در اقتصاد۲۴ بخوانید؛

اتمیک سواپ یا مبادله اتمی چیست؟

اتمیک سواپ یا مبادله اتمی از نوآوری‌های است که امکان مبادله مستقیم و غیرمتمرکز در دنیای ارز‌های دیجیتال را فراهم می‌کند. جزئیات را در این مطلب بخوانید.

کد خبر: ۳۴۱۸۸۲

تاریخ: ۱۵ آذر ۱۴۰۴ - ۲۲:۵۱

اقتصاد۲۴ ـ اتمیک سواپ یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های دنیای رمزارزهاست که امکان مبادله مستقیم و غیرمتمرکز ارز‌های دیجیتال را بدون نیاز به واسطه‌هایی مانند صرافی‌ها فراهم می‌کند. این فناوری که بر پایه قرارداد‌های هوشمند و رمزنگاری پیشرفته بنا شده، در سال‌های اخیر به یکی از ابزار‌های کلیدی برای افزایش امنیت، کاهش هزینه و تسهیل معاملات تبدیل شده است. در اتمیک سواپ، کاربران می‌توانند دارایی‌های دیجیتال خود را به‌طور هم‌زمان و بدون اعتماد به طرف مقابل معامله کنند؛ فرآیندی که باعث می‌شود خطر کلاهبرداری یا بلوکه شدن دارایی به حداقل برسد و کنترل کامل معامله در دست خود افراد باقی بماند.

مبادله غیرمتمرکز چگونه ممکن می‌شود؟

برای اینکه اتمیک سواپ بتواند بدون حضور صرافی یا واسطه انجام شود، از فناوری «قرارداد‌های هوشمند مبتنی بر هش» یا HTLC استفاده می‌کند. در این ساختار، دو طرف معامله دارایی‌های خود را در یک قرارداد امن قفل می‌کنند و آزادسازی آن دارایی تنها با وارد کردن یک رمز واحد و مخفی امکان‌پذیر است. نکته مهم اینجاست که اگر یکی از طرفین رمز را وارد کند، طرف مقابل نیز می‌تواند دارایی‌اش را آزاد کند و اگر یکی از طرفین معامله را انجام ندهد، پس از پایان زمان تعیین‌شده دارایی‌ها خودبه‌خود به صاحبان اولیه بازمی‌گردد. به همین دلیل است که به این فرآیند «اتمیک» گفته می‌شود؛ یعنی تراکنش یا ۱۰۰ درصد انجام می‌شود یا اصلاً انجام نمی‌شود.

نقش قرارداد‌های HTLC در امنیت معامله

قرارداد‌های HTLC قلب تپنده اتمیک سواپ هستند. در این قرارداد‌ها دو مفهوم اصلی به کار می‌رود: «هش‌لاک» و «تایم‌لاک». هش‌لاک در واقع یک رمز یک‌طرفه است که فقط صاحب آن می‌تواند نسخه اصلی آن را ارائه دهد. تایم‌لاک هم زمان مشخصی را تعیین می‌کند که اگر یکی از طرفین نتواند یا نخواهد معامله را نهایی کند، دارایی‌ها در زمان مشخص‌شده آزاد و به کیف پول فرستنده بازمی‌گردند. این ترکیب موجب می‌شود طرفین بدون اعتماد متقابل همچنان با امنیت کامل مبادله کنند. هیچ‌کس نمی‌تواند دارایی طرف مقابل را به‌صورت یک‌طرفه تصاحب کند و حتی اگر سیستم‌های صرافی یا سرور‌های مرکزی از کار بیفتند، چون اتمیک سواپ روی بلاکچین اجرا می‌شود، دارایی‌ها امن باقی می‌مانند.

