اقتصاد۲۴ ـ در بازار ارزهای دیجیتال، اصطلاحات زیادی وجود دارد که در نگاه اول ساده به نظر میرسند، اما درک عمیق آنها میتواند دید سرمایهگذار را کاملاً تغییر دهد. یکی از مهمترین این مفاهیم «مارکت کپ» یا ارزش بازار است. بسیاری از افراد هنگام بررسی پروژههای رمزارزی، تنها به قیمت هر واحد توجه میکنند و تصور میکنند ارزی که قیمت پایینتری دارد، ارزانتر و مستعد رشد بیشتری است. اما واقعیت این است که بدون درک مارکت کپ، مقایسه پروژهها میتواند گمراهکننده باشد.
مارکت کپ یا ارزش بازار، نشاندهنده ارزش کل یک ارز دیجیتال در بازار است. این شاخص از حاصلضرب قیمت فعلی هر واحد ارز در تعداد واحدهای در گردش آن به دست میآید. به بیان ساده، مارکت کپ به ما میگوید اگر بخواهیم تمام واحدهای یک ارز دیجیتال را با قیمت فعلی بازار خریداری کنیم، چه میزان سرمایه نیاز داریم. به همین دلیل، مارکت کپ معیار مناسبتری نسبت به قیمت واحد برای سنجش اندازه و جایگاه یک پروژه محسوب میشود.
بسیاری از تازهواردان بازار ارز دیجیتال تصور میکنند ارزی که قیمت هر واحد آن مثلاً هزار تومان است، نسبت به ارزی با قیمت چند میلیارد تومان، پتانسیل رشد بیشتری دارد. اما قیمت واحد بدون توجه به تعداد توکنهای در گردش معنای چندانی ندارد. ممکن است یک ارز قیمت بسیار پایینی داشته باشد، اما تعداد توکنهای آن آنقدر زیاد باشد که مارکت کپ آن از پروژههای بزرگ هم فراتر برود. بنابراین، رشد چندبرابری قیمت چنین ارزی نیازمند ورود سرمایه بسیار بزرگی به بازار آن است.
مارکت کپ یکی از بهترین ابزارها برای مقایسه اندازه پروژههای مختلف است. ارزهایی با مارکت کپ بالا معمولاً پروژههای بالغتر، شناختهشدهتر و دارای نقدشوندگی بیشتری هستند. در مقابل، ارزهایی با مارکت کپ پایینتر اغلب پروژههای نوپا یا پرریسکتری به شمار میروند. این موضوع به این معنا نیست که پروژههای کوچک الزاماً بد هستند، اما نشان میدهد که نوسانات قیمتی آنها میتواند شدیدتر باشد و ریسک سرمایهگذاری در آنها بالاتر است.
به طور کلی، هرچه مارکت کپ یک ارز دیجیتال بزرگتر باشد، نوسانات آن کمتر و ثبات قیمتی آن بیشتر است. پروژههای بزرگتر معمولاً سرمایهگذاران نهادی، کاربران بیشتر و زیرساخت قویتری دارند. در مقابل، پروژههای با مارکت کپ پایین ممکن است با ورود یا خروج مقدار کمی سرمایه دچار نوسانات شدید شوند. به همین دلیل، بسیاری از سرمایهگذاران محافظهکار ترجیح میدهند بخش عمده سرمایه خود را به ارزهایی با مارکت کپ بالا اختصاص دهند.
با وجود اهمیت بالای مارکت کپ، این شاخص بهتنهایی کافی نیست. مارکت کپ فقط بر اساس توکنهای در گردش محاسبه میشود و لزوماً نشاندهنده ارزش واقعی یا کارایی یک پروژه نیست. گاهی پروژهای با مارکت کپ بالا ممکن است از نظر فنی ضعیف یا فاقد کاربرد واقعی باشد. همچنین در برخی پروژهها، بخش زیادی از توکنها هنوز وارد بازار نشدهاند و در آینده با آزاد شدن آنها، مارکت کپ میتواند تغییرات قابل توجهی داشته باشد.
مارکت کپ بیشتر بازتابی از احساسات بازار و میزان تقاضا در زمان حال است تا ارزش ذاتی پروژه. ارزش واقعی یک ارز دیجیتال به عواملی مانند تیم توسعهدهنده، کاربرد فناوری، میزان پذیرش، مدل اقتصادی توکن و آیندهنگری پروژه بستگی دارد. ممکن است پروژهای مارکت کپ پایینی داشته باشد، اما از نظر فنی بسیار قوی باشد و در آینده رشد قابل توجهی را تجربه کند. بنابراین، مارکت کپ باید در کنار سایر معیارهای تحلیلی بررسی شود.
سرمایهگذاران حرفهای از مارکت کپ برای دستهبندی داراییها، مدیریت ریسک و تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری استفاده میکنند. بررسی مارکت کپ به آنها کمک میکند تا بدانند چه میزان رشد از یک پروژه انتظار میرود و ورود سرمایه جدید چه اثری بر قیمت آن خواهد داشت. درک این مفهوم باعث میشود تصمیمهای منطقیتری گرفته شود و سرمایهگذار اسیر هیجانات کوتاهمدت بازار نشود.
در نهایت، مارکت کپ یکی از پایهایترین و در عین حال مهمترین شاخصها در بازار ارز دیجیتال است. این مفهوم به ما کمک میکند تصویر دقیقتری از اندازه، ریسک و جایگاه هر پروژه داشته باشیم. با این حال، استفاده هوشمندانه از مارکت کپ زمانی معنا پیدا میکند که در کنار سایر ابزارهای تحلیلی و با درک درست از ماهیت بازار به کار گرفته شود.