موشک تاماهاوک چیست و چرا مهم است؟

موشک تاماهاک با بیش از ۲۳۰۰ شلیک در عملیات واقعی، از جنگ خلیج فارس تا حملات ۲۰۲۵ به ایران و یمن، نامی جاودانه در تاریخ تسلیحات مدرن است. اما چه چیزی این موشک را تا این حد مرگبار و غیرقابل توقف کرده است؟

کد خبر: ۳۳۳۰۴۸

تاریخ: ۲۶ مهر ۱۴۰۴ - ۱۰:۵۶

اقتصاد۲۴- موشک تاماهاک (Tomahawk Land Attack Missile – TLAM) یک موشک کروز زیرصوتی دوربرد است که برای حمله دقیق به اهداف زمینی و دریایی از فاصله ایمن طراحی شده است.

این موشک توسط نیروی دریایی ایالات متحده توسعه یافته و قابلیت پرتاب از کشتی‌های سطحی، زیردریایی‌ها و پرتابگر‌های زمینی را دارد. پرواز در ارتفاع پایین (۳۰ تا ۵۰ متر بالای سطح زمین) و مسیر‌های پیچیده، آن را به سلاحی سخت‌کشف تبدیل کرده که رادار‌های دشمن را فریب می‌دهد. تاماهاک از دهه ۱۹۸۰ عملیاتی شده و تا سال ۲۰۲۵، نسخه‌های ارتقایافته آن همچنان نقش کلیدی در عملیات نظامی دارد.

تاریخچه و توسعه

توسعه موشک تاماهاک در دهه ۱۹۷۰ در آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جانز هاپکینز آغاز شد و اولین بار در سال ۱۹۸۳ وارد خدمت شد. تولید اولیه توسط جنرال داینامیکس انجام گرفت و سپس به مک‌دونل داگلاس، هیوز و در نهایت ریتون (Raytheon) منتقل شد. تا سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۳۰۰ فروند در عملیات واقعی شلیک شده است. نسخه‌های بلوک V، جدیدترین مدل‌ها هستند که از سال ۲۰۲۱ وارد خدمت شدند و قابلیت‌هایی مانند ناوبری بهبودیافته و هدف‌گیری پویا دارند. همه موشک‌های بلوک IV در حال تبدیل به بلوک V هستند.

مشخصات فنی

مشخصات فنی موشک تاماهاک در نسخه‌های بلوک V (تا سال ۲۰۲۵) شامل موارد زیر است: طول بدون بوستر ۵.۵۶ متر و با بوستر ۶.۲۵ متر، قطر بدنه ۰.۵۲ متر، دهانه بال‌ها ۲.۶۷ متر، وزن با بوستر ۱۶۰۰ کیلوگرم، سرعت زیرصوتی حدود ۰.۷۴ ماخ (۹۲۰ کیلومتر در ساعت)، و برد عملیاتی بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر برای مدل پایه. دقت اصابت حدود ۱۰ متر است که با سیستم هدایت ترکیبی شامل GPS مقاوم، ناوبری اینرسیایی، تطبیق کانتور زمین و تطبیق صحنه دیجیتال به دست می‌آید. موتور توربوفن Williams International F۱۰۷-WR-۴۰۲ با سوخت TH-dimer و بوستر راکت سوخت جامد برای پرتاب استفاده می‌شود.

کاربرد‌ها و عملیات

تاماهاک در عملیات متعددی به کار گرفته شده است: ۲۸۸ فروند در جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱)، ۸۰۲ فروند در حمله به عراق (۲۰۰۳)، ۵۹ فروند علیه سوریه (۲۰۱۷)، و در سال ۲۰۲۵، ۳۰ فروند علیه سایت‌های هسته‌ای ایران و بیش از ۱۳۵ فروند در یمن. کشور‌های بهره‌بردار شامل ایالات متحده، بریتانیا، استرالیا، هلند و ژاپن هستند که ژاپن در سال ۲۰۲۴ قرارداد خرید ۴۰۰ فروند امضا کرد. نسخه‌های بلوک Va برای اهداف دریایی و بلوک Vb برای نفوذ به اهداف سخت طراحی شده‌اند، با کلاهک‌های متنوع از جمله کلاهک ۴۵۰ کیلوگرمی و JMEWS برای نفوذ عمیق.