۲۵۶ مرتبه جنگل‌ها و مراتع ایران تا نیمه سال ۱۴۰۴ در آتش سوختند/ بی توجهی به اصل ۵۰ قانون اساسی از سوی مردم و حکومت + فهرست آتش سوزی‌ها

بیش از ۴۷ هزار هکتار جنگل و مراتع در سال گذشته طعمه‌ی آتش شد و تنها در دو ماه نخست ۱۴۰۴، رشد آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس بیش از ۷۰۰ درصد گزارش شده است.

کد خبر: ۳۳۹۲۸۵

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۰

اقتصاد۲۴- سال ۱۴۰۴ با شعله‌های آتش در جنگل‌ها، مراتع و نخلستان‌های ایران آغاز شد. از شمال تا جنوب، از غرب تا شرق، عرصه‌های طبیعی کشور یکی پس از دیگری در آتش می‌سوزند و فاجعه‌ای بی‌سابقه رقم می‌زنند.

بیش از ۴۷ هزار هکتار جنگل و مراتع در سال گذشته طعمه‌ی آتش شد و تنها در دو ماه نخست ۱۴۰۴، رشد آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس بیش از ۷۰۰ درصد گزارش شده است. این ارقام نه هشدار، که فریاد مستمر طبیعت است؛ فریادی که زیر بار کم‌کاری و بی‌تدبیری خاموش می‌شود.

{$sepehr_media_992828_400_300}

هر آتش‌سوزی، نه تنها عرصه طبیعی، بلکه حیات وحش کشور را با تهدید روبه‌رو می‌کند. گونه‌های نادر و در حال انقراض از جمله بز وحشی، قوچ و میش، پلنگ ایرانی، خرس قهوه‌ای و پرندگان بومی، در معرض نابودی هستند.

بازسازی زیست‌بوم‌ها ممکن است ده‌ها سال طول بکشد و خسارات اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی آن به نسل‌های آینده منتقل می‌شود.

طبق قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶ و اصلاحیه‌های بعدی و همچنین قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست ۱۳۷۱، حفاظت از عرصه‌های طبیعی و تنوع زیستی کشور وظیفه مستقیم دولت است و کوتاهی در این زمینه تخلف قانونی محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید:آب دریا هم وشتاز را خاموش نکرد/ آتش‌سوزی منطقه حفاظت‌شده چهارباغ و جنگل‌های الیت به هفدهمین روز رسید

اصل ۵۰ قانون اساسی نیز صراحت دارد که حفاظت از محیط زیست، وظیفه عمومی و ملی است. با این حال، ضعف در مدیریت، تجهیزات ناکافی، آموزش نادرست و فقدان نظارت باعث شده است که آتش‌سوزی‌ها هر سال گسترده‌تر شوند.

فهرست کامل آتش‌سوزی‌های ۱۴۰۴ تا نیمه مردادماه

در نیمه نخست مرداد ۱۴۰۴، دست‌کم ۳۲ مورد آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌ها، مراتع و زمین‌های کشاورزی ۱۱ استان ایران ثبت شد. این رخداد‌ها عمدتاً مناطق شمالی، غربی و مرکزی کشور را هدف قرار داده و بیشترین تمرکز آنها در جنگل‌ها و مراتع چهارمحال و بختیاری، گلستان، آذربایجان شرقی، فارس، سمنان، گیلان و کردستان بوده است. فهرست پیش رو، تصویر تکان‌دهنده‌ای از آتش‌سوزی‌های سال ۱۴۰۴، از آغاز فروردین تا پایان تیرماه، ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که حیات وحش و منابع طبیعی کشور چه خطرات جبران‌ناپذیری را تجربه کرده‌اند.

تاریخ

محل

جزئیات / وسعت آتش‌سوزی

31 تیر

مراتع چمنداب، روستای هویر، دماوند

–

31 تیر

نخلستان‌های چویبده، آبادان

–

31 تیر

روستاهای داشاغل، یاسیکند و دراغ، شهرستان بوکان، آذربایجان غربی

۸۸ هکتار مراتع

30 تیر

روستای گیداری، بخش خنافره شادگان، خوزستان

۱۵۰ نخل سوخت

30 تیر

منطقه حفاظت‌شده آق‌داغ، خلخال

۲۰ هکتار مراتع ملی سوخت

30 تیر

جنگل ابر شاهرود

۳۵ هکتار ذخیره‌گاه هیرکانی

29 تیر

منطقه لاکان، رشت

هزار مترمربع درختان کاج

29 تیر

پارک ملی تندوره

۲۰ هکتار منابع طبیعی

29 تیر

منطقه پیچاب باشت، کهگیلویه و بویراحمد

–

29 تیر

نخلستان‌های اروندکنار

۱۵ تا ۲۰ هزار نخل نابود شد

28 تیر

نخلستان‌های اروندکنار

–

28 تیر

جنگل‌های مانشت، ایلام

–

28 تیر

اصفهان

۲۲۵ هکتار مراتع (چهارماه اول سال)

