اقتصاد۲۴- اف-۳۵ای لایتنینگ ۲ (F-۳۵ A Lightning II)، یک جنگنده رادارگریز چندمنظوره است که توسط شرکت آمریکایی لاکهید مارتین با همکاری نورثروپ گرومن، بیای ئی سیستمز (BAE Systems) و پراتاند ویتنی طراحی و ساخته شده است.
اف-۳۵ای دارای قابلیت مانور بالا و انجام عملیاتی پیشرفته، پنهانکاری و آیرودینامیک است. اف-۳۵ای با دارابودن بدنه با سطوح زاویهدار و ویژگیهای پنهان کاری دارای رد راداری کم است. این هواپیما دارای یک محفظه داخلی برای سلاح است تا ضمن حفظ پنهانکاری خود در صورت لزوم از جایگاههای سخت خارجی استفاده کند.
بیشتر بخوانید: معرفی موشک آموغا
طول این هواپیما ۱۵.۷ متر، طول بالهای ۱۰.۷ متر و ارتفاع ۴.۴ متر است. حداکثر وزن برخاست آن تقریباً ۳۱۸۰۰ کیلوگرم است که شامل سوخت و مهمات میشود. کابین خلبان دارای یک صندلی برای خلبان است. ارتباط خلبان با هواپیما از طریق یک سیستم نمایشگر نصب شده روی کلاه ایمنی (HMDS) برقرار میشود. این سیستم نمایشگر دادههای حیاتی پرواز و نبرد را مستقیماً روی کلاه ایمنی خلبان نمایش میدهد و آگاهی موقعیتی را در طول درگیریهای هوا به هوا و هوا به زمین به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
توسعه اف-۳۵ای در اواسط دهه ۱۹۹۰ تحت پروژه جنگنده ضربتی مشترک (JSF) آغاز شد. هدف از این پروژه تولید هواپیمایی برای ایالات متحده و متحدان ناتو بود که بتواند ضمن ایفای نقش هوا به هوا و هوا به زمین، قابلیت سطح مقطع راداری کم و سیستمهای جنگ الکترونیک پیشرفته را حفظ کنند. پس از سالها آزمایش، بازنگری در طراحی و تأخیر، این هواپیما اولین پرواز خود را در دسامبر ۲۰۰۶ انجام داد.پس از آزمایشهای گسترده و استقرارهای اولیه، اف-۳۵ای در سال ۲۰۱۶ به طور کامل وارد خدمت عملیاتی در نیروی هوایی ایالات متحده شد.
اف-۳۵ای دارای قابلیت برخاست و فرود متعارف (CTOL) است که در درجه اول برای برتری هوایی، ماموریتهای ضربتی و پشتیبانی نزدیک هوایی طراحی شده است. اف-۳۵ای همچنین دارای قابلیتهای پیشرفته رادارگریزی، اویونیک و چندمنظوره است که آن را به یک دارایی کلیدی و مهم در میدانهای جنگی مدرن تبدیل میکند. نقشهای اصلی اف-۳۵ای شامل برتری هوایی، پشتیبانی نزدیک هوایی (CAS)، حمله دقیق، اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR) و سرکوب پدافند هوایی دشمن (SEAD) است.
اف-۳۵ای مجهز به یک محفظه تسلیحات داخلی همهکاره و جایگاههای سخت خارجی است که به آن اجازه میدهد بسته به نیازهای ماموریت، طیف گستردهای از مهمات هوا به هوا، هوا به زمین و هدایتشونده دقیق را حمل کند. محفظه تسلیحات داخلی با به حداقل رساندن رد راداری در طول نبرد، قابلیتهای پنهانکاری هواپیما را افزایش میدهد. با این حال، برای ماموریتهایی که به مهمات یا برد اضافی نیاز دارند، اف-۳۵ای میتواند سلاحها را به صورت خارجی حمل کند، اگرچه این امر پنهانکاری راداری آن را کاهش میدهد.
