اقتصاد۲۴- بورس طی هفته گذشته در دستان شرایط سیاسی بود. ریسکهایی که روند معاملات را در شنبه و کمی نیز در یکشنبه منفی کرده بودند –اعتراضات داخلی و تهدیدات سیاسی خارجی- توانستند بورس را از روند صعودی خود باز دارند. البته که حتی این اتفاقات نیز نتوانستند روند دادوستدها در تالار شیشهای را کند کنند، به صورتی که از روز شنبه ارزش معاملات همچنان صعودی بود و شاهد افزایش آن بودیم.
علاوه بر این، رشد شاخصههای قیمتی نیز مشهود بود که این موضوع نیز نتیجه نگاه مثبت به آینده و احتمال وقوع اتفاقات مثبت اقتصادی در ادامه است. این روند تا روز سه شنبه ادامه پیدا کرد و شاخصههای قیمتی رشد کرد و شاخص کل نیز به محدوده ۴.۵ میلیون واحد نزدیک شد. با این وجود پررنگ شدن ریسکهای سیاسی خارجی بازار چهارشنبه را مجددا به سرخی کشاند. قرمز تقریبا یکدستی که البته هیچ یک از تحلیلگران آن را نقطه پایانی برای روند صعودی ندانستند. برخی از تحلیلگران بر این باورند که نگاه مثبت نسبت به آینده باعث شده در اواسط هفته گذشته اشخاص حقیقی نیز در طرف خرید قرار بگیرند. اما در روز چهارشنبه با توجه به افزایش ریسکهای سیستماتیک و همچنین احتمال تهاجم نظامی به کشور کمی نوسانات در بازار سهام افزایش پیدا کرد و شاهد خروج نسبتا سنگین نقدینگی اشخاص حقیقی از سهام و صندوقهای سهامی بودیم، در عین حال شاخص کل هم کمی اصلاح کرد. اما در خصوص اینکه هفته جاری چگونه خواهد بود این موضوع بستگی به دیدگاه سهامداران و همچنین تغییرات در بعد سیاسی کشور خواهد داشت.
با وجود تمامی نوسانات، شاخص کل توانست در هفته گذشته بازدهی کمی مثبت ۰.۳۷ درصدی را ثبت کند، اما شاخص هموزن که برخی آن را نماینده بهتری برای بازار میدانند ۳.۸۵ درصد منفی شد و این وضعیت برای شاخص کل فرابورس نیز با منفی ۲.۶۸ درصد مشابه بود. اما با این وجود دو شاخص بازار سرمایه توانستند از دلار بازار آزاد که افت ۳.۲۳ درصدی را تجربه کرد عملکرد هفتگی بهتری را به نمایش بگذارند. ارزش بازار در هفتهای که گذشت به ۱۰۵ میلیارد دلار معادل ۱۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان رسید که نسبت به هفته ماقبل رشد داشت. همچنین P/E بازار نیز با رشد ۰.۳۳ درصدی به ۸.۶۴ واحد رسید.
ارزش معاملات نیز در هفته گذشته موفق به ثبت رکورد تاریخی شد. ارزش معاملات در روز سرخ رنگ شنبه به ۳۴ همت رسید که بالاترین ارزش در تاریخ معاملات بورس است. همچنین میانگین ارزش معاملات هفتگی در هفته گذشته نیز ۲۵ هزار و ۷۰۲ میلیارد تومان بود که در برآیند هفتگی عدد بی سابقهای است. اما در طرف مقابل در هفته گذشته ۱۰ هزار و ۷۵۴ میلیارد تومان خروج سرمایه حقیقی ثبت شد که بالاترین میزان خروج سرمایه در ۲۸ هفته گذشته بود. در این هفته صندوقهای درآمد ثابت موفق به جذب ۸ هزار و ۶۳۸ میلیارد تومان سرمایه حقیقی شدند و در مقابل صندوقهای طلا ۲ هزار و ۱۲ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از دست دادند. در برآیند هفتگی صندوقهای طلا ۳.۵۸ درصد منفی و صندوقهای درآمد ثابت ۰.۶۶ درصد مثبت بودند.
