زلزله تهران و تحلیل وضعیت گسل مشا؛ آیا خطر تکرار وجود دارد؟

استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی درباره زلزله امروز تهران می‌گوید: روابط تجربی می‌گویند احتمال این‌که این یک پیش‌لرزه در چند روز آینده باشد، بسیار کم است.

کد خبر: ۳۴۴۹۶۹

تاریخ: ۰۶ دی ۱۴۰۴ - ۱۵:۴۷

اقتصاد۲۴- زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳/۳ ریشتر ساعت ۹:۵۲ صبح امروز حوالی ارجمند در شمال‌شرق استان تهران رخ داد. بنا بر اعلام مرکز لرزه‌نگاری، این زلزله در عمق ۷ کیلومتری زمین به ثبت رسیده است. این زمین لرزه در پردیس و برخی مناطق دیگر شمال شرق تهران احساس شد.

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی، دربارهٔ زمین‌لرزه امروز تهران توضیح داد: «زمین‌لرزه ۹:۵۲ ارجمند در شمال فیروزکوه با بزرگای ۳٫۳ در منتهی‌الیه شرقی استان تهران رخ داد. این رخداد حدود ۱۴۰ کیلومتری غرب تهران و بر روی قطعهٔ شرقی گسل مشا رخ داده است.»

به گفتهٔ او، مهم‌ترین زمین‌لرزه روی این قطعهٔ گسله در ساعت ۴:۵۷ بامداد ۳۰ دی‌ماه ۱۳۶۸ رخ داده است؛ «زلزله‌ای با بزرگای ۵٫۹ در ارجمند، در شمال فیروزکوه که کل منطقهٔ البرز مرکزی و شرقی را کمابیش به لرزه درآورد.»

زارع با اشاره به تجربهٔ شخصی خود از این رخداد می‌گوید: «هنگام این زمین‌لرزه، در پایان نیمسال هفتم دورهٔ کارشناسی زمین‌شناسی در دوره امتحانات پایان‌ترم مشغول مطالعه درس‌ها بودم و به‌خوبی این زمین‌لرزه را در منزل (طبقه دوم در منطقه نارمک تهران، در ۱۳۰ کیلومتری کانون زلزله) حس کردم.»

بیشتر بخوانید: زلزله ۳.۳ ریشتری گزنک مازندران را تکان داد

او تأکید می‌کند: «این زلزله که در زمان خود بدان چندان پرداخته نشد، نمایانگر رخداد‌هایی مهم و شدید در آینده میانه البرز نیز هست.» به گفته این استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی، «گسلش زمین‌لرزه‌ای به‌صورت امتدادلغز چپ‌گرد و در راستای شرقی–غربی دچار گسیختگی شد و جنبایی گسل ارجمند در ۳۰ دی‌ماه ۱۳۶۸ حدود ده کیلومتری شمال بخش انتهایی گسل مشا رخ داد.»

زارع در ادامه با اشاره به ویژگی‌های ساختاری منطقه می‌گوید: «راستای شرقی–غربی گسل ارجمند، یادآور راستایی مشابه در گسل شمال تهران، بخش شرقی گسل مشا و البته گسل‌های مهم دیگر شرقی–غربی البرز مرکزی مانند گسل بلده، گسل کندوان، گسل بایجان و گسل لار است.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا وقوع زلزلهٔ بعدی با بزرگای ۶٫۰ یا بزرگ‌تر از آن در این بخش از گسل مشا – قطعهٔ شرقی – ممکن است، توضیح می‌دهد: «برای گسل مشخص مشا، اگر زلزلهٔ M۵.۹ در سال ۱۳۶۸ بزرگ‌ترین رویداد اخیر باشد، شاید بیشینهٔ بزرگا روی این گسل حدود M۶.۲–۶.۵ باشد. ۳۵ سال از سال ۱۳۶۸ می‌تواند کسری از میانگین بازه بازگشت برای M~۶ باشد.»

با این حال، این استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی خاطرنشان می‌کند: «البته برای یک M۳.۳، روابط تجربی می‌گویند احتمال این‌که این یک پیش‌لرزه برای M≥۶ (زلزله ۶ ریشتری و یا بیشتر) در چند روز آینده باشد، بسیار کم است؛ تقریباً ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ برای زلزله با بزرگای بیش از ۵ در ۳ روز آینده و برای بزرگای ۶ از این حد هم کمتر و حدود ۰٫۰۱ است.»