آیا مکانیسم ماشه فعال شده است؟

روند اجرای مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران از سوی سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) فعال شد.

کد خبر: ۳۲۸۷۹۵

تاریخ: ۰۶ مهر ۱۴۰۴ - ۰۸:۰۸

اقتصاد۲۴-در بیانیه تروئیکای اروپایی آمده است: از ایران می‌خواهیم پس از فعال سازی تحریم‌ها از هرگونه اقدام تنش‌زا خودداری کند.

دقایقی بعد از آنچه که بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران خوانده شد، مارکو روبیو وزیر خارجه امریکا از ایران خواست با واشنگتن مذاکرات مستقیم برگزار کند.

روبیو که کشورش در نقض عهد‌های متعدد از برجام خارج شد و سپس در میانه مذاکرات به ایران حمله کرد، مدعی شد: «ایران باید مذاکرات مستقیم را قبول کند؛ مذاکراتی که با گفت‌و‌گو‌های مستقیم با حسن نیت و بدون تأخیر یا پنهان‌کاری انجام می‌شوند».

این ادعای آمریکایی در حالی مطرح می‌شود که اساس فعال سازی مکانیسم ماشه مبتنی بر فریبکاری و نقض عهد‌های مکرر طرف‌های غربی است.

این اقدام برخلاف یا در تعارض با قطعنامه ۲۲۳۱ است که نمی‌تواند تعهدات حقوقی برای کشور‌های عضو سازمان ملل متحد ایجاد کند.

بند عملیاتی ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ تصریح می‌کند که شورای امنیت باید «دیدگاه‌های کشور‌های ذی‌ربط را مدنظر قرار دهد»، اما علی‌رغم مواضع روشن سایر اعضای برجام، مشخصاً ایران، چین و فدراسیون روسیه، رئیس شورا، پیش‌نویس قطعنامه را به رأی گذاشت و همان‌طور که در نامه مشترک وزرای امور خارجه چین، ایران و روسیه مورخ ۲۸ اوت ۲۰۲۵ تأکید شد، شورای امنیت نمی‌تواند بر مبنای ابلاغیه معیوب سه کشور اروپایی اقدام کند.

با وجود عمل کامل ایران به تعهدات خود ذیل برجام، سه کشور اروپایی و سال‌ها پیش‌تر از این سه، آمریکا با نقض تعهدات خود و قطعنامه ۲۲۳۱، هرگونه صلاحیتی برای استناد به «نقض اساسی» را از دست داده‌اند.

در واقع، آن گونه که ماریا زاخارووا سخنگوی رسمی وزارت خارجه روسیه می‌گوید: «اگر خودتان قوانین را نقض کنید، حق استفاده از مکانیسم‌های تعیین شده در توافق را از دست می‌دهید. اروپایی‌ها مکررا قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کردند. زمانی که محدودیت‌های خاص اعمال شده بر ایران در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۳ منقضی شد، آنها تحریم‌های مشابهی را علیه تهران اعمال کردند.»

از این رو، پیش‌نویس قطعنامه ارائه‌شده از سوی رئیس شورا در تاریخ ۱۹ سپتامبر جهت رأی‌گیری، الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را برآورده نکرد و لذا نمی‌تواند تحریم‌هایی که پیش‌تر خاتمه یافته‌اند را احیا کند.