلیارد تومانی سعی در تقویت بازار سرمایه داشت، اما واکنش فعالان بازار به این حمایت صرفا تشکیل صف‌های فروش سنگین‌تر بود. قفل شدن معاملات و هجوم فروشندگان در اغلب نمادها، به ویژه در صنایع بزرگ و شاخص ساز، موجب شد عملا اثربخشی این منابع حمایتی به حداقل برسد. حتی کاهش قیمت دلار از سقف تاریخی ۹۲‌هزار تومان در هفته گذشته نیز نتوانست ورق بازار را برگرداند.

بیشتر بخوانید:بیشترین بازدهی صندوق‌های سرمایه گذاری بورس در هفته سوم تیر ۱۴۰۴ + اینفوگرافی

یکی از دلایل اصلی این موضوع، به ضعف سیاستگذاری و ناتوانی در ارائه چشم اندازی روشن توسط نهاد‌های تصمیم‌گیر بازار بازمی‌گردد. از سوی دیگر، بازار‌های موازی نیز شرایط مطلوبی برای سرمایه‌گذاری نداشته‌اند. صندوق‌های طلا به عنوان رقیب تازه بازار سهام نیز در همین بازه زمانی با خروج حدود ۳۵۰میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شدند.

این هم زمانی در خروج پول از هر دو بازار نشان می‌دهد که فضای کلی بازار‌های مالی کشور در وضعیت رکودی قرار دارد و سرمایه‌گذاران خرد ترجیح می‌دهند از حضور فعال در بازار‌های پرریسک - حداقل در مقطع فعلی خودداری کنند. در یکی از مهم‌ترین تحولات هفته جاری، سازمان بورس پس از مدت‌ها مقاومت، اقدام به افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی از ۳ به ۴‌درصد کرد. این تصمیم که در پاسخ به انتقادات فعالان بازار اتخاذ شد، با هدف متعادل سازی قیمت‌ها و حذف حباب قیمتی از ابزار‌های اهرمی انجام گرفت.

اما در عمل، چنین افزایشی نه تنها از فشار فروش نکاست، بلکه موجب گسترش صف‌های فروش تا مرز منفی ۴‌درصد شد و در نتیجه، سرمایه‌گذاران صندوق‌های اهرمی زیان‌هایی سنگین‌تر از بازار نقدی را متحمل شدند. در این میان، بخشی از تحلیلگران، صندوق‌های اهرمی را عامل اصلی تشدید هیجانات منفی در بازار می‌دانند. این در حالی است که برخی دیگر معتقدند راهکار مقابله با نوسانات شدید در این صندوق‌ها، کاهش ضریب اهرمی آنها و ورود نهاد‌های حمایتی برای خرید سهام این صندوق‌هاست. با چنین راهکاری، حجم صندوق‌های اهرمی کوچک‌تر شده و اثرگذاری آنها بر کلیت بازار نیز کاهش خواهد یافت.

رقابت در ارزندگی

در شرایط کنونی که بازار‌های مختلف اعم از طلا، ارز و سهام در وضعیت رکودی قرار دارند، نگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاستگذار دوخته شده است. هرگونه اقدام هدفمند در جهت کاهش تنش‌های سیاسی و حمایت از بخش تولید می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای بازگشت نقدینگی به بازار سهام ایجاد کند. به ویژه آنکه نسبت قیمت به سود (P/E) بازار در کف ۸ماهه خود یعنی حدود ۶ واحد قرار دارد؛ سطحی که از منظر تاریخی همواره محرک رشد بازار بوده است. این نسبت به نوعی شاخص ارزندگی بازار تلقی می‌شود و پایین بودن آن می‌تواند بیانگر موقعیت مناسب برای ورود سرمایه‌گذاران جدید باشد. البته باید توجه داشت که این سناریوی مثبت تنها در صورت مدیریت صحیح ریسک‌های سیاسی و اقتصادی محقق خواهد شد.

در غیر این صورت، امکان دارد بازار درگیر افت بیشتری در شاخص‌های سهامی شود. خروج نقدینگی از بازار‌های طلا و سهام به سمت صندوق‌های درآمد ثابت نیز تاییدکننده این نگرانی‌هاست. آمار‌ها نشان می‌دهد که طی هفته گذشته، صندوق‌های درآمد ثابت بیش از ۹‌هزار میلیارد تومان جذب سرمایه حقیقی داشته‌اند. این موضوع حکایت از آن دارد که سرمایه‌گذاران در‌حال‌حاضر بیش از هر چیز به دنبال امنیت سرمایه خود هستند و ترجیح می‌دهند از ابزار‌های بدون ریسک استفاده کنند.

در مجموع، چشم انداز بازار سرمایه کشور در گرو بازگشت اعتماد عمومی، کاهش هیجانات، و بهبود فضای سیاسی است. چنانچه دولت و نهاد‌های تصمیم‌گیر بتوانند اصلاحات ساختاری و تصمیمات باثباتی اتخاذ کنند، بازار سهام بار دیگر می‌تواند به ریل رشد بازگردد و نقش خود را در بازار‌های مالی پررنگ‌تر کند.