کیش در مسیر بازآفرینی هویت تاریخی/ روایت تازه‌ای برای گردشگری و سرمایه‌گذاری پایدار

معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش در آیین رونمایی از کتاب آثار موزه هزاره‌های هنرگفت: در تلاش هستیم روایتی یکتا و تکرارناپذیر از کیش بسازیم تا این روایت به برند گردشگری جزیره تبدیل شود و بر مبنای آن همزمان جذب گردشگر و سرمایه‌گذار را دنبال کنیم.

کد خبر: ۳۳۶۵۰۲

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۲

اقتصاد ۲۴- علی حسنلو در آیین رونمایی از کتاب آثار موزه هزاره‌های هنر جزیره کیش با اشاره به اینکه کیش دیگر جزیره‌ای نیست که هر نوع سرمایه‌ای را بدون جهت گیری مشخص جذب کند افزود: اکنون جزیره نیازمند مسیری هدفمند در جذب سرمایه گذار و ایجاد اتفاقات جدید در حوزه گردشگری است تا بتواند گردشگر نخبگانی را جذب کند.

وی ادامه داد: بر اساس طرح تحول پایدار گردشگری جزیره، نگاه جدید ما معطوف به گردشگری کیفی است؛ چرا که تجربه جهانی نشان داده گردشگری توده‌ای اگرچه در ابتدا منافع اقتصادی دارد، اما در بلند مدت حتی ممکن است موجب زیان اقتصادی و آسیب‌های زیست محیطی شود.

حسنلو تصریح کرد: محیط زیست جزیره سرمایه‌ای بازگشت ناپذیر است و اگر آسیب ببیند، قابل جبران نخواهد بود؛ بنابراین در پی آن هستیم با معرفی روایتی نو از کیش، گونه‌ای از گردشگری را جذب کنیم که در مسیر پایداری و حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی جزیره قرار گیرد.

معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش با اشاره به پیشینه تاریخی این جزیره اظهار داشت: کیش جزیره‌ای نوظهور نیست؛ بلکه از دل تاریخ برخاسته است. با وجود تصور عمومی از کیش به‌عنوان جزیره‌ای لاکچری و تازه تأسیس، این منطقه در طول تاریخ همواره مورد توجه بوده و در دوره‌های مختلف به‌عنوان پایگاه قدرت و تجارت شناخته شده است.

وی با یادآوری ادامه کاوش‌های باستان شناسی در کیش گفت: از سال گذشته، همزمان با ایام نوروز نیز کاوش‌ها در بندر تاریخی حریره ادامه داشت و امسال نیز تداوم خواهد یافت. همچنین هشت میراث ناملموس جزیره کیش به ثبت رسیده و این روند باید با هدف احیای داشته‌های فرهنگی جزیره ادامه یابد.

به گفته حسنلو، بنا‌های تاریخی و ساختمان‌های میراثی کیش ظرفیت تبدیل شدن به مراکز فرهنگی و هنری را دارند.

وی افزود: در نسل سوم گردشگری که سازمان جهانی گردشگری نیز بر آن تأکید دارد، تجربه یکی از مفاهیم کلیدی است و امروز اقتصاد تجربه به‌عنوان یک نظریه اقتصادی مورد توجه جهانی قرار گرفته است.

وی با اشاره به الگوی بازتعریف تمدن‌ها از طریق روایت‌سازی فرهنگی خاطرنشان کرد: تمدن‌های تاریخی که از توسعه مدرن عقب مانده بودند، اکنون با بازروایت میراث خود در حال احیا هستند. بازگشت سرمایه در حوزه گردشگری دیگر محدود به زیرساخت نیست، بلکه از مسیر روایت‌سازی فرهنگی و رسانه‌ای ممکن می‌شود.

حسنلو با تأکید بر ویژگی‌های خاص جزیره کیش در مقایسه با دیگر مناطق کشور گفت: تردد بدون ویزا یکی از مزیت‌های بزرگ جزیره است که می‌تواند زمینه‌ساز برگزاری رویداد‌های بین‌المللی فرهنگی و گردشگری شود. وی درخصوص همکاری برای تبدیل کیش به کانون تجربه‌محور گردشگری منطقه ابراز آمادگی کرد.