چرا اتمیک سواپ اهمیت دارد؟

بسیاری از کاربران دنیای کریپتو به‌دلیل مشکلات صرافی‌های متمرکز مثل احتمال هک، محدودیت‌های قانونی و نگه‌داری دارایی‌ها روی سرور‌های واسطه، به روش‌های امن‌تر و مستقل‌تری نیاز دارند. اتمیک سواپ پاسخی به همین نیاز است. این روش نه‌تنها امنیت بیشتری فراهم می‌کند، بلکه هزینه‌ها را هم کاهش می‌دهد، زیرا دیگر کارمزد صرافی یا واسطه وجود ندارد و تنها هزینه تراکنش بلاکچین پرداخت می‌شود. علاوه بر این، اتمیک سواپ برخلاف صرافی‌ها که ممکن است یک جفت معاملاتی را پشتیبانی نکنند، انعطاف بیشتری دارد و می‌تواند امکان مبادله مستقیم بین شبکه‌هایی مثل بیت‌کوین و لایت‌کوین یا اتریوم و سایر توکن‌ها را فراهم کند.

بیشتر بخوانید: ۶ سقوط بزرگ ارزهای دیجیتال را بشناسید

چالش‌ها و محدودیت‌های فعلی

در کنار مزایای قابل توجه، اتمیک سواپ هنوز محدودیت‌هایی دارد که باعث شده استفاده از آن نسبت به صرافی‌های متمرکز یا حتی غیرمتمرکز همچنان کمتر باشد. یکی از مهم‌ترین چالش‌ها این است که اتمیک سواپ میان بلاکچین‌هایی امکان‌پذیر است که زبان رمزنگاری سازگار داشته باشند و بتوانند قرارداد HTLC را اجرا کنند. این یعنی هنوز بسیاری از شبکه‌های بلاکچینی قابلیت اجرای اتمیک سواپ را ندارند. از سوی دیگر، استفاده از اتمیک سواپ برای کاربران معمولی پیچیده‌تر است و رابط کاربری بسیاری از کیف پول‌ها هنوز به اندازه صرافی‌ها ساده و کاربرپسند نیست. سرعت پردازش تراکنش‌ها نیز در بلاکچین‌هایی که زمان بلاک طولانی دارند ممکن است زیاد باشد و کاربران را منتظر بگذارد.

تفاوت اتمیک سواپ با صرافی‌های غیرمتمرکز

گاهی تصور می‌شود که اتمیک سواپ همان عملکرد صرافی غیرمتمرکز یا DEX را دارد، اما این دو کاملاً یکسان نیستند. در صرافی‌های غیرمتمرکز، هنوز یک پلتفرم واسط وجود دارد که دفتر سفارشات یا استخر نقدینگی را مدیریت می‌کند. در این روش، دارایی کاربران قبل از معامله در قرارداد‌های صرافی قرار می‌گیرد و پلتفرم در نقش یک پل ارتباطی میان فروشنده و خریدار عمل می‌کند. اما در اتمیک سواپ هیچ پلتفرمی در میان نیست و دارایی‌ها مستقیماً از کیف پول یک کاربر به کیف پول کاربر دیگر منتقل می‌شود. این موضوع از نظر امنیت و مالکیت دارایی مزیت بزرگی محسوب می‌شود. همچنین در اتمیک سواپ امکان سانسور یا توقف معاملات وجود ندارد، زیرا فرآیند کاملاً در بلاکچین و بدون کنترل مرکزی انجام می‌شود.

آینده اتمیک سواپ و نقش آن در بازار رمزارز‌ها

با گسترش بلاکچین‌های مقیاس‌پذیرتر و توسعه کیف پول‌هایی که قابلیت سواپ مستقیم را به‌طور پیش‌فرض ارائه می‌دهند، احتمالاً اتمیک سواپ جایگاه بزرگ‌تری در بازار پیدا می‌کند. بسیاری از پروژه‌ها در تلاش‌اند تا این فناوری را ساده‌تر کنند و آن را به شکلی تبدیل کنند که کاربران عادی نیز بتوانند بدون دانش فنی پیچیده از آن بهره ببرند. اگر این روند ادامه پیدا کند، اتمیک سواپ می‌تواند ساختار بازار را به سمت استقلال بیشتر کاربران از صرافی‌ها حرکت دهد. در این صورت، خرید و فروش رمزارز‌ها نه‌تنها امن‌تر، بلکه سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر خواهد شد و کاربران می‌توانند معاملات بین‌زنجیره‌ای را بدون نگرانی از تحریم، انسداد حساب یا محدودیت‌های جغرافیایی انجام دهند.