پشت پرده طرح دوباره خرید خدمت سربازی

آزادشدن خرید خدمت سربازی، برداشتی اشتباه از مصاحبه اخیر محسن زنگنه به‌عنوان نماینده مجلس است.

کد خبر: ۳۲۰۹۱۰

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۵

اقتصاد۲۴- قیمت خرید سربازی سال ۱۳۸۰ حدود سه میلیون تومان بود که الان معادل تقریبا ۴۱۵ میلیون تومان برآورد می‌شود

صحبت‌های محسن زنگنه درباره سازوکار جدید بودجه که با مثالی از هزینه خدمت سربازی در یکی از برنامه‌های تلویزیونی مطرح شد، در برخی از رسانه‌ها به‌عنوان آزادسازی خرید خدمت سربازی جلوه داده می‌شود.

آزاد شدن خرید خدمت سربازی اساسا در حیطه اختیارات مجلس نیست و تصمیم نهایی برعهده ستاد کل نیرو‌های مسلح خواهد بود.

تاریخچه خرید خدمت سربازی

خدمت سربازی در ایران دقیقا از ۱۰۰ سال قبل اجباری شد. قانون خدمت نظام اجباری خرداد سال ۱۳۰۴ در مجلس شورای ملی به تصویب رسید و نظام وظیفه اجباری در کشور را نهادینه کرد.

قانونی که تمام مردان بالای ۱۸ سال را شامل می‌شود و همچنان به عنوان قانونی برای اعزام مشمولان به سربازی دست‌نخورده باقی مانده است.

بیشتر بخوانید: تاریخ اعزام به خدمت مشمولان اعزامی تغییر کرد

خرید خدمت سربازی، اما دهه ۷۰ برای اولین‌بار اجرا شد. آن زمان مشمولان خدمت سربازی در داخل و خارج کشور با پرداخت رقمی امکان خرید داشتند. البته وجود موانعی از جمله واکنش‌های انتقادی از سوی افکار عمومی، پروسه خرید خدمت سربازی در دهه ۷۰ را متوقف کرد.

اواسط دهه ۹۰ خرید خدمت سربازی به‌شکل نصفه و نیمه دوباره به مرحله اجرا درآمد و یکبار دیگر در سال ۱۴۰۴ با صحبت‌هایی که به نماینده‌های مجلس منتسب می‌شود، مورد توجه قرار گرفت.

خرید خدمت سربازی از کجا مطرح شد؟

آزاد شدن خرید خدمت سربازی می‌تواند برداشتی اشتباه از صحبت‌های محسن زنگنه به‌عنوان نماینده مجلس باشد. اجازه دهید مصاحبه اخیر محسن زنگنه را درباره ماجرای خرید خدمت سربازی مرور کنیم. محسن زنگنه می‌گوید: «قرار است قانونی مصوب شود، که طبق آن بودجه سالانه کشور فقط یک جدول خواهد بود.

سربازی حدود ۳۵۰ هزار مشمول در دهه ۷۰ موفق به خرید خدمت سربازی شدند

جدولی که منطبق بر برنامه و قوانین دائمی است. اگر در قانون دائمی، مثلا بحثی مثل خرید سربازی وجود داشته باشد، ما – به عنوان نمانیده مجلس – فقط می‌توانیم مبلغ را تعیین کنیم و نمی‌توانیم برای دولت منبع مالی جدیدی ایجاد کنیم.»

همین صحبت‌های کلی محسن زنگنه درباره بودجه و منابع دولت از سوی یکسری از رسانه‌ها به‌شکل مختلفی برداشت شده. یک نفر تیتر زده پایان اجباری بودن خدمت سربازی و آن یکی از آزادشدن خرید خدمت سربازی خبر داده است.

آزاد شدن خرید خدمت سربازی محتمل است؟

خرید خدمت سربازی نمی‌تواند به شکل تمام و کمال در حیطه اختیارات مجلس باشد و نظر و تصمیم اصلی بر عهده ستاد کل نیرو‌های مسلح است. حرفی که اتفاقا محسن زنگنه به آن اشاره کرده و می‌گوید در قانون بودجه هیچ بندی درباره خرید خدمت گنجانده نشده است.

بیشتر بخوانید:شناسایی سربازان غایب کلید خورد

خرید خدمت سربازی اتفاقا در دهه ۷۰ به‌خاطر دلایل زیادی برچیده شد که یکی از آنها احتیاج به سربازان بیشتر عنوان می‌شد. از طرفی امکان خرید سربازی با انتقاداتی مواجه می‌شد و خیلی‌ها اعتقاد داشتند این طرح منجر به تبعیض بین مشمولان ثروتمند و غیرثروتمند می‌شود.

ارزش خرید سربازی الان چقدر است؟

قیمت خرید سربازی در سال‌های دهه ۷۰ رفته رفته افزایش پیدا کرد. گزارش‌ها نشان می‌دهد در آن برهه حدود ۳۵۰ هزار نفر موفق شدند با پرداخت مبلغی بین یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان تا دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان خدمت سربازی را بخرند که البته این عدد در سال ۸۰ به حدود سه میلیون تومان ارتقا پیدا کرد.

افزایش نرخ تورم در دو دهه اخیر به‌شکلی است که می‌توانیم ارزش سه میلیون تومان در سال ۱۳۸۰ را معادل تقیربا ۴۱۵ میلیون تومان در سال جاری بدانیم.