اقتصاد۲۴ ـ روز پدر یکی از مناسبتهای مهم تقویم ایران است که هر سال با فرا رسیدن آن، توجهها به نقش پدران در خانواده و جامعه جلب میشود. پدر بهعنوان تکیهگاه خانواده، نماد صبر، تلاش و مسئولیتپذیری است؛ کسی که برای آسایش فرزندانش از خواستههای خود میگذرد و بیوقفه برای آیندهای بهتر تلاش میکند. در فرهنگ ایرانی و اسلامی، این جایگاه ارزشمند با مناسبت مذهبی مهمی گره خورده و همین موضوع به روز پدر معنا و عمق بیشتری بخشیده است.
روز پدر در ایران همزمان با سالروز ولادت حضرت علی (ع)، نخستین امام شیعیان، گرامی داشته میشود. بر همین اساس، تاریخ این مناسبت هر سال بر مبنای تقویم قمری تعیین شده و در تقویم شمسی ثابت نیست. در سال ۱۴۰۴، روز پدر و روز مرد مصادف با شنبه ۱۳ دیماه ۱۴۰۴ است؛ روزی که در تقویم رسمی کشور بهعنوان تعطیل رسمی نیز ثبت شده است.
در تقویم شمسی، روز پدر ۱۴۰۴ برابر با ۱۳ دی ۱۴۰۴ است. این تاریخ در تقویم قمری مصادف با ۱۳ رجب ۱۴۴۷ هجری قمری و در تقویم میلادی برابر با ۳ ژانویه ۲۰۲۶ (Saturday – January ۰۳, ۲۰۲۶) خواهد بود. همزمانی این سه تقویم نشان میدهد که روز پدر ۱۴۰۴ نهتنها در ایران بلکه از منظر جهانی نیز تاریخ مشخص و قابل تطبیقی دارد.
۱۳ رجب، سالروز ولادت حضرت علی (ع)، در فرهنگ شیعی جایگاه ویژهای دارد. امام علی (ع) نمونه کامل عدالت، شجاعت، مهربانی و مسئولیتپذیری است و در زندگی خانوادگی نیز بهعنوان همسری مهربان و پدری دلسوز شناخته میشود. همین ویژگیها سبب شده تا ولادت ایشان بهعنوان روز پدر و روز مرد نامگذاری شود. در روایات اسلامی نیز به نقش معنوی امام علی (ع) بهعنوان پدر امت اشاره شده و این نگاه، پیوند عمیقی میان مفهوم پدری و شخصیت ایشان ایجاد کرده است.
بله، شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ به مناسبت ولادت حضرت علی (ع)، روز پدر و روز مرد، در تقویم رسمی کشور تعطیل است. این تعطیلی فرصت مناسبی برای دیدارهای خانوادگی، قدردانی از پدران و گرامیداشت این مناسبت فرهنگی و مذهبی فراهم میکند.
پیش از انقلاب اسلامی، روز پدر در ایران با تاریخ ۲۴ اسفند و همزمان با زادروز رضا شاه پهلوی برگزار میشد. پس از پیروزی انقلاب، این مناسبت از تقویم حذف شد و بهجای آن، سالروز ولادت حضرت علی (ع) بهعنوان روز پدر و روز مرد در تقویم رسمی کشور ثبت شد؛ تصمیمی که تا امروز نیز حفظ شده است.
در بسیاری از کشورهای جهان، روز پدر در تاریخهای متفاوتی برگزار میشود و لزوماً پیوند مذهبی ندارد. علاوه بر این، روز جهانی مرد هر سال در ۱۹ نوامبر برگزار میشود که در سال ۱۴۰۴ مصادف با ۲۸ آبان است. این روز با هدف توجه به سلامت، نقش اجتماعی و مسئولیتهای مردان نامگذاری شده، اما در ایران، روز مرد و روز پدر بهطور رسمی با ولادت حضرت علی (ع) گره خورده است.
دلیل تغییر تاریخ روز پدر در تقویم شمسی، قمری بودن تاریخ ولادت حضرت علی (ع) است. تقویم قمری هر سال حدود ۱۰ تا ۱۱ روز کوتاهتر از تقویم شمسی است و به همین دلیل، روز پدر هر سال در تاریخ متفاوتی از تقویم شمسی قرار میگیرد. به همین خاطر، برای دانستن زمان دقیق این مناسبت، باید هر سال تقویم را بررسی کرد.