اقتصاد۲۴- هوش مصنوعیهای آفلاینی وجود دارد که بدون نیاز به اتصال دائم اینترنت قابل استفاده هستند. این ابزارها نشان میدهند که فناوری هوش مصنوعی دیگر محدود به سرویسهای ابری نیست و میتوان آن را بهصورت محلی، امن و خصوصی روی کامپیوتر یا تلفن همراه اجرا کرد. دو مورد از این مدلها برای استفاده روی کامپیوترهای شخصی طراحی شدهاند و مدل سوم مخصوص گوشیهای هوشمند اندرویدی است. همچنین روش نصب و راهاندازی هر کدام بهصورت مرحلهبهمرحله توضیح داده میشود.
JenAI نمونهای پیشرفته از پیادهسازی مدلهای زبانی بزرگ (LLM) بهصورت آفلاین روی کامپیوترهای شخصی است. این ابزار به کاربران اجازه میدهد بدون اتصال به اینترنت، تجربهای شبیه گفتوگو با یک دستیار هوشمند واقعی داشته باشند. برای استفاده از JenAI تنها به یک میکروفون و بلندگو نیاز است و تمام پردازشها بهصورت محلی انجام میشود؛ موضوعی که امنیت و حریم خصوصی مکالمات را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
JenAI بر پایه مدلهای زبانی متنباز ساخته شده و از توان پردازش زبان طبیعی برای درک سوالات کاربر و تولید پاسخهای دقیق استفاده میکند. این دستیار قادر است به سوالات عمومی، فنی یا آموزشی پاسخ دهد و مکالمهای روان و طبیعی برقرار کند. انعطافپذیری این ابزار باعث شده تا توسعهدهندگان بتوانند با کمک فریمورکهایی مانند LangChain حتی چتبات اختصاصی خود را نیز طراحی کنند.
برای استفاده از JenAI ابتدا باید فایلهای مربوط به آن را از مخزن گیتهاب دانلود کرد. این مخزن شامل کدهای پایتون و منابع موردنیاز برای اجرای پروژه است. پس از دریافت فایلها، ایجاد یک محیط مجازی پایتون اهمیت زیادی دارد تا وابستگیها بهدرستی نصب شوند.
در مرحله بعد، کتابخانههای موردنیاز پروژه با استفاده از فایل requirements.txt نصب میشوند. سپس باید مدل زبانی بزرگ (LLM) را دانلود کرد که حجم آن حدود ۵ گیگابایت است. این مدل هسته اصلی JenAI را تشکیل میدهد و وظیفه پردازش و تولید متن را بر عهده دارد. در نهایت با اجرای فایل اصلی پروژه، JenAI آماده استفاده میشود. در اولین اجرا ممکن است زمان بیشتری صرف دانلود مدلهای جانبی شود.
یکی از جذابترین ویژگیهای JenAI، رابط گفتاری یکپارچه آن است. این ابزار از فناوری تبدیل گفتار به متن (Speech-to-Text) برای دریافت سوالات کاربر استفاده میکند. کافی است کاربر صحبت کند تا سیستم، صدا را به متن تبدیل کرده و آن را برای مدل زبانی ارسال کند.
پس از پردازش سوال، پاسخ تولیدشده دوباره با کمک فناوری تبدیل متن به گفتار (Text-to-Speech) به صورت صوتی پخش میشود. این فرایند باعث میشود تعامل با JenAI بسیار شبیه گفتوگو با یک انسان واقعی باشد. استفاده از مدلهای صوتی طبیعی، کیفیت بالای صدا و پاسخهای چندجملهای، تجربه کاربری این ابزار را تقویت کرده است.
DeepSeek یک مدل زبانی بزرگ چینی است که برای رقابت با مدلهایی مانند ChatGPT و Gemini توسعه داده شده است. یکی از مزیتهای مهم DeepSeek، امکان استفاده آفلاین از آن روی کامپیوترهای شخصی است. برای اجرای این مدل بهصورت محلی، از ابزار Ollama و رابط کاربری Streamlit استفاده میشود.
DeepSeek قابلیت پاسخدهی دقیق، حفظ روند گفتوگو و حتی نمایش مراحل استدلال را دارد. این ویژگی باعث میشود کاربران علاوه بر دریافت پاسخ، با منطق پشت آن نیز آشنا شوند. به همین دلیل DeepSeek گزینهای مناسب برای آموزش، تحلیل و استفادههای تخصصی محسوب میشود.
Ollama ابزاری است که امکان اجرای مدلهای زبانی بزرگ را بهصورت محلی فراهم میکند. این ابزار روی سیستمعاملهای ویندوز، macOS و لینوکس قابل نصب است و بهعنوان یک سرویس در پسزمینه اجرا میشود. ارتباط با مدلها از طریق خط فرمان یا API انجام میگیرد و تمام پردازشها روی سیستم کاربر صورت میپذیرد.
پس از نصب Ollama، مدل DeepSeek با یک دستور ساده دانلود و اجرا میشود. سپس با استفاده از Streamlit میتوان یک رابط گرافیکی ساده برای چتبات طراحی کرد تا تعامل با مدل راحتتر شود. این ترکیب باعث شده DeepSeek به یک هوش مصنوعی آفلاین قدرتمند برای کامپیوترهای شخصی تبدیل شود.
بعد از آمادهسازی محیط پایتون و نصب وابستگیها، کدهای مربوط به چتبات اجرا میشوند. با اجرای Streamlit، یک رابط وب محلی در مرورگر نمایش داده میشود که کاربر میتواند از طریق آن با DeepSeek گفتوگو کند. این رابط امکان انتخاب مدل، مشاهده پاسخها و حتی دیدن مراحل استدلال را فراهم میکند. گفتوگوها به صورت پیوسته ادامه پیدا میکنند و مدل میتواند زمینه مکالمه را حفظ کند.
سومین ابزار معرفیشده، A Personal Voice Assistant است که مخصوص گوشیهای هوشمند اندرویدی طراحی شده و بهصورت آفلاین نیز کار میکند. این اپلیکیشن برخلاف دستیارهایی مانند Google Assistant، برای بسیاری از قابلیتهای خود به اینترنت نیاز ندارد و میتواند وظایف روزمره را به شکل صوتی انجام دهد.
این دستیار صوتی امکان ترجمه و توضیح کلمات، برقراری تماس تلفنی، تنظیم آلارم، باز کردن اپلیکیشنها و حتی مدیریت برخی تنظیمات گوشی را دارد. کاربر تنها با صحبت کردن میتواند دستور موردنظر خود را اجرا کند و نیازی به تایپ یا جستوجوی دستی نیست.
از مهمترین ویژگیهای این اپلیکیشن میتوان به کارکرد آفلاین، رابط کاربری ساده، صرفهجویی در زمان و راحتی استفاده اشاره کرد. خودکارسازی وظایف تکراری یکی از مزایای اصلی آن است که باعث افزایش بهرهوری کاربران میشود.
در مقابل، این ابزار محدودیتهایی نیز دارد. دقت تشخیص گفتار به تلفظ و لهجه کاربر وابسته است و ممکن است در برخی دستگاهها بهخوبی عمل نکند. همچنین نسبت به نسخههای آنلاین، امکانات کمتری ارائه میدهد.
نصب این اپلیکیشن بسیار ساده است و نیازی به کدنویسی ندارد. کاربران میتوانند از طریق Google Play Store آن را دانلود و نصب کنند. پس از نصب، باید دسترسیهای لازم مانند میکروفون و مخاطبان را فعال کرد. سپس با تنظیمات اولیه، اپلیکیشن آماده استفاده میشود و کاربر میتواند تنها با فرمانهای صوتی، کارهای مختلف را انجام دهد.
هوش مصنوعی آفلاین نهتنها امکانپذیر است، بلکه در بسیاری از کاربردها میتواند جایگزین مناسبی برای سرویسهای آنلاین باشد؛ بهویژه زمانی که امنیت، حریم خصوصی و دسترسی بدون اینترنت اهمیت دارد.