یکی از ویژگیهای کلیدی مجموعه تسلیحات اف-۳۵ای، توپ M ۶۱ A ۲ وولکان آن است. اینسلاح یک توپ چرخشی ۲۰ میلیمتری شش لول که نرخ آتش بالایی (تا ۶۰۰۰ گلوله در دقیقه) را فراهم میکند. اف-۳۵ای تقریباً ۱۸۰ گلوله برای این توپ حمل میکند که برای نبرد نزدیک یا شلیکهای رگباری علیه اهداف زمینی طراحی شده است.
اف-۳۵ای برای نبردهای هوا به هوا، دارای موشک AIM-۱۲۰ AMRAAM (موشک پیشرفته هوا به هوای میانبرد) است. این موشک با رادار هدایت میشود و بردی تا ۱۶۰ کیلومتر دارد و آن را برای نبردهای فراتر از دید (BVR) بسیار مؤثر میکند. AIM-۹ X سایدوایندر، موشکی کوتاهبرد با هدایت مادون قرمز، برای موقعیتهای نبرد نزدیک استفاده میشود و در برابر هواپیماهای مانور دهنده دشمن بسیار مؤثر است.
اف-۳۵ای دارای مهمات هوا به زمین نظیر GBU-۳۱ JDAM (مهمات حمله مستقیم مشترک) است. این بمب که با جی پی اس هدایت میشود برای حملات دقیق علیه اهداف با ارزش بالا یا مستحکم استفاده میشود. علاوه بر این، این جنگنده میتواند از بمبهای با قطر کوچک GBU-۳۹ (SDB) که برای اهداف دقیق و کوچکتر طراحی شدهاند و همچنین AGM-۸۸ HARM (موشک ضد تشعشع پرسرعت) که به طور خاص برای هدف قرار دادن و خنثی کردن سیستمهای دفاع هوایی دشمن، از جمله تأسیسات راداری طراحی شدهاند، استفاده کند.
اف-۳۵ای مجهز به یک موتور توربوفن F ۱۳۵-PW-۱۰۰ پرتاند ویتنی است. این موتور بسیار پیشرفته و قدرتمند اف-۳۵ای را قادر میسازد تا در طیف وسیعی از سرعتها و ارتفاعات با حفظ راندمان سوخت عملیاتی شود. این موتور در حالت خشک خود تا ۲۸۰۰۰ پوند رانش و با پسسوز ۴۳۰۰۰ پوند رانش تولید میکند که عملکرد استثنایی را برای اف-۳۵ای هم در نبرد هوایی و هم در پرواز مافوق صوت پایدار فراهم میکند.
حداکثر سرعت اف-۳۵ای، ۱.۶ ماخ یا تقریباً ۱۲۰۰ مایل در ساعت (۱۹۳۰ کیلومتر در ساعت) است و سقف پرواز آن بیش از ۵۰۰۰۰ فوت (۱۵۲۴۰ متر) است. برد عملیاتی این هواپیما با سوخت داخلی تقریباً ۲۲۲۰ کیلومتر (۱۳۸۰ مایل) است که برد قابل توجهی را برای ماموریتهای رزمی و طولانی مدت فراهم میکند. علاوه بر این، قابلیتهای تغییر بردار رانش اف-۳۵ای به آن اجازه میدهد تا به مانورپذیری برتر، به ویژه در طول درگیریهای هوا به هوا، دست یابد.
نقش: جنگنده رادارگریز چندمنظوره
کشور طراح: ایالات متحده
شرکتهای سازنده: لاکهید مارتین، مشارکت نورثروپ گرومن، بیای ئی سیستمز و پراتاند ویتنی
وزن: ۳۱۸۰۰ کیلوگرم
موتور: موتور توربوفن پرتاند ویتنی F ۱۳۵-PW-۱۰۰
رانش: ۲۸۰۰۰ پوند (خشک) / ۴۳۰۰۰ پوند (با پس سوز)
سرعت: حداکثر سرعت: ۱.۶ ماخ (حدود ۱۲۰۰ مایل در ساعت یا ۱۹۳۰ کیلومتر در ساعت)
برد| شعاع عملیاتی: ۲۲۲۰ کیلومتر / حداکثر برد: تقریباً ۳۶۷۰ کیلومتر
ابعاد| طول: ۱۵.۷ متر؛ ارتفاع: ۴.۴ متر؛ طول بال: ۱۰.۷ متر