اقتصاد۲۴- هفته اخیر، بازار سرمایه با نوسانات سنگینی همراه بود بهطوری که باعث شد بیش از پیش، سرمایه گذاران در دوگانگی ارزندگی سهام یا ریسک های سیستماتیک قرار بگیرند. نتیجه این جدال در آخرین روز معاملاتی هفته پیش با غلبه ریسک بر ارزندگی به پایان رسید. با این وجود سوال همیشگی مطرح میشود. در نهایت بازار تا پایان سال به کدام سو میل میکند؟
سروش گرامی، کارشناس بازار سرمایه با اشاره به سیاستهای ارزی دولت توضیح داد: ارز به عنوان مهمترین عامل تاثیرگذار بر بازار سرمایه توانسته به بازار جهت دهد. پس از تغییر سکان دار بانک مرکزی نرخ ارز از رنج ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان به محدوده ۱۲۷ هزار تومان رسید. شنیدهها حاکی از آن است که سیاست آزادسازی ارز راهی نه برای کاهش موقت فشار دولت، بلکه به عنوان مسیری برای حذف رانت و رسیدن به عدالت اجتماعی ادامه پیدا خواهد کرد.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: افزایش نرخ پایه ارز و نزدیکسازی نرخ رسمی به نرخ بازار آزاد عملا موجب شده شرکتهای صادرات محور بیش از پیش چشم انداز مثبتی داشته باشند. بهطوری که شرکتهای پتروشیمی، فولادی و فلزات اساسی میتوانند لیدرهای رشد بازار سرمایه باشند.
گرامی با توضیح شاخص کل و هموزن گفت: شرکتهای بزرگ و منتفع از آزادسازی نرخ ارز با وزن ۸۰ درصدی که از شاخص کل دارند در هفته اخیر توانستند برآیند شاخص کل را مثبت کنند. در مقابل شاخص کل در هفته اخیر نتوانست شاخص هموزن را با خود همراه کند. دلیل این واگرایی سهم ۲۰ درصدی صنایع صادرات محور از شاخص هموزن است که نتوانستهاند اثرگذاری مشابهی بر شاخص هموزن داشته باشند. این واگرایی موجب شده شاخص کل و هموزن با یک اختلاف ۲۵ تا ۳۰ درصدی از اول سال مواجه باشند.
گرامی در ادامه به ظرفیت رشد صنایع پرداخت و گفت: ظرفیت رشد برای شرکتهای صادرات محور همچنان وجود دارد. هنوز بازار به نقطهای نرسیده که بگوییم سهام این شرکتها به قیمت است و شاخص در وضعیت تعادلی قرار دارد. وی در ادامه توضیح داد: شاخص کل تعادلی با توجهبه سیاستگذاریهای اتفاق افتاده به نظر میرسد چیزی حدود ۶ میلیون واحد باشد. در صورتی که شاخص کل حدودا ۲۰ تا ۳۰ درصد پایینتر از این مقدار قرار دارد؛ بر این اساس میتوان گفت ظرفیتهای رشد همچنان وجود دارد.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به صنایعی که افزایش نرخ ارز هزینههای تولیدشان را افزایش داده، گفت: شرکتهایی که پس از آزادسازی نرخ ارز، بهای تمامشده آنها افزایش پیدا کرده مانند شرکتهای لاستیک سازی، لبنیاتی، خودروسازی و حتی شرکتهای سیمانی باید طی چندین مرحله افزایش نرخ دهند. به دلیل فاصله زمانی قابل توجه برای مجوزهای مورد نیاز این شرکتها دچار عقب ماندگی از بازار میشوند و پس از گذشت زمانی کوتاه شروع به رشد میکنند. با این حال انتظار میرود پس از به تعادل رسیدن شرکتهای بزرگ و صادرات محور سهام صنایع کوچک که وزن بیشتری از شاخص هموزن را تشکیل میدهند؛ ارزندگی خود را به دست آورند.
بیشتر بخوانید:خروج سنگین پول حقیقی از بازار سهام/ شاخص کل بورس درجا زد
گرامی با تحلیل زمان رشد صنایع کوچک گفت: با توجهبه عقبماندگی ۳۰ درصدی شاخص هموزن از شاخص کل، انتظار میرود پس از رسیدن شاخص کل به مرز ۵ میلیون واحد شاخص هموزن بتواند بازدهی بهتری نسبت به شاخص کل ثبت کند. دو عامل جبران عقب ماندگی صنایع کوچک نسبت به صنایع بزرگ و ارزندگی صنایع کوچک پس از یک فاصله زمانی؛ میتواند دلیل این رشد باشد.
