در گفتگوی اقتصاد۲۴ با حمید اسدی بررسی شد؛

دستکاری بورس چقدر صحت دارد؟/ سازمان بورس در منفعل‌ترین حالت تاریخی خود قرار دارد

دکترای حقوق جزا و جرم شناسی و کارشناس بازار سرمایه می‌گوید: اگر کلمه قانونمند را از بازار سرمایه بگیرید دیگر بازاری وجود نخواهد داشت. در حال حاضر سهامداران حقیقی حق دارند معترض باشند. سازمان بورس در منفعل‌ترین زمان خودش در طول تاریخ قرار دارد؛ این سازمان عملاً بازار را رها کرده است.

کد خبر: ۸۴۲۰۱

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۳۹۹ - ۱۳:۰۹

ژوبین صفاری، اقتصاد۲۴ - بازار سرمایه دو روز عجیب را تجربه کرده است. صف خریدهای روز گذشته تبدیل به صف فروش هایی شد که از دید بسیاری از فعالان بازار امر مشکوکی به نظر می رسد.

سازمان بورس طی روزهای گذشته تنها به غیر فعال کردن برخی از کدهای بورسی که در پیش گشایش، سفارش قلابی می گذاشتند بسنده کرد؛ اما ظاهراً ماجرا فراتر از چند کد بورسی است.

فعالان بازار سرمایه مدعی‌اند دستکاری در بازار سرمایه انجام می‌شود و این موضوع سبب شده تا اعتماد سرمایه گذاران از دست برود، اعتمادی که می‌تواند البته به صورت زنجیروار به سایر بخش‌های اقتصادی نیز سرایت کند.

فرزین رجب زاده فعال بازار سرمایه نیز در این باره به اقتصاد۲۴ می‌گوید: این دیگر تخلف نیست بلکه جرم محرز است. شاخص ۱ میلیون و ۶۰۰ نباید می‌شکست، اما برخی این تحلیل‌ها را به عمد خراب کردند.

وی ادامه می‌دهد: واقعاً نمی‌دانیم چه اتفاقی قرار است بیفتد. قیمت سهم‌ها بسیار ارزنده شده و گزارش‌ها بسیار عالی است. اگر بگوییم برای انتخابات آمریکا این کار انجام شده تا شوک ناشی از نتایج احتمالی را بگیرند شاید اقدام هوشمندانه‌ای بوده است، اما اگر بعد از انتخابات این روند ادامه داشته باشد دیگر نمی‌توان نام آن را اقدام هوشمندانه گذاشت.

با این همه، اما کاربران در شبکه‌های اجتماعی به عنوان سهامدار تقاضا داشتند تا قوه قضائیه به موضوع ورود کند. هر چند در این زمینه نمایندگان مجلس هم صحبت‌هایی کرده بودند، اما عملاً اتفاق مثبتی تا امروز رخ نداده است.

دستکاری در بورس مجازات دارد؟

حمید اسدی، دکترای حقوق جزا و جرم شناسی و کارشناس بازار سرمایه درباره اینکه دستکاری در بورس مجازات دارد؟ به اقتصاد ۲۴ می‌گوید: بازار سرمایه، ماهیتاً خود انتظام است به این معنا که خود باید خودش را تنظیم کند. دولت تنها زمانی می‌تواند در بازار دخالت کند که در راستای حمایت از بازار سرمایه باشد.

وی می‌افزاید: ماده‌ای در قانون بازار سرمایه درباره دستکاری در بازار وجود دارد. در بند ۳ ماده ۴۶ این قانون مجازات کسی که در بازار دستکاری انجام می‌دهد، حبس و جزای نقدی است. این مجازات تا به حال اجرا نشده است و اگر در مواردی اجرا شده به صورت جزای نقدی بوده است.

اسدی اظهار می‌کند: مشکلی که با آن روبرو هستیم این است که در ماده ۱ قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی، بازار پول و کالا آمده است، اما بازار سرمایه در آن قید نشده است.

بیشتر بخوانید: مردم در بورس از دولت رکب خوردند؟/ تحلیل‌های اقتصادی در ایران بر اساس بداهه‌پردازی است!

این کارشناس بازار سرمایه تصریح می‌کند: لذا پیشنهاد می‌شود که مجلس شورای اسلامی به جای سخنرانی‌های متعدد نمایندگان درباره بازار سرمایه که مطلقاً هیچ اثری در بازار ندارد، دست به اصلاح این قانون بزنند.

اسدی با بیان اینکه متاسفانه سازمان بورس اوراق بهادار ذره‌ای از مجلس فعلی حساب نمی‌برد، می‌افزاید: به نظر می‌رسد در این شرایط بهتر است مجلس عزم خود را به صورت عملی برای اصلاح قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی جزم کند. می‌توان در ماده یک این قانون مجازات کسی که در بازار سرمایه اخلال ایجاد می‌کند را تعریف کرد.

وی یادآور می‌شود: کسی که در بازار سرمایه اخلال ایجاد می‌کند این شخص طبق ماده ۲۲۸ قانون مجازات اسلامی مصداق مفسد فی الارض است و اما عملاً برخوردی صورت نمی‌گیرد.

تخلف محرز است، اسامی منتشر شود

اسدی همچنین می‌گوید: مگر می‌شود سهم شرکت‌ها روز گذشته همه صف خرید باشد و امروز همان سهم‌ها همه صف فروش باشند. چه اتفاقی در بازار رخ داده است؟ به طور قطع سهامداران حقیقی در صف فروش نیستند چرا که بسیاری منتظرند تا قیمت سهم به اصل پولشان بازگردد؛ بنابراین این سهامداران حقوقی هستند که هم نوسان می‌گیرند و هم با بازار بازی می‌کنند.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح می‌کند: تخلف محرز است و سازمان بورس ابزار‌های نظارتی خوبی برای رصد بازار دارد و باید این کار را انجام دهد. این یک مسئله امنیتی و مربوط به نظم عمومی است لذا درباره محرز بودن تخلف شکی نیست، اما سازمان بورس باید آن‌ها را شناسایی و به مراجع قضایی اعلام کند و حتی قوه قضائیه برای بازگشت اعتماد عمومی در بازار سرمایه می‌تواند اسامی متخلفان را افشا کند.

سازمان بورس در منفعل‌ترین حالت تاریخی

اسدی همچنین می‌گوید: در کلاس‌های آموزشی خود همواره یک شعار دارم که در بازار سرمایه بدون تحلیل تکنیکال و بنیادی نیز می‌توان خرید و فروش کرد، اما بدون قوانین و قواعد حقوقی محکم امکان ندارد بتوان در بازار خرید کرد.

وی با بیان اینکه در بازار سرمایه امروز، تحلیل تکنیکال و بنیادی دیگر پاسخگو نیست، می‌افزاید: برای مثال مردم نماد فملی که در این ۶ ماه صادارت عالی با دلار ۲۵ هزار تومان و گزارش‌های مالی بسیار خوبی داشته است را می‌فروشند. در واقع سهمی که از ۳۸۰۰ تومان به ۲۰۰۰ تومان رسیده است کدام تحلیل تکنیکال و بنیادی می‌گوید باید این سهم را فروخت؟ جز تحلیل بی نظمی، بی قانونی و عدم اطمینان در بازار، هیچ قاعده دیگری برای فروش این سهم‌ها وجود ندارد.

این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان می‌کند: اگر کلمه قانونمند را از بازار سرمایه بگیرید دیگر بازاری وجود نخواهد داشت. در حال حاضر سهامداران حقیقی حق دارند معترض باشند. سازمان بورس در منفعل‌ترین زمان خودش در طول تاریخ قرار دارد؛ این سازمان عملاً بازار را رها کرده است؛ در حالی که این سازمان ضابط قضایی است و باید متخلفین را به مراجع قضایی معرفی کند، اما الان قوه قضائیه مجبور شده تا به طور مستقیم ورود کند.