در ادامه این آئین، مدیرعامل هلدینگ سیاحتی و مراکز تفریحی پارسیان، در آیین افتتاح موزه کیش با تأکید بر نقش موزه‌ها در توسعه پایدار گردشگری گفت: موزه‌ها یکی از زیرساخت‌های مهم و طلایی گردشگری‌اند که علاوه بر نمایش آثار تاریخی، حامل روایت‌های فرهنگی و اجتماعی ملت‌ها هستند.

محمدحسین پورتقی با بیان اینکه گردشگری بدون زیرساخت‌های مناسب نمی‌تواند توسعه یابد، افزود: یکی از چالش‌های جدی کشور در این حوزه، کمبود زیرساخت‌های گردشگری است. خوشبختانه در سال‌های اخیر توجه بیشتری به این بخش شده و نمونه آن را در همین اقدام ارزشمند و راه‌اندازی چند موزه جدید در کیش می‌بینیم.

وی اظهار کرد: در بسیاری از کشور‌ها توسعه گردشگری به‌صورت جدی و همه‌جانبه دنبال می‌شودما نیز باید در ایران با نگاه ملی و برنامه‌ریزی دقیق، به‌ویژه در جزیره کیش، این زیرساخت‌ها را تقویت کنیم تا آمادگی جذب گسترده گردشگران داخلی و خارجی را داشته باشیم.

پورتقی با اشاره به جزئیات موزه جدید کیش اظهار داشت: در این مجموعه ۳۳۲ اثر هنری و تاریخی گردآوری شده تا بازدیدکنندگان علاوه بر استفاده از جاذبه‌های تفریحی جزیره، فرصتی برای آشنایی با میراث فرهنگی و روایت‌های تجسمی ایران داشته باشند. همچنین برای نخستین بار در موزه‌های تحت پوشش بنیاد، آثار موجود فهرست، مستندسازی و به‌صورت کتاب منتشر شده است تا پژوهشگران و علاقه‌مندان بتوانند از آن به‌عنوان منبع مطالعاتی استفاده کنند.

مدیرعامل گروه موزه‌های دفینه هم در ادامه این آیین با تأکید بر نقش نوین موزه‌ها در دنیای امروز گفت: در جهان معاصر، موزه‌ها دیگر گورستان اشیا نیستند، بلکه به کانون تعامل، حرکت، آموزش و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند.

حمیدرضا سلیمانی با اشاره به دستاورد‌های گروه دفینه در سال گذشته افزود: در یک سال گذشته، هشت موزه جدید به مجموعه موزه‌های کشور اضافه شده است. در هر یک از این موزه‌ها، یک آکادمی بین‌المللی برای آموزش، انتقال تجربه و دانش ایجاد شده که اتفاقی بسیار ارزشمند و ماندگار در مسیر توسعه فرهنگی کشور به شمار می‌رود.

سلیمانی با قدردانی از همراهی سازمان منطقه آزاد کیش در اجرای این پروژه گفت: نخستین مدل مشارکت در حوزه موزه‌داری کشور با همکاری سازمان منطقه آزاد شکل گرفت. جا دارد از مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش که در این مسیر نقش مؤثری داشتند، قدردانی کنم.

مدیرعامل گروه موزه‌های دفینه افزود: این تجربه موفق موجب شد استانداران و مدیران فرهنگی استان‌هایی همچون اصفهان و ایلام نیز برای بهره‌گیری از این الگو اعلام علاقه‌مندی کنند. ما از توسعه چنین همکاری‌هایی استقبال می‌کنیم و معتقدیم جزیره کیش می‌تواند به نقطه آغاز فعالیت‌های هنری و فرهنگی نوین کشور تبدیل شود.

سلیمانی با تأکید بر اهمیت حفظ و مراقبت از فضا‌های فرهنگی گفت: فضای موزه کیش فضایی فاخر و ارزشمند است که باید قدر آن را دانست و برای پویایی و استمرار فعالیت‌های آن کوشید. امیدوارم این موزه به محلی برای اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی، هنری و آموزشی مبدل شود.