27 تیر

جنگل گچان، ایلام

–

26 تیر

کوه موردِ باشت

شعله‌ور برای سومین روز

23 تیر

کوه موردِ باشت، کهگیلویه و بویراحمد

–

21 تیر

عرصه‌های جنگلی چنار دره، روستای هاور، سملقان، بجنورد

–

19 تیر

پارک جنگلی سوکان، سمنان

۵۰ درخت سوخت

18 تیر

اصفهان

۱۳۲ هکتار مراتع، ۲۵ آتش‌سوزی

17 تیر

عرصه‌های جنگلی سی‌سنگان نوشهر، مازندران

۳ هکتار

16 تیر

منطقه حفاظت‌شده دنا، کهکیلویه و بویراحمد

–

16 تیر

جنگل‌های روستاهای انجینه و خجک، بانه، کردستان

–

13 تیر

مسیر سلامت کوه‌های گچان، شهرستان سیروان

–

12 تیر

بخش شهیون، آبشار شوی، دزفول

–

8 تیر

روستای بانروشان، مهران، ایلام

–

8 تیر

جنگل‌های آق‌داغ، خلخال، اردبیل

–

7 تیر

منطقه جنگلی-مرتعی بان سر، صالح‌آباد، مهران، ایلام

–

7 تیر

منطقه حفاظت شده دالانکوه

۲ هکتار چراگاه ییلاقی کردعلیا عرف دره گزی

7 تیر

منطقه چهارباغ شاهرود

درختان اورس چندصدساله سوخت

7 تیر

روستای مهدیرجه، گلوگاه

۳۰ هکتار باغ‌های انار

3 تیر

منطقه کوه گرم، جهرم

۵۰ هکتار سوخت

2 تیر

منطقه کوه گرم، جهرم، فارس

–

30 خرداد

کوه‌های گاوزره، جنوب معمولان، پلدختر، لرستان

جنگل‌ها و مراتع

30 خرداد

بخش پادنا علیا، سمیرم، اصفهان

۱.۵ هکتار چراگاه‌های پلاک منصورشاهی

29 خرداد

جنوب‌غربی شیراز (سبزپوشان)

چراگاه‌ها و جنگل‌ها

29 خرداد

روستای قائم‌آباد، بندرعباس

۱۰ هکتار جنگل

28 خرداد

روستای پور احمدی، حاجی‌آباد، بندرعباس

باغ‌ها و نخلستان‌ها

27 خرداد

منطقه سروک، یاسوج

جنگل‌ها

25 خرداد

محدوده برف اندیل صمد، منطقه حفاظت‌شده گلیل و سرانی، بجنورد

–

22 خرداد

مورانی، پلدختر، لرستان

جنگل‌ها، روز دوم

22 خرداد

روستای شونان‌رود، آستارا

۲۵۰۰ مترمربع جنگل

21 خرداد

سلطان کوه مورانی، پلدختر، لرستان

جنگل‌ها و مراتع

20 خرداد

گلوگاه، مازندران

سوزاندن کاه و کلش، کشتزارها و باغ‌ها

20 خرداد

شهرستان بویراحمد

۴ مورد آتش‌سوزی جنگل‌ها

19 خرداد

سروآباد

مناطق حفاظت‌شده شاهو و کوهساران، ۲۰ هکتار

19 خرداد

بهارستان، چوار، ایلام

جنگل‌ها و مراتع کُره‌سِره

18 خرداد

بخش پادنای سفلی، سمیرم

۱۰ هکتار چراگاه‌های چهارراه

17 خرداد

فیروزآباد و امامزاده مختار، بویراحمد

۱۰ هکتار منابع طبیعی

16 خرداد

بویراحمد

۲۰ هکتار جنگل‌ها و چراگاه‌های تنگ سریز

15 خرداد

شیراز

پارک ملی بمو

15 خرداد

شهرستان لنده، کهگیلویه و بویراحمد

عرصه‌های طبیعی سرتنگ آزادی

15 خرداد

ایلام

دامنه کوه شلم

15 خرداد

بویراحمد

منطقه گنجه‌ای و سروک، ۳ هکتار

14 خرداد

تالاب شادگان

۲.۵ هکتار نیزار

14 خرداد

فریدن، اصفهان

چراگاه‌های گل امیر

14 خرداد

گلوگاه، مازندران

۵۰ هکتار کشتزارهای خورشید کلا (۳ میلیارد تومان خسارت)

