پشت پرده گرانی برنج پاکستانی چیست؟

با وجود تخصیص ارز ترجیحی به واردات برنج، بررسی‌ها نشان می‌دهد این محصول در بازار با قیمتی بالاتر از نرخ مصوب عرضه می‌شود؛ موضوعی که بار دیگر فاصله میان سیاست‌های حمایتی و واقعیت‌های بازار را آشکار کرده است.

کد خبر: ۳۳۵۴۵۱

تاریخ: ۰۹ آبان ۱۴۰۴ - ۱۱:۰۸

اقتصاد۲۴- معمای برنج پاکستانی ابتدا از سوی عضو اتاق بازرگانی مطرح شد و در قدم بعدی با صحبت‌های رئیس سازمان برنامه و بودجه در صحن علنی مجلس ابعادی جدی‌تر پیدا کرد.

برنج پاکستانی با دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی وارد کشور می‌شود و باید طبق نرخ مصوب نهایتا کیلویی ۶۶ هزار و ۳۰۰ تومان به دست مصرف‌کننده برسد. در بازار، اما قبل از هر چیزی پیدا کردن برنج پاکستانی کار راحتی نیست. معدود خرده‌فروش‌هایی هم که برنج پاکستانی برای عرضه به بازار دارند، نرخ فروش را تا مرز کیلویی ۲۰۰ هزار تومان بالا برده‌اند.

قیمت برنج پاکستانی از حول‌وحوش یک دلار شروع می‌شود و بابت نمونه‌های درجه یک تا مرز ۱.۷ دلار بالا می‌رود. برای اینکه بهتر درجریان قیمت‌ها باشید خوب است بدانید در خود پاکستان برای هر کیلو از برنجی با عنوان باسماتی فلک حدود ۴۳۰ روپیه پرداخت می‌شود.

نرخ برابری روپیه پاکستان و دلار هم به شکلی است که باعث می‌شود قیمت برنج پاکستانی باسماتی فلک معادل ۱.۵۲ دلار باشد. قیمت برنج پاکستانی باسماتی فوق‌العاده تا ۴۸۵ روپیه یا به عبارتی ۱.۷۱ دلار بالا می‌رود و نمونه ارزان‌تر را به اسم برنج باسماتی کاینات حول‌وحوش کیلویی ۲۷۰ روپیه یعنی قریب یک دلار می‌فروشند.

تخصیص ارز ترجیحی به برنج پاکستانی

برنج پاکستانی یا هر نوع برنج خارجی قابلیت استفاده از ارز ترجیحی دارد. همان دلاری که به اسم دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی شناخته می‌شود. ارز ترجیحی مخصوص کالا‌های زیادی از جمله ادویه‌ها، ذرت، گوشت و حتی موز و انبه و کالا‌هایی که نمونه داخلی ندارند می‌شود تا مثلا مانعی برای افزایش افسارگسیخته قیمت‌ها باشد.

برنج پاکستانی در معدود خرده‌فروشی‌هایی که برنج پاکستانی موجود است، شاهد فروش با رقمی بالاتر از نرخ مصوب هستیم

قیمت برنج پاکستانی با این اوضاع نباید از کیلویی ۴۸ هزار و ۴۵۰ تومان فراتر رود. از طرفی برنجی که با قیمتی نزدیک یک دلار به ایران می‌آید، باید حول‌وحوش کیلویی ۲۸ تا ۳۰ هزار تومان قیمت داشته باشد.

قیمت نهایی برنج پاکستانی در ایران

برنج پاکستانی قیمت مصوب دارد و نمونه‌هایی از این برنج به اسم برنج تنظیم‌بازار وارد کشور می‌شود. واردات برنج پاکستانی با ارز ترجیحی طبق دستورالعملی که وجود دارد باید نهایتا منجر به عرضه با قیمتی نزدیک ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان باشد. قیمت مصوب برنج پاکستانی دانه‌بلند کیلویی ۶۶ هزار و ۳۰۰ تومان است و این عدد برای برنج پاکستانی دانه‌کوتاه به ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان می‌رسد. در بازار، اما اوضاع تفاوت دارد.

بیشتر بخوانید: وعده تکراری درباره کاهش قیمت برنج

پیدا کردن برنج پاکستانی در بازار حداقل برای این برهه کار راحتی نیست. در اغلب فروشگاه‌های زنجیره‌ای با اینکه تاچشم کار می‌کند کیسه‌های برنج ایرانی می‌بینیم، خبری از برنج پاکستانی نیست. با این حال در همان خرده‌فروشی‌هایی که همچنان برنج پاکستانی موجود است، شاهد فروش با رقمی بالاتر از نرخ مصوب هستیم. مثلا کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی طبیعت را یک میلیون و ۹۴۹ هزار تومان می‌فرشوند که معادل کیلویی ۱۹۴ هزار و ۹۰۰ تومان است.

دلیل افزایش قیمت برنج پاکستانی چیست؟

قیمت برنج پاکستانی حکم معما پیدا کرده است. احتمالا صحبت‌های عضو اتاق بازرگانی درباره سازوکار فروش برنج پاکستانی را شنیده یا خوانده باشید. محمدحسین روشنک می‌گوید وقتی قیمت برنج پاکستانی قریب یک دلار است و نرخ ارز واردات برنج هم ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان، نرخ فروش برنج پاکستانی نباید در سطح فعلی باشد.

حرف‌های عضو اتاق بازرگانی عینا از سوی رئیس سازمان برنامه و بودجه تکرار شد. حمید پورمحمدی در صحن علنی مجلس از نرخ ۱۰۰، ۱۵۰ و حتی ۲۰۰ هزار تومانی هر کیلو برنج پاکستانی انتقاد کرد و گفت وقتی دولت پول برنج را داده، چرا باید با هزینه‌ای بالاتر برای مصرف‌کننده تمام شود.

واردات برنج حتی شباهتی با واردات موز ندارد و نمی‌تواند فروش آن با نرخی بالاتر از نرخ مصوب معنا داشته باشد. موز وارداتی به‌خاطر تهاتر با صادرات سیب از سوی تجار همیشه با قیمتی بالاتر از نرخ جهانی در ایران فروخته می‌شود، اما واردات مستقیم برنج پاکستانی و سه برابر شدن قیمت در ایران، معمایی جدید در بازار ایجاد کرده است.