در ادامه این آئین رییس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم) با اشاره به پیشینه تاریخی کیش اظهار داشت: این جزیره بخشی از مسیر جاده ابریشم دریایی بوده که از سواحل چین تا سواحل جنوبی ایران امتداد داشته است. موزه جدید، نشانه و بازنمایی این ارتباط تاریخی است؛ ارتباطی که نه‌تنها جنبه اقتصادی و تجاری داشته، بلکه پیوندی فرهنگی میان ملت‌ها ایجاد کرده است.

احمد محیط طباطبایی افزود: پیش از آنکه اعراب خلیج فارس در این منطقه ساکن شوند، فرهنگی تاریخی و ریشه‌دار در این حوزه وجود داشته که شامل مردمانی از شرق آفریقا، جنوب عربستان و سواحل خلیج فارس بوده است. این حوزه تمدنی یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین تمدن‌های دریایی به شمار می‌آید که آثار و ارزش‌های بنیادین خود را تا امروز حفظ کرده است.

محیط‌طباطبایی با اشاره به جایگاه تاریخی کیش در متون کهن فارسی گفت: در گلستان سعدی نیز از بندر کیش به عنوان مرکز مهم تجاری در قرن ششم و هفتم یاد شده است. این جزیره در داستان‌ها و افسانه‌های ایرانی نیز حضور دارد و در واقع، تنها جایی است که برخی از این روایت‌های اسطوره‌ای در واقعیت جغرافیایی ایران تجسم یافته‌اند.

رییس کمیته ملی موزه‌های ایران ادامه داد: کیش از دیرباز مرکز تجارت دریایی و تبادل فرهنگی بوده است. این جزیره مرجانی به‌عنوان نقطه‌ای از تمدن سواحلی و بین‌المللی، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد و اکنون با ایجاد موزه هزاره‌های هنر، می‌تواند به مرکزی برای بازشناسی میراث فرهنگی دریایی و تمدنی ایران تبدیل شود.

محیط طباطبایی با اشاره به برخی از نماد‌های معماری و فضا‌های کیش همچون هتل شایان و بازار‌های سنتی افزود: این سازه‌ها و فضا‌ها برگرفته از هویت تاریخی و بومی منطقه‌اند و نباید با کپی‌برداری از دیگر نمونه‌ها، اصالت فرهنگی این جزیره را خدشه دار کرد. ساختمان موزه هزاره‌های هنر با طراحی منحصر‌به‌فرد خود به یکی از سرمایه‌های پایدار جزیره تبدیل شده است.

وی با تأکید بر نقش موزه‌ها در توسعه پایدار گفت: یکی از شاخص‌های توسعه در جهان امروز، میزان توجه مدیران شهری و منطقه‌ای به موزه‌هاست. حفظ محیط زیست، تقویت فرهنگ و توجه به زنان و کودکان از ارکان اصلی توسعه فرهنگی به شمار می‌آید. برای نمونه، کشوری که دولت آن بیش از یک و نیم میلیارد دلار برای ساخت موزه هزینه کرده، در واقع روی آینده فرهنگی خود سرمایه‌گذاری نموده است.

محیط‌طباطبایی با اشاره به ظرفیت‌های استثنایی کیش تصریح کرد: این جزیره از معدود مناطقی است که گذشته تاریخی خود را تا حد زیادی حفظ کرده است. امروز موزه، موسیقی، صنایع‌دستی و هنر بومی، همگی به‌عنوان سوغات فرهنگی کیش قابل عرضه‌اند.

وی در پایان سخنان خود گفت: امیدوارم بازدید از موزه هزاره‌های هنر برای همگان لذت‌بخش باشد و این مجموعه، سرمایه‌ای فرهنگی و نه صرفاً اقتصادی برای جزیره به شمار آید. منطقه آزاد کیش با چنین اقداماتی گام مهمی در جهت توسعه پایدار فرهنگی برداشته است.