در گفت‌وگوی اقتصاد ۲۴ با یک کارشناس مسائل اقتصادی بررسی شد؛

سه عامل کلیدی در افزایش دوباره قیمت دلار/ موج جدید صعود نرخ ارز همزمان با آغاز سال میلادی؟

یک کارشناس مسائل اقتصادی می‌گوید: علت العلل جهش اخیر قیمت دلار، فشار بیش از حد تحریم‌ها و پیوستن بیشتر کشور‌ها به آن و مشکلات ورود پول به کشور است. هرچند حاکمیت می‌خواهد بگوید چین و روسیه با اسنپ بک همراهی و آن را اعمال نمی‌کنند ولی واقعیت خلاف آن است.

کد خبر: ۳۳۷۹۸۴

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۴۰۴ - ۰۰:۱۱

اقتصاد۲۴- پس از حدود سه هفته ثبات نسبی و رفت‌وآمد محدود نرخ دلار در کانال‌های ۱۰۷ و ۱۰۸ هزار تومان، بازار ارز ایران در روز سه‌شنبه ۱۹ آبان‌ماه شاهد جهشی غیرمنتظره بود؛ جهشی که نه‌تنها مرز روانی ۱۱۰ هزار تومان را شکست، بلکه حتی از سطح ۱۱۲ هزار تومان نیز عبور کرد و بار دیگر نگاه‌ها را به سمت آینده بازار ارز و سیاست‌های اقتصادی دولت معطوف ساخت.

از یک‌سو، برخی تحلیلگران معتقدند که کاهش عرضه ارز در بازار و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، فشار مضاعفی بر نرخ ارز وارد کرده است. از سوی دیگر، برخی دیگر بر نقش انتظارات تورمی، افزایش تقاضای شرکت‌ها در پایان سال میلادی و حتی تحولات سیاسی داخلی و خارجی تأکید می‌کنند.

نکته مهم این است که عبور دلار از مرز ۱۱۲ هزار تومان، پیامد‌های روانی و اقتصادی گسترده‌ای به همراه دارد. برای بسیاری از خانوار‌ها و فعالان اقتصادی، این سطح جدید به معنای افزایش هزینه‌های واردات، رشد قیمت کالا‌های مصرفی و فشار بیشتر بر معیشت روزمره است.

علت‌العلل جهش اخیر دلار، فشار تحریم‌ها و مشکلات ورود پول به کشور است

از سوی دیگر، نباید نقش تحولات بین‌المللی را نادیده گرفت. تغییرات در سیاست‌های پولی آمریکا، وضعیت بازار جهانی نفت و حتی تحولات ژئوپلیتیکی منطقه می‌توانند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر نرخ ارز ایران اثرگذار باشند. در شرایطی که اقتصاد جهانی با چالش‌های متعددی از جمله رکود، تورم و بحران انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کند، بازار ارز ایران نیز نمی‌تواند خود را از این موج‌ها جدا کند.

یوسف کاووسی، کارشناس مسائل اقتصادی درباره علل بازگشت قیمت دلار بر مدار صعود به اقتصاد ۲۴ گفت: «اولین علت جهش مجدد قیمت دلار بحث اسنپ بک است. باید دقت کنیم اسنپ بک هنوز اجرا نشده و قرار بر اجرای آن است. بدین معنا که برخی کشور‌ها به صورت رسمی اعلام کرده‌اند و برخی به صورت عملی تحریم‌ها را دارند اعمال می‌کنند. مشکل عمده بازگشت پول‌هایی است که بابت نفت به هر روشی می‌فروختیم. حال بازگشت این پول‌ها به مشکل خورده است. حتی می‌گویند بیش از ۵۰ درصد آن باز نمی‌گردد. ضمن اینکه برخی از خطوط انتقالی پول ما را شناسایی کرده‌اند که این خود بر مشکل اضافه کرده است.»

وی درباره اثر احتمال تک نرخی کردن ارز بر افزایش قیمت اخیر دلار، عنوان کرد: «بحث دیگر حذف ارز ترجیحی و پرکردن این شکاف است که می‌تواند موثر باشد ولی اثرش آنقدری که الان می‌بینم، نیست. هرچند الان بازار آزاد یعنی شرکت‌های بزرگ دارند فشار می‌آوردند که اگر قرار است ارز تک نرخی شود، در نرخ بالا یعنی ۱۲۰ الی ۱۳۰ هزار تومان رخ دهد تا به نفعشان تمام شود.»

مدیر کل اسبق بازرسی بانک مرکزی ادامه داد: «مسئله دیگر این است که این نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی که حذف می‌شود، به ۷۰ هزار تومان نمی‌رسد بلکه احتمالا برود تالار دوم یعنی روی نرخ ۹۵ الی ۱۰۰ هزار تومان قرار گیرد. این موضوع احتمال تورم شدید را به همراه دارد و مردم از این نگرانی برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان به خرید طلا و دلار پناه می‌برند. با افزایش تقاضا‌های احتیاطی، انتظارات تورمی بالا می‌رود.»

کاووسی همچنین با اشاره به نقش تعطیلی دولت آمریکا بر قیمت دلار در بازار داخلی، گفت: «از طرفی تعطیلی دولت آمریکا هم دلیلی بود بر اینکه دلار ثابت بماند و بالا نرود. بعد از اینکه دولت آمریکا فعال و مشکلاتشان برطرف شد، تقاضای نقدینگی بیشتر شده و بالتبع دلار در داخل بالا رفته است.»

بیشتر بخوانید: چرا قیمت دلار دوباره افزایشی شد؟/ دلار تا پایان سال ۱۲۵ هزار تومان می‌شود

وی در ادامه ضمن تاکید بر افزایش تقاضای ارز شرکت‌ها برای تسویه حساب، عنوان کرد: «مسئله دیگر این است که به سال میلادی نزدیک می‌شویم و همه ساله این زمان افزایش قیمت را داشته‌ایم، چراکه پایان تسویه حساب شرکت‌های مالی با فروشندگان، خریداران و کارگزاران است که این روی قیمت دلار اثرگذار است. مضاف براین سفر‌های خارجی در ایام کریسمس را خواهیم داشت که البته رقمش دیگر مانند گذشته زیاد و تاثیرگذار نیست.»

کاووسی در پایان تاکید کرد: «علت العلل جهش اخیر قیمت دلار، فشار بیش از حد تحریم‌ها و پیوستن بیشتر کشور‌ها به آن و مشکلات ورود پول به کشور است. هرچند حاکمیت می‌خواهد بگوید چین و روسیه با اسنپ بک همراهی و آن را اعمال نمی‌کنند ولی واقعیت خلاف آن است.»