14 خرداد

خانه زنیان، شیراز

چراگاه‌های پیرامون رودخانه قره‌آغاج

14 خرداد

لردگان

جنگل‌های بلوط گمال

14 خرداد

گلستان

جنگل، ۸۰ هکتار (مهار پس از ۳ روز)

13 خرداد

بهشهر، مازندران

۱۵ هکتار گندمزار

13 خرداد

شیراز

بلندی‌های پارک ملی بمو

13 خرداد

شهرستان بوشهر

بیش از ۱۰ هکتار گندمزار

12 خرداد

بخش صالح‌آباد، ایلام

بلندی‌های نخجیر

12 خرداد

پارک ملی گلستان

۸۰ هکتار

12 خرداد

لرستان

زادآوری درختان زاگرس نزدیک صفر، سالانه ۴۷ هزار هکتار جنگل می‌سوزد

11 خرداد

منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه

۲۰ هکتار چراگاه

11 خرداد

فارس

جنگل‌های بلوط کوه چنار (مهار پس از ۳ روز)

11 خرداد

میلاجرد

چراگاه‌ها و بیابان‌های سیجان طرلان

10 خرداد

قوچان، خراسان رضوی

منطقه حفاظت‌شده دربادام، ۳۵ هکتار

10 خرداد

بوئین میاندشت، اصفهان

۲.۵ هکتار چراگاه‌های ماهورک

10 خرداد

فارس

چراگاه‌های بلندی‌های اهل بیت صدرا

10 خرداد

ایلام

۶ مورد آتش‌سوزی جنگل‌ها، ۹ خرداد

9 خرداد

فارس

جنگل‌های بلوط کوه چنار

9 خرداد

خراسان رضوی

چراگاه‌های پارک ملی تندوره

9 خرداد

کهگیلویه و بویراحمد

کوه دهک سرآبیز باشت (علت: جایگاه زباله)