این کارشناس در پایان با اشاره به بازده زمانی مورد انتظار برای شاخص کل ۶ میلیون واحدی گفت: محافظه کاری بازار و احتیاط سرمایه گذاران به دلیل وجود ریسکهای سیستماتیک قابل مشاهده است. با این حال احتمال میرود با نزدیک شدن به مجمعهای شرکتها شاهد دستاندازی شاخص کل بورس به ۶ میلیون واحد باشیم.
محمد سرلک، کارشناس بازار سرمایه نیز با اشاره به شرایط بورس در هفته گذشته گفت: در هفته گذشته با توجه به ریسکهای سیستماتیک به وجود آمده شاخص کل در آخرین روز معاملاتی با ریزش بیش از ۱۰۰ هزار واحدی به کار خود پایان داد. با توجه به اینکه در هفتههای اخیر نمادهای شاخص ساز بهطور میانگین بازدهی ۵۰ درصدی را از خود به جا گذاشتند، این اصلاح سنگین دور از انتظار نبود. افزایش ریسکهای سیستماتیک و عدم دسترسی به داراییهای بورسی به دلیل ۳ روز تعطیلی متوالی بازار سرمایه، به ریزش سنگین آخرین روز معاملاتی نیز دامن زدند. همین دلایل کافی بود تا سرمایه گذاران ریسک گریز با شناسایی سودهای خود اقبال بیشتری برای آخرهفتهای کم ریسک داشته باشند و در انتظار بازگشایی بازار سرمایه در نخستین روز معاملاتی بمانند.
سرلک با اشاره به نزدیک سازی نرخ ارز پایه شرکتها به بازار آزاد و حذف تالار اول افزود: معاملات ارز توسط بیشتر شرکتها در تالار دوم و تعیین قیمت با توجه به مکانیزم عرضه و تقاضا، روی سودآوری صنایع صادراتمحور اثر مثبتی میگذارد. دولت بزرگترین تصمیم اقتصادی چند سال اخیر خود را گرفته است. انتقال ارز حاصل از صادرات به تالار دوم، نزدیک کردن قیمت ارز آزاد به ارز رسمی و حذف رانت این حوزه باعث پیش بینیپذیرتر شدن بورس شده و تحلیلپذیری سودآوری شرکتها را افزایش داده است. وی افزود: سهم زیاد شرکتهای بزرگ و صادرات محور از کل بازار و پیش بینی سودآوری این شرکتها در کوتاه مدت احتمال اصلاح سنگین بازار را کم میکند.
سرلک به ریسک گریزی سهامداران پرداخت و گفت: بازار به ریسکهای سیستماتیک وزن زیادی داده بهطوری که اثر آن در محافظه کاری بیشتر سرمایه گذاران قابل مشاهده است. در صورت تداوم ریسکهای سیستماتیک شاخص کل میتواند از نظر زمانی با اصلاح مواجه باشد.
سرلک در ادامه گفت: با توجه به اینکه در گزارشهای دی ماه و فصلی شرکتها اثر افزایش قیمت دلار بر عملکرد شرکتها نمایش داده خواهد شد؛ از نظر بنیادی انتظار ثبت زمستان خوبی برای شرکتها داریم.
وی در ادامه به سرمایه گذاران پیشنهاد کرد: سرمایه گذاران باید توجه داشته باشند که بازار به صورت گروهی به اخبار بد، عکس العمل نشان میدهد. با توجه به اینکه اکثر نمادهای شاخص ساز بازدهی خوبی را در ماه گذشته تجربه کردهاند پوشش ریسک در معاملات از ملزومات ادامه دادن در بازار سرمایه است.
این کارشناس در ادامه به لایحه بودجه پرداخت و گفت: با توجه به تایید کلیات بودجه پیشنهادی دولت توسط مجلس، در صورتی که با کسری بودجه کمی مواجه باشیم احتمال دارد اندکی از ریسکهای سیستماتیک بازار کم شود و سرمایه گذاران چشم انداز بهتری برای سال آینده پیدا کنند.
سرلک در پایان گفت: نشانههایی از حذف قیمت گذاری دستوری در تصمیمات اقتصادی دولت دیده میشود. این سیاست در صورت اجراییشدن میتواند محرکی برای سودآوری شرکتها باشد. همین عامل میتواند موجب رونق گرفتن بازار سهام شود.