اقتصاد ایران تا کجا تاب مقاومت دارد

وحید شقاقی‌شهری*

کد خبر: ۴۳۱۹۱

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۹

اقتصاد24- مقایسه وضعیت کنونی اقتصاد ایران با سال‌های ۹۰ تا ۹۱، موید شدت اثر تحریم‌های نفتی آمریکاست به طوری که فشار وارده از ناحیه این تحریم‌ها با ضعف ساختار اقتصاد ایران همراه شده است. کارزار حداکثر فشار آمریکا در طول یک سال گذشته حتی با رویگردانی کشورهایی چون چین، ژاپن و هند از بازار اقتصادی ایران نیز همراه شده است به طوری که این شرکای دیرین تجاری ایران در تعاملات و مراودات کنونی خود با کشورمان محتاطانه‌تر عمل می‌کنند و حتی در مواردی حاضر به خرید نفت از ایران نیز نمی‌شوند.

به نظر می‌رسد سیاست آقای ترامپ برخلاف سیاست آقای اوباما مبتنی بر فشار حداکثری بوده است. این در حالی است که سیاست دولت پیشین آمریکا مبتنی بر فشار تدریجی بود. بر این اساس آقای اوباما توانست به صورت تدریجی صادرات نفت ایران را کاهش دهد و از ۵/۲ میلیون بشکه نفت در روز به یک میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز برساند.در مقابل، دولت کنونی آمریکا با اعمال فشار حداکثری بر اقتصاد ایران درصدد کاهش صادرات نفت ایران برآمده است.

اگرچه اظهارنظرها در خصوص حجم فروش نفت ایران از ۱۲۰ هزار بشکه در روز تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز متفاوت است، با این حال به نظر می‌رسد آقای ترامپ از اردیبهشت‌ماه سال جاری توانسته به سیاست خود مبنی بر صفر شدن صادرات نفت ایران جامه عمل بپوشاند.در همین حال دولت آمریکا مذاکرات متعددی با کشورهایی چون عراق و ترکیه انجام داده است تا حجم تعاملات تجاری ایران با این کشورها کاهش یابد. در همین حال کشورهای اروپایی نیز با گذشت حدود یک سال و نیم، گام بلندی در جهت راه‌اندازی کانال ویژه مالی با ایران برنداشته‌اند و ادامه روابط آنها با ایران براساس وعده وعید صورت گرفته است.

اما با وجود فشار سنگین وارده از ناحیه تحریم‌ها نمی‌توان از عملکرد آگاهانه بانک مرکزی چشم‌پوشی کرد، به طوری که مقابله با کاهش شدید ارزش پول ملی با تدابیر و سیاست‌های بانک مرکزی ممکن شد. در همین حال ادامه مدیریت بانک مرکزی با ممانعت در خروج سرمایه از کشور و افزایش چند برابری قیمت دلار نیز همراه شد.از سوی دیگر با وجود عملکرد مناسب و قابل قبول بانک مرکزی در طول یک سال گذشته و بعد از تحریم‌های نفتی، با ضعف سیاستگذاری دولت در برخی حوزه‌ها مواجه بوده‌ایم، به طوری که دستگاه دولتی اهتمام جدی برای انجام اصلاحات ساختاری بودجه و اصلاحات مالیاتی مورد انتظار در سال جاری نداشته است.در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که سیاست گذاری دولت تاکنون توانسته اقتصاد کشور را سرپا نگه دارد، اما اینکه اقتصاد ایران تا کجا تاب مقاومت خواهد داشت موضوع دیگری است!

* اقتصاددان

منبع: جهان صنعت