احمد اشتیاقی، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه گفت: بعد از اتفاقی که روز شنبه در جریان اتفاقات سیاسی افتاد بازار با توجه به عوامل بنیادی–تخصیص ارزی که به کانال ۱۳۰ هزار تومان ارتقا پیدا کرد و همچنین حذف ارز ترجیحی- به صعود مجدد امیدوار شد. اثر این موضوع روز دوشنبه بعد از منفیهایی که روز شنبه و یکشنبه رخ داد، مشهود بود. بعد از آن وضع تعرفه ۲۵ درصدی برای کشورهایی که با ایران تجارت میکنند مجددا فضا را منفی کرد و نشان داد تمام تحولاتی که در هفته گذشته رخ داد بر محور سیاسی استوار است و همه افتها از شرایط سیاسی که بر ایران حاکم شده نشات میگیرد.
بیشتر بخوانید:زمستان برای بازار سرمایه بهار خواهد شد؟
وی ادامه داد: با این وجود از نظر بنیادی بازار کماکان پتانسیل صعود را دارد. با توجه به اینکه نرخ ارز تخصیصی میتواند همپای نرخ ارز آزاد رشد کند و فاصله خود را به کمترین حد ممکن رسانده است و چه بسا سیاست جدید طوری باشد که فاصله مدنظر ۱۰ درصدی از بین برود و بتواند به صورت روزانه مطابق با نرخ ارز در بازار آزاد قیمت بخورد و فاصلهای نداشته باشد. این موضوع بهشدت روی سودآوری شرکتهای صادرات محور از جمله پتروشیمیها و معدنیها و فولادیها تاثیر مثبت میگذارد.
اشتیاقی گفت: در این بین حذف ارز ترجیحی با فرض حفظ حاشیه سود قبلی شرکتهایی که این ارز را دریافت میکردند میتواند به رشد سودآوری منجر شود که این موضوع هم میتواند روند صعودی را در این شرکتها حفظ کند. در واقع اینکه یارانه در نهایت به انتهای زنجیره یعنی مردم پرداخت میشود میتواند تولید و سرمایه گذاری را توجیه پذیر کند و قاعدتا چنین چیزی میتواند برای بازار سرمایه بهشدت مثبت باشد.
این تحلیلگر گفت: بنابراین به نظر میرسد بازار از لحاظ بنیادی شرایط رشد را تا رسیدن شاخص کل به ۵ میلیون واحد دارد مشروط بر اینکه عوامل سیاسی این اجازه را بدهند. هر چه ابهامات اهالی بازار پیرامون عوامل سیاسی کاهش یابد و شرایط پیش بینی پذیرتر شود این موضوع روی نحوه سرمایه گذاری افراد در بازار سرمایه اثر میگذارد. بهطور کلی، اما شرایط سیاسی در اتفاقات هفته گذشته و هفته آتی بسیار پروزن است و باید دید در این حوزهها چه اتفاقی میافتد.
وی در خصوص محرکها و ریسکهایی که میتواند بازار را رشد و افت دهد نیز گفت: محرک اصلی رشد بازار تصمیم بزرگ دولتمردان اقتصادی مبنی بر عدم قیمت گذاری دستوری در نرخ ارز و نرخ محصولات است. این موضوع هم برای دوماهه آتی و هم سال جدید محرک اصلی رشد بازار است و آثار آن شاید در حال حاضر مورد ارزیابی قرار نگرفته باشد، ولی قطعا موجب رشد سودآوری مستمر شرکتها میشود. این موضوع که بازار بتواند همگام با تورم و افزایش نرخ ارز به رشد سودآوری ادامه دهد، عامل اصلی رشد بازار است. این موضوع باعث میشود P/E بازار با دو واحد افزایش مواجه شود.
اشتیاقی ادامه داد: با توجه به این موضوع بازار هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است و به نظر میرسد جایگاه واقعی بازار صرف نظر از اینکه هر ساله از فصل مجمع منتفع میشود میتواند رشد مضاعفی را تا شاخص ۵ میلیون واحدی به ارمغان بیاورد. جذابیتی که به واسطه تصمیم مهم دولت ایجاد شده فضای سرمایه گذاری و تولید را فراهم کرده است و میتوان اینطور استنباط کرد که پولهای جدیدی نیز متوجه بورس شود و روند گسیل پولهای جدید نیز جذابیت بازار را بیشتر از گذشته خواهد کرد و شاهد بازاری پویا، با جذب سرمایه بالا و روند صعودی متناسب با فضای تورمی کشور خواهیم بود. به نظر میرسد اگر ریسکهای سیاسی فروکش کند و از این بابت خطری متوجه کشور نباشد طی ۶ ماه آتی بازار سرمایه از بازارهای موازی پیشی خواهد گرفت.