پاسخ به چند سوال درباره FATF

قرار گرفتن نام کشوری در فهرست اقدامات تقابل FATF بدان معنا خواهد بود که فضای مالی آن کشور از نظر ریسک پولشویی پرمخاطره معرفی می‌شود و از کشورهای دیگر خواسته می‌شود تا در انجام تراکنش با کشور فوق از اقدامات ویژه‌ای پیروی کنند

کد خبر: ۵۷۶۷۳

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۸ - ۰۹:۲۹

اقتصاد۲۴- همان گونه که انتظارش می رفت، کارگروه ویژه اقدام مالی سرانجام نام ایران را پس از چند مهلت قبلی در اجلاس ماه فوریه به فهرست سیاه خود افزود. اگر چه پیشتر نیز این کارگروه بخش‌هایی از توصیه نامه‌های خود را علیه کشورمان فعال کرده بود اما اکنون ایران در کنار کره شمالی دو کشوری خواهند بود که تمامی ۱۹ توصیه اقدام متقابل علیه آن فعال خواهد شد.

بیشتر بخوانید: خدا نکند دلار ۲۰ هزار تومان شود

تصمیم FATF به چه معنا خواهد بود؟

طبق استانداردهای ۱۹ گانه معرفی شده توسط این کارگروه، قرار گرفتن نام کشوری در فهرست اقدامات تقابل بدان معنا خواهد بود که فضای مالی آن کشور از نظر ریسک پولشویی پرمخاطره معرفی می‌شود و از کشورهای دیگر خواسته می‌شود تا در انجام تراکنش با کشور فوق از اقدامات ویژه‌ای پیروی کنند. درواقع فعال شدن اقدامات متقابل به معنای آن نخواهد بود که بانک‌ها و کشورهای دیگر از انجام تراکنش مالی با آن کارگروه منع شوند بلکه از آن‌ها خواسته خواهد شد تا با احتیاط بیش‌تری به مبادله بپردازند.

آیا FATF قدرت اعمال تحریم را دارد؟

با وجود آن که توصیه نامه‌های کارگروه ویژه اقدام مالی از قدرت اجرایی بالایی برخوردار هستند اما همان طور که در توصیه نامه شماره شش نیز صراحتا اعلام شده است، در صورت فعال شدن اقدام متقابل از کشورها خواسته خواهد شد تا رژیم تحریمی مطابق بر قطع نامه‌های شورای امنیت برای جلوگیری از تامین مالی تروریسم را به کار گیرند. این بدان معنا خواهد بود که اولا اعمال هر تحریمی مشروط بر موافقت اعضای سازمان ملل و صدور قطعنامه خواهد بود و دوما هر کشور عضو می تواند طبق این قطع نامه تحریم هایی را در نظر بگیرد.

تحریم‌های آمریکا مهم‌تر است یا توصیه‌نامه‌های کارگروه ویژه اقدام مالی؟

اگرچه قرار گرفتن در وضعیت فعلی مطلوب نیست و عواقبی نیز خواهد داشت اما مقایسه پیامدهای تحریم‌های آمریکا و اقدامات متقابل کارگروه ویژه اقدام مالی به وضوح نشان می دهد که تحریم‌های آمریکا بسیار مخرب‌تر هستند. همان طور که در پایگاه خبری وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام شده است، انجام فعالیت‌های اقتصادی معین در ایران نیازمند اخذ مجوز از دفتر کنترل دارایی وزارت خزانه‌داری خواهد بود. نظام تحریمی آمریکا علاوه بر گستردگی خود دارای یک فرق بزرگ نیز هست: ضمانت اجرایی آن. بدان معنی که قطع دسترسی نهاد یا شخص تحریم شده از چرخه دلاری با جدیت توسط آمریکا پیگیری می شود و ناقضان تحریم نیز خود هدف تحریم‌های ثانویه قرار خواهند گرفت.

تصمیم کارگروه بر روی مبادلات بانکی تاثیر خواهد گذاشت؟

به دنبال خروج آمریکا از برجام و اعلام تحریم‌های مربوط به برنامه هسته‌ای و مهم‌تر از آن تحریم بانک مرکزی، روابط بانکی با بانک‌های بزرگ تقریبا وجود ندارد و همان گونه که پیشتر دویچه وله گزارش داده بود، به دلیل ترس از تحریم‌های آمریکا بانک‌های اروپایی حاضر به انجام تراکنش‌های مربوط به اینستکس با وجود گذشت یک سال از راه‌اندازی آن (یعنی پیش از تصمیم اخیر کارگروه ویژه اقدام مالی) نیستند.

هرچند با تصمیم اخیر، روابط بانکی فعلی نیز تحت تاثیر قرار خواهند گرفت اما انتظار نمی‌رود طرف‌های همکار با ایران روابط خود را به کلی قطع کنند. به نظر می رسد به دلیل اهمیت بیشتر تحریم‌های آمریکا، اولویت باید متمرکز بر رفع یا بی‌اثر کردن این تحریم‌ها و به ویژه مهم ترین تحریم اعمال شده یعنی تحریم بانک مرکزی باشد.

بسته شدن حسابهای ایرانیان ارتباطی با FATF دارد؟

پیشتر و به دنبال بسته شدن حسابهای ایرانیان مقیم ایتالیا، یورونیوز به نقل از اتباع ایرانی نوشته بود که بانکهای ایتالیایی، دلیل بسته شدن حسابها را صراحتا تحریمهای آمریکا عنوان کردهاند. در ماجرای مشابه در کشور مالزی نیز نخست وزیر این کشور تلویحا تحریمهای آمریکا را دلیل بستن حسابهای اتباع ایرانی عنوان کرده بود.

امیدی به خروج از لیست سیاه وجود دارد؟

همانگونه که رویترز نیز در گزارش خود اشاره کرده است، سعی شده تا درها به روی بازگشت ایران باز باقی بماند. کارگروه ویژه اقدام مالی در بخشی از بیانیه اخیر خود اعلام کرده است: برای مصون ماندن نظام بانکی از پولشویی و تامین مالی تروریسم، کشورها باید بتوانند اقدامات متقابل را صرف نظر از هرگونه درخواست از طرف این کارگروه انجام دهند. انتظار می رود در صورت تصویب و اجرای دو لایحه جنجالی باقی مانده توسط ایران، وضعیت دست کم به حالت سابق برگردد و ایران از لیست سیاه خارج شود.