اقتصاد۲۴- اورشنیک (Oreshnik)، یک موشک بالستیک سوخت جامد جادهای است که معمولاً به عنوان یک موشک بالستیک میانبرد (IRBM) شناخته میشود. این سیستم موشکی قادر به حمل کلاهک های هستهای و متعارف است. اورشنیک با استفاده از فناوریهایی که از برنامه RS-۲۴ یارس گرفته شده توسعه یافته است.
توسعه اورشنیک احتمالاً پس از فروپاشی پیمان منع موشکهای هستهای میانبرد (INF) در سال ۲۰۱۹ آغاز شد، که پیش از این، برای روسیه موشکها با برد بین ۵۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر را ممنوع کرده بود.
بیشتر بخوانید: معرفی بالگرد شناسایی تهاجمی شاهد ۲۸۵ ایران
این سامانه بر اساس یک سامانه کشنده برپاگر پرتابگر (TEL) متحرک جادهای ساخته شده است که امکان استقرار در خارج از جاده، اختفای عملیاتی و آمادگی سریع برای پرتاب را فراهم میکند.
موشک اورشنیک برای اولین بار در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ در جریان حمله موشکی روسیه به شهر دنیپرو اوکراین شلیک شد. گفته میشود اورشنیک هم نقش هستهای و هم نقش متعارف را ایفا میکند. این موشک در ساختار نوع هستهای خود، طبق گزارشها قادر به حمل چندین کلاهک بازگشتی هدفگیری مستقل چندگانه (MIRV) با بازده کم تا متوسط است. کشنده برپاگر پرتابگر همچنین در نقش متعارف، میتواند مهمات فرعی دقیق یا محمولههای بازدارنده منطقهای را مستقر کند. تحرک و انعطافپذیری پرتاب این سیستم، همراه با سرعت نهایی ۱۰ ماخ آن، برای تضمین بقا در برابر سیستمهای دفاع موشکی و امکان حملات نفوذی عمیق در اروپا یا آسیا در نظر گرفته شده است.
اورشنیک به عنوان یک موشک بالستیک دو مرحلهای با سوخت جامد طراحی شده است که از یک کشنده برپاگر پرتابگر (TEL) پرتاب میشود. این موشک دارای ساختاری استوانهای با بخش محفظه بازگشت به جو است که میتواند چندین کلاهک یا مهمات فرعی را در خود جای دهد. گفته می شود که بدنه موشک از آلیاژها و کامپوزیتهای با مقاومت بالا ساخته شده تا ضمن کاهش وزن آن در عین حال قابلیت بقا آن را در برابر بارهای حرارتی و آیرودینامیکی شدید تضمین کند. طبق گزارشها، سپر حرارتی آن برای بازگشت به جو در سرعتهای بیش از ۱۰ ماخ بهینه شده است. ابعاد تخمینی اورشنیک بین ۱۵ تا ۱۸.۵ متر طول و تقریباً ۱.۸۶ متر قطر است. این کشنده برپاگر پرتابگر تحرک استراتژیک بالایی را برای این سیستم موشکی فراهم میکند و امکان جابجایی سریع، قابلیت پرتاب خارج از جاده و استقرار میدانی پنهان را فراهم میکند.
موشک اورشنیک به عنوان موشک قادر به پشتیبانی از محمولههای دو حالته برای ماموریتهای هستهای و متعارف ارزیابی شده است. طبق گزارشها، اورشنیک در نوع ساختار هستهای خود قادر به حمل سه تا شش کلاهک چندگانه هدفگیری مستقل (MIRV) است که هر کدام دارای یک کلاهک با قدرت انفجار کم تا متوسط هستند. برای ماموریتهای متعارف، گفته می شود که این موشک تا شش کلاهک بازگشتی را حمل میکند که هر کدام به طور بالقوه مجهز به شش مهمات انفجاری با قدرت انفجار بالا هستند. این کلاهکها توسط سپر حرارتی محافظت میشوند که برای مقاومت در برابر شرایط بازگشت با دمای سطح تا ۴۰۰۰ درجه سانتیگراد طراحی شده است. محفظه مدولار کلاهک موشک امکان پیکربندی خاص ماموریت را بر اساس نیازهای عملیاتی و نوع هدف فراهم میکند.
موشک اورشنیک توسط یک سیستم پیشرانش راکتی سوخت جامد تغذیه میشود که در دو مرحله تنظیم شده باشد. مرحله اول، نیروی رانش بالا برای خروج از پرتابگر را فراهم میکند، در حالی که مرحله دوم، پرواز بالستیک را به سمت فاز پایانی حفظ میکند. فناوری سوخت جامد امکان آمادگی سریع برای پرتاب، ذخیرهسازی طولانی مدت و نگهداری سادهتر را فراهم میکند. دادههای پرواز گزارش شده از استفاده رزمی آن در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که سرعت نهایی آن بیش از ۱۰ ماخ و برد عملیاتی آن بین ۳۰۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر تخمین زده میشود.
موشک اورشنیک از یک سیستم ناوبری اینرسی (INS) یکپارچه با تصحیح ماهوارهای از طریق سیستم گلوناس روسیه استفاده میکند. این ترکیب برای موشک دقت در میانه مسیر را با تنظیمات بالقوه در فاز پایانی فراهم میکند. بنا به گفته منابع روسی این موشک ممکن است دارای قابلیت مانورپذیری با وسیله نقلیه بازگشت به جو یا استقرار طعمه برای جلوگیری از رهگیری توسط سیستمهای دفاع موشکی باشد. این سیستم به گونهای طراحی شده است که در محیطهای جنگ الکترونیکی و شرایط بدون جی پی اس به طور مؤثر عمل کند و امکان ناوبری مستقل را در طول مسیر پرواز خود فراهم کند.
موشک اورشنیک برای استفاده انعطافپذیر در طیف وسیعی از نقشهای رزمی، از جمله بازدارندگی استراتژیک و حذف اهداف متعارف با ارزش بالا طراحی شده است. اورشنیک در پیکربندی هستهای خود، قابلیت حمل و نقل سیار و قابل بقا برای حمله دوم را در اختیار روسیه قرار میدهد که میتواند زیرساختهای کلیدی دشمن، مراکز فرماندهی نظامی یا تأسیسات مستحکم را در بردهای طولانی هدف قرار دهد. توانایی اورشنیک در حمل چندین وسیله نقلیه بازگشتی با قابلیت هدفگیری مستقل، به موشک واحد اجازه میدهد تا به طور همزمان به چندین نقطه استراتژیک حمله کند و کاربرد آن را در سناریوهای مقابله با نیرو و مقابله با ارزش افزایش دهد.
در نقش حمله متعارف، اورشنیک میتواند برای خنثی کردن اهداف عملیاتی حیاتی مانند سیستمهای یکپارچه دفاع هوایی، مراکز لجستیکی، گرههای ارتباطی و فرودگاههای نظامی استفاده شود. این موشک با حمل وسایل نقلیه بازگشتی مجهز به مهمات فرعی، میتواند اهداف منطقهای وسیع را اشباع کند، استقرارهای رو به جلو را مختل کند یا حملات سریعی را علیه اهداف حساس به زمان انجام دهد.
نوع: موشک بالستیک میانبرد (IRBM)
کشور طراح: روسیه
کشورهای استفادهکننده: روسیه
پیشرانه: موتور راکت سوخت جامد، پیکربندی دو مرحلهای
وزن پرتاب: ۳۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ کیلوگرم
سرعت: ۱۰ تا ۱۱+ ماخ (تقریباً ۱۳۰۰۰ تا ۱۴۰۰۰ کیلومتر در ساعت)
برد: ۳۰۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر (بسته به بار مفید)
ابعاد| طول: ۱۵ تا ۱۸.۵ متر؛ قطر: ۱.۸۶ متر