برنامه جدید بانک مرکزی برای مهار ارز

همتی چگونه می‌خواهد قیمت دلار را کنترل کند؟

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، دوباره به ساختمان میرداماد بازگشت. همتی سومین رئیس‌کل بانک مرکزی است که برای بار دوم به این سمت منصوب می‌شود.

کد خبر: ۳۴۵۳۶۹

تاریخ: ۰۹ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۰۳

اقتصاد۲۴- سوال اصلی این است که همتی چه نگاهی به بازار ارز، پول و شرایط اقتصادی دارد. او در حوزه نرخ ارز، به کاهش شکاف ارزی و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن اعتقاد دارد. همتی بار‌ها تاکید کرده است که وجود چندین نرخ ارز در کشور نادرست است و قیمت ارز باید در قالب یک نرخ واحد و با نظام «شناور مدیریت‌شده» تعیین شود تا بانک مرکزی بتواند نوسانات را کنترل کند.

با بازگشت او، احتمالا داستان ارز ترجیحی به پایان می‌رسد و شکاف میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد ارزی کاهش خواهد یافت. البته شرایط فعلی بازار ارز، به‌ویژه به دلیل چالش‌های بازگشت ارز، دشوارتر از دوره پیشین است. با این حال، یکی از ویژگی‌های دوره قبلی همتی، افزایش ذخایر ارزی در شرایط سخت تحریمی بود. او اعتقادی به فروش ارز با قیمتی پایین‌تر از نرخ بازار نداشت و با استفاده از مکانیسم حراج هلندی تلاش می‌کرد ذخایر ارزی را با بالاترین قیمت ممکن عرضه کند.

یکی از سیاست‌هایی که در دوره ریاست همتی آغاز شد، کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها در سال ۱۳۹۹ بود. این سیاست در ابتدا توانست روند رشد نقدینگی را تا حدی تغییر دهد، اما به نظر نمی‌رسد بتوان از آن به‌عنوان یک راهبرد بلندمدت برای مهار نقدینگی استفاده کرد.

در اواخر سال ۱۳۹۸ و در دوره قبلی ریاست همتی، بانک مرکزی به ابزار عملیات بازار باز مجهز شد. با این حال، کارشناسان معتقدند به‌دلیل سقف‌گذاری‌ها و سیاست‌های دستوری، این ابزار نتوانست کارآیی لازم را داشته باشد.

همتی در دوره قبلی، همزمان با اولین ریاست‌جمهوری ترامپ، رئیس‌کل بانک مرکزی شد. او همچنین موافق حل‌وفصل مسائلی مانند FATF است و در دوران وزارت اقتصاد در دولت پزشکیان، تلاش‌هایی برای راه‌اندازی ابتکارات ایران در این حوزه انجام داد که همچنان ادامه دارد.