9 خرداد

کهگیلویه و بویراحمد

منطقه من دنا، کوه نیر لوداب

9 خرداد

خوانسار

۳ هزار مترمربع چراگاه‌های سنگ سفید

8 خرداد

بخش مرکزی، باشت

کوه کبگان

8 خرداد

سرفاریاب، چرام

منطقه دامور کوه پهن

7 خرداد

–

معاون سازمان مدیریت بحران: سال گذشته ۴۷ هزار هکتار جنگل و مراتع کشور سوخت

6 خرداد

سرپل ذهاب

زمین‌های کشاورزی، چراگاه‌ها و بخشی از جنگل‌ها

6 خرداد

ایلام

چراگاه‌ها و جنگل‌های مله پنجاب

6 خرداد

–

معاون حفاظت و امور اراضی: سالانه ۴۷ هزار هکتار جنگل می‌سوزد، دو سوم در زاگرس

6 خرداد

هرمزگان

بلندی‌های هماگ، مهار پس از ۶ روز

5 خرداد

اندیمشک

بلندی‌های منگره

4 خرداد

شهرستان دشتستان

بلندی‌های سخت‌گذر منطقه ارغون

3 خرداد

منطقه چغر، روستای بانزرکه، ماژین دره‌شهر

بلندی‌های کبیرکوه

3 خرداد

هرمزگان

ادامه آتش‌سوزی بلندی‌های هماگ، پشتیبانی هوایی با ۲ بالگرد

2 خرداد

هرمزگان

بلندی‌های هماگ، هلی‌برن نیرو برای مهار آتش

1 خرداد

اندیکا، خوزستان

کوه‌شو

1 خرداد

بخش‌های گسترده پارک ملی دز

ارزشمند طبیعی

1 خرداد

قله هماگ، هرمزگان

بلندی‌های روستای توتنگ و هماگ، ارتفاع ۲۶۳۰ متر

1 خرداد

گیلانغرب

۶۰ هکتار زمین‌های کشاورزی دهستان گورسفید

30 اردیبهشت

لوداب، کهگیلویه و بویراحمد

بلندی‌های روستای چنارس

30 اردیبهشت

مرز خرامه و سروستان، فارس

منطقه تنگ میشی، جنگل گردنه غنیمی

30 اردیبهشت

ایذه

زمین‌های کشاورزی روستای موردغفار

29 اردیبهشت

بدره

جنگل‌های کبیرکوه

28 اردیبهشت

صیدون، خوزستان

منطقه کنارکبوتران

28 اردیبهشت

چهارمحال و بختیاری

منطقه حفاظت شده سبزکوه

28 اردیبهشت

سرپل‌ذهاب

چراگاه‌های تنگ‌حمام، از خاک عراق وارد شده

28 اردیبهشت

چرام

۲۰ هکتار چراگاه‌ها، تپه‌های علفزار و زمین‌های ملی دم‌دره و بی‌بی رشیده

28 اردیبهشت

بدره

جنگل‌های پشته ارشت

28 اردیبهشت

آبدانان

۲۰ هکتار زمین‌های کشاورزی

26 اردیبهشت

جیرفت

منطقه رمون، ساردوئیه

25 اردیبهشت

شهرستان ممسنی

چراگاه‌ها و بلندی‌ها

23 اردیبهشت

ایلام

جنگل‌های مانشت، شعله‌ور برای سومین روز

22 اردیبهشت

شیراز

بلندی‌های کوه دراک

21 اردیبهشت

ایلام

جنگل‌های بلوط مانشت

19 اردیبهشت

–

کوه‌های پیرامون آرامگاه سعدی

19 اردیبهشت

آبدانان

درختان بلوط فیلمان سراب‌باغ

13 اردیبهشت

کازرون

بلندی‌ها و زمین‌های کشاورزی روستای تنگ چوگان

13 اردیبهشت

دهلران

زمین‌های روستای جلیزی و گندمزارهای روستای سمانه

10 اردیبهشت

میناب

باغ‌های روستای درباغ، ۱۰ هکتار

27 فروردین

جیرفت

چراگاه‌های منطقه روستای امامقلی، دلفارد

27 فروردین

اصفهان

پوشش گیاهی و چراگاه‌های منطقه حفاظت‌شده موته

21 فروردین

لواسان

درختان بلوار مخابرات

18 فروردین

شیراز

نیزارهای تالاب هفت برم

18 فروردین

بندرعباس

باغ‌ها و نخل‌های سیاهو، ۷ هزار مترمربع

17 فروردین

گرمسار

پارک جنگلی پرفسور کردوانی

15 فروردین

دریاچه ارومیه

نزدیک ۵ هکتار نیزار پیرامون پارک ملی، سه‌راهی حیدرآباد

14 فروردین

گیلان

بیش از ۱۰۰ آتش‌سوزی سطحی در عرصه‌های جنگلی

14 فروردین

حاجی‌آباد

نخلستان‌ها، ۵۰ نخل

13 فروردین

بندرعباس

باغ‌های روستای ماشاری

12 فروردین

ورزقان

نزدیکی پناهگاه کیامکی، بلندی‌های خاروانا

13 فروردین

نور

سه هکتار جنگل‌های یوش (روز طبیعت)

11 فروردین

تالش، لنگرود و لاهیجان

۱۲ هزار مترمربع جنگل

9 فروردین

مشگین‌شهر

مراتع منطقه گوی‌داغ

9 فروردین

–

تالاب نوروزلو، خسارت ۵۰ میلیارد ریال

این فهرست بلند، تنها آمار رسمی و ثبت‌شده آتش‌سوزی‌هاست و بخش قابل‌توجهی از خسارات حیات وحش و منابع طبیعی را دربر می‌گیرد. دولت و سازمان‌های مسئول منابع طبیعی و محیط زیست باید فورا اقدام کنند و تجهیز نیرو‌های واکنش سریع و بالگرد‌های امدادی، سامانه‌های هشدار سریع و پایش دقیق مناطق حفاظت‌شده، آموزش و مشارکت مردمی در پیشگیری و مهار آتش، برخورد قانونی با کوتاهی و سهل‌انگاری در مهار آتش را ایجاد کنند.

گفتنی است، آتش‌سوزی جنگل‌ها نه تنها باعث از بین رفتن پوشش گیاهی و حیات وحش می‌شود، بلکه تبعات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای نیز دارد. به طور تقریبی، هر متر مربع جنگل سوخته می‌تواند خسارتی بین ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومان در بخش اقتصادی ایجاد کند، بسته به ارزش چوب، محصولات فرعی، قابلیت جذب گردشگر و خدمات اکوسیستمی آن منطقه؛ این خسارت‌ها شامل کاهش درآمد‌های محلی، از دست رفتن مراتع دامداری، کاهش تولید اکسیژن و تأثیر بر منابع آب و خاک است. از نظر اجتماعی، از دست رفتن جنگل باعث افزایش خطر سیل و فرسایش خاک، کاهش فرصت‌های شغلی محلی، جابه‌جایی خانوار‌ها و فشار روانی ناشی از تخریب محیط زیست می‌شود و می‌تواند باعث کاهش کیفیت زندگی و تشدید نابرابری‌ها در مناطق روستایی و حاشیه‌ای شود. به عبارت دیگر، هر متر سوخته جنگل معادل از دست رفتن یک سرمایه طبیعی با ارزش اقتصادی ملموس و پیامد‌های اجتماعی بلندمدت است.

ایران، نسل‌های آینده و حیات وحش کشور، دیگر طاقت تأخیر و وعده‌های توخالی را ندارند. حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی، دیگر اختیاری نیست؛ یک وظیفه ملی و قانونی است.