سه نشانه برای از بین بردن حباب قیمتی ارز

انتظارات تورمی در آینه ابزار‌های مالی بورس کالا نظیر صندوق‌های طلا و گواهی سپرده سکه طلا به گونه‌ای منفی شده است که حاکی از شکل‌گیری حباب منفی در اختلاف قیمت‌های معاملاتی این ابزار‌ها با واقعیت‌های روز است. البته نمی‌توان به‌طور قطعی از کاهش یا افزایش قیمت‌ها در آینده صحبت کرد، چرا که ذهنیت‌های متناقضی بر این بازار‌ها حاکم شده است.

کد خبر: ۸۲۹۴۰

تاریخ: ۲۹ مهر ۱۳۹۹ - ۲۱:۳۲

اقتصاد۲۴ - برای دومین روز پیاپی، شاهد حباب منفی قیمتی در ابزار‌های مالی بورس کالا هستیم که نشان می‌دهد انتظارات معامله‌گران از احتمال افت قیمت‌ها و تمایل به فروش حکایت دارد آن‌هم در رقمی کمتر از نرخ‌های مرسوم آنها.

دنیای‌اقتصاد در ادامه می‌نویسد: در بازار مالی بورس کالای ایران برای معاملات گواهی سپرده کالایی سکه طلا شاهد هستیم که قیمت‌هایی کمتر از بازار آزاد در حال معامله است آن‌هم کالایی که قیمت گواهی آن بالاتر از نرخ‌های معمول در بازار آزاد است. این مطلب نشان‌دهنده تخلیه حباب قیمتی و عقبگرد خریداران است. این در حالی است که صندوق‌های سپرده کالایی (پشتوانه) سکه طلا هم با قیمت‌هایی پایین‌تر از نرخ‌های ابطال در حال معامله است یعنی از قیمت واقعی، بنیادی و ذاتی آن هم کمتر معامله می‌شود. این مطلب به معنی ذهنیت به شدت منفی معامله‌گران از دورنمای بازار سکه است.

به‌صورت دقیق‌تر ذهنیت کاهشی برای بهای دلار را به وضوح می‌توان در رفتار معامله‌گران مشاهده کرد که به معنی انتظار برای افت قیمت‌ها است. آن هم در شرایطی که این روند در دومین روز پیاپی در حال خودنمایی است که البته به موازات آن قیمت دلار آزاد هم وارد فاز کاهشی شده است.

به‌عبارت دقیق‌تر توالی سیگنال سکه بورسی (یک‌روزه) درکنار کاهش شدیدتر قیمت‌ها در بازار صندوق‌های کالایی طلا آن هم در وضعیتی که شتاب افت قیمت دلار جدی شده است را می‌توان سه‌گانه افت بهای ارز به شمار آورد. اگرچه ضلع چهارم این چندضلعی به افت متناظر بهای قرارداد‌های آتی محصولات کشاورزی منتهی شده است، بنابراین در کنار افت بهای دلار سه ابزار مالی در بورس کالا نیز به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم جهت‌گیری روانی معامله‌گران را بر استمرار افت نرخ گواهی می‌دهند.

معامله‌گران با ذهنیت‌های متناقض

انتظارات تورمی در آینه ابزار‌های مالی بورس کالا نظیر صندوق‌های طلا و گواهی سپرده سکه طلا به گونه‌ای منفی شده است که حاکی از شکل‌گیری حباب منفی در اختلاف قیمت‌های معاملاتی این ابزار‌ها با واقعیت‌های روز است. البته نمی‌توان به‌طور قطعی از کاهش یا افزایش قیمت‌ها در آینده صحبت کرد، چرا که در لحظه تنظیم این گزارش ذهنیت‌های متناقضی بر این بازار‌ها حاکم شده است.بیشتر بخوانید: سقوط آزاد قیمت دلار در بازار
همان‌طور که بسیاری از افراد در جایگاه فروشنده در این بازار‌ها ظاهر شدند برخی دیگر به دنبال خرید هستند آن هم در شرایطی که حجم معاملات همواره بالا در نظر گرفته می‌شود. از این رو دورنمای متناقضی از این بازار‌ها به چشم می‌خورد که پیش‌بینی قیمتی بر مبنای انتظارات تورمی با چاشنی حباب منفی را پیچیده‌تر کرده است.

عقب افتادن ۵/ ۷ درصدی گواهی سپرده از سکه در بازار آزاد

قیمت‌ها در بازار انواع گواهی سپرده سکه یک‌روزه در بورس کالا نسبت به بهای سکه معاملاتی موجود در بازار آزاد، کاهش جدی را نشان می‌دهد. به‌طوری که اختلاف قیمت در نماد‌های فعال گواهی سپرده سکه یک‌روزه با سکه بازار آزاد در بازه قیمتی منفی ۸ تا منفی ۷ درصد نوسان می‌کنند. این درحالی است که به‌خاطر ویژگی‌های فنی که گواهی سپرده سکه یک روزه در ذات خود دارد، بهای گواهی سپرده سکه طلا، به‌طور پیش‌فرض نزدیک به ۲ درصد بیشتر از قیمت سکه در بازار آزاد درنظر گرفته می‌شود.

عموما به دلیل سخت‌گیری‌های مربوط به ورود سکه به خزانه بانک‌ها، سهولت نگهداری گواهی سپرده سکه نسبت به سکه طلا (به‌صورت مرسوم) و نوسان قیمتی آن، اختلاف قیمتی اندکی در محاسبات لحاظ می‌شود. اما عقبگرد منفی قیمت اوراق گواهی سپرده سکه طلای یک‌روزه از قیمت سکه در بازار آزاد به اندازه‌ای است که علاوه بر بی‌توجهی به اختلاف قیمت ۲ درصدی در این بازار، حباب منفی نیز نمایان شده است و به وضوح نشان‌دهنده آن است که ذهنیت معامله‌گران بازار کاهشی است.

دو محرک قدرتمندی که بر ذهنیت اهالی بازار اثرگذار است بهای دلار آزاد و اونس جهانی طلا در نظر گرفته می‌شود که با توجه به شکل‌گیری حباب منفی قیمتی این انتظار وجود دارد که از سوی اهالی بازار نسبت به هر دو این محرک‌ها یا یکی از آن‌ها ذهنیت منفی شکل گرفته باشد.

به‌رغم پیچیدگی شرایط اقتصادی جهان و به دنبال انتخابات آمریکا درکنار شروع موج بعدی بیماری کرونا، اونس جهانی طلا گرچه روز گذشته و در لحظه تنظیم این گزارش وارد کانال یک هزار و ۹۰۰ دلاری شده و افزایشی بود، اما کلیت نوسان‌های آن محدود بوده است و نمی‌توان اثرگذاری آن را بر بازار گواهی سپرده چندان معنی‌دار تلقی کرد. براین اساس در این بازار نیز همچون بازار سایر کالاها، متهم اصلی تکانه‌های افزایشی و مستمر بهای ارز آزاد است که شاید این حباب منفی ثمره بدبینی به نرخ‌های بالاتر برای آن باشد.

در نهایت سیگنال‌های دوگانه منفی بر این بازار حاکم شده است که انتظارات منفی در کنار نادیده گرفتن اختلاف قیمت ۲ درصدی گواهی سپرده سکه بورسی و سکه بازار آزاد این دو سیگنال منفی هستند. از این رو ذهنیت معامله‌گران این بازار‌ها به وضوح نشان‌دهنده این است که قیمت‌های فعلی بالا بوده و به‌طور نسبی تمایل دارند از این بازار خارج شوند. البته این موضوع را باید در نظر داشته باشیم که در هفته‌ها و ماه‌های گذشته این نرخ‌ها همواره بالا بوده که سبب می‌شود معامله‌گران و به ویژه فروشنده‌های بازار از لحاظ نرخ غالبا در سود قرار داشته باشند؛ بنابراین نگرانی از بابت خروج از بازار نخواهند داشت.

از طرف دیگر می‌توان به حجم معاملات در بازار گواهی سپرده سکه طلا اشاره کرد که روز گذشته نسبتا بالا بوده و نشان‌دهنده آن است که این بازار همواره متقاضی خرید دارد.

ظهور حباب منفی دوگانه

صندوق‌های طلا نیز وضعیت مشابهی را نشان می‌دهند. به‌طوری که قیمت پایانی هر واحد معاملاتی صندوق پایین‌تر از NAV ابطال آن قرار دارد. درحالی که در ماه‌های اخیر هر واحد صندوق بسیار بالاتر از NAV ابطال آن مورد دادوستد قرار می‌گرفت که آتش انتظارات تورمی را منعکس می‌کرد.

همان‌طور که در مجموعه گزارش‌های پیشین دلایل این اختلاف معنی‌دار بررسی شد، انتظارات تورمی ناشی از رشد بهای آزاد ارز درکنار ریزش بازار سهام یکی از مهم‌ترین و قدرتمندترین عواملی بود که ورود سرمایه‌های متقاضیان به این بازار را توجیه می‌کرد. اما اکنون تغییر فاز در این بازار کاملا مشاهده می‌شود و انتظارات تورمی با احتساب درصد خطای بهای گواهی سپرده سکه طلا با نرخ بازار آزاد سکه، در بازه منفی ۱۸ تا نزدیک به منفی ۱۱ درصد نوسان می‌کند.

این امر به این معناست که حتی بهای هر واحد معاملاتی صندوق از قیمت NAV ابطال آن فاصله گرفته و کاهشی شده است. البته این موضوع را باید درنظر گرفت که بهای NAV ابطال صندوق‌های طلا به دلیل آنکه دارایی پایه آن گواهی سپرده سکه طلا است و بر مبنای آن محاسبه می‌شود، از این طریق این حباب منفی قیمتی در بازار صندوق‌های طلا نیز منعکس می‌شود. به‌طوری که می‌توان گفت حباب منفی قیمتی دوگانه بر این بازار‌ها حاکم شده است و نشانه‌های آن هم در صندوق‌های طلا دیده می‌شود و هم در دادوستد‌های گواهی سپرده سکه طلا وجود دارد. همچنین خروج از بازار برخی از معامله‌گران به وضوح نمایان شده است.

اما اینکه هنوز متقاضیان خرید در این بازار وجود دارد نشان‌دهنده آن است که همواره برخی‌ها به این قیمت‌ها امیدوار بوده و مایل هستند سرمایه خود را به این بازار‌ها وارد کنند. گواه این ادعا نیز حجم بالای دادوستد واحد‌های صندوق‌های طلا و اوراق گواهی سپرده سکه طلا است.

آتی در دامنه نزولی قیمت‌ها

بررسی قرارداد‌های آتی قابل معامله در بورس کالای ایران در چند روز گذشته حاکی از افت نرخ‌های این بازار است. روز گذشته نیز روند کاهشی قیمت‌ها برای انواع محصولات کشاورزی که در این بازار دادوستد می‌شوند دیده شد و بازار آتی بورس کالا چهره کاهشی به خود گرفت. تنها سررسید آذر و بهمن‌ماه برای محصول پسته بورس کالا با اندکی رشد قیمت همراه شد. این امر به وضوح جهت‌گیری معامله‌گران را به سمت قیمت‌های کاهشی نشان می‌دهد که در کنار حباب قیمت منفی که در بازار سایر ابزار‌های مالی به چشم می‌خورد، قرار